Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канадалық философ және теолог (1904–1984)
Canadian philosopher and theologian (1904–1984)
Бернард Джозеф Фрэнсис Лонерган (17 желтоқсан 1904 – 26 қараша 1984) – канадалық иезуит діни қызметкері, философ және теолог, көптеген адамдар оны 20 ғасырдың ең маңызды ойшылдарының бірі деп санайды. Лонерганның еңбектеріне "Инсайт: Адам түсінігін зерттеу" (1957 ж.) және "Теологиядағы әдіс" (1972 ж.) кіреді, сондай-ақ Томас Аквинскийге арналған екі зерттеме, бірнеше теологиялық оқулықтар және көптеген мақалалар, оның ішінде макроэкономика туралы екі өлімнен кейін жарияланған мақаласы бар. Торонто университетінің баспасында жоспарланған 25 томдық "Жиналған еңбектер" жинағы қазір аяқталды. Лонерган Римдегі Григориан университетінде, Торонтодағы Реджис колледжінде, Бостон колледжінде арнайы шақырылған профессор және Гарвард университетінде Stillman Divinity профессоры қызметтерін атқарды.
Bernard Joseph Francis Lonergan (17 December 1904 – 26 November 1984) was a Canadian Jesuit priest, philosopher, and theologian, regarded by many as one of the most important thinkers of the 20th century. Lonergan's works include Insight: A Study of Human Understanding (1957) and Method in Theology (1972), as well as two studies of Thomas Aquinas, several theological textbooks, and numerous essays, including two posthumously published essays on macroeconomics. The projected 25 volume Collected Works with the University of Toronto Press is now complete. Lonergan held appointments at the Pontifical Gregorian University, Rome; Regis College, Toronto, as distinguished visiting professor at Boston College, and as Stillman Professor of Divinity at Harvard University.
Мақсаттары
Өзінің айтуынша, Лоннерган біздің заманымыздағы адам ойын Томас Аквин өзінің заманы үшін жасағандай етіп дамытуға ниеттенген. Аквина Аристотельдік ойлауды ғалам туралы христиандық түсінікке қызмет ету үшін сәтті қолданды. Лонерганның бағдарламасы – қазіргі заманғы ғылыми, тарихи және герменевтикалық ойлаумен салыстыратын деңгейде келісу еді. Ол бұл бағдарламаны өзінің ең маңызды екі еңбегінде – «Инсайт» және «Теологиядағы әдіс» кітаптарында жүзеге асырды. Лонерганның жобасының кілті – өзін-өзі қабылдау, яғни ізденіс, түсінік, бағалау және шешімнің динамикалық құрылымын жеке ашу және жеке қабылдау. Өзін-өзі қабылдау арқылы адам өз интеллектуалдық қабілетінен, ұқсастығынан және жауапкершілігінен кез келген зерттеудің негізін және әр саладағы әдістемелік зерттеулерді қолдайтын негізгі үлгіні табады. Екінші кілт, біріншісін қамтитын, – функционалдық мамандануға негіделген ынтымақтастық идеясына жаһандық «бұрылыс». Лонерганның үміті – оның динамикалық байланысты, бірақ ерекше сегіз міндетті табуы мен түсіндіруі, уақыт өте келе, қазіргі заманғы университеттерде кең таралған «салалық мамандану» және «тақырыптық мамандану» деп аталатын бөлінген және көбінесе оқшауланған нәтижелерді алмастырады немесе толықтырады. Осыған орай, 1969 жылғы «Христиан дінінің болашағы» атты мақаласында ол «классикалық мәдениеттен» «заманауи мәдениетке» өту үшін «католик теологиясының толық қайта құрылуын» талап ететінін жазды. Қажетті қайта құру барлық академиялық пәндерге және барлық сенімдерге қатысты. Лоннерган жиесімен өзінің иезуит әріптестері Карл Рахнер және Джозеф Марешальмен бірге «трансценденталды томизммен» байланыстырылады, яғни томизмді Иммануил Канттың трансценденталды идеализмімен байланыстырылатын белгілі бір көзқарастармен немесе әдістермен біріктіруге тырысатын философия. Алайда, Лоннерган бұл атауды өзінің мақсаттарын түсіну үшін аса пайдалы деп санамады.
By his own account, Lonergan set out to do for human thought in our time what Thomas Aquinas had done for his own time. Aquinas had successfully applied Aristotelian thought to the service of a Christian understanding of the universe. Lonergan's program was to come to terms with modern scientific, historical, and hermeneutical thinking in a comparable way. He pursued this program in his two most fundamental works, Insight and Method in Theology. One key to Lonergan's project is self appropriation, that is, the personal discovery and personal embrace of the dynamic structure of inquiry, insight, judgment, and decision. By self appropriation, one finds in one's own intelligence, reasonableness, and responsibility the foundation of every kind of inquiry and the basic pattern of operations undergirding methodical investigation in every field. A second key, one which subsumes the first, is a global "turn to the idea" of functionally specialized collaboration. Lonergan's hope was that his discovery and articulation of eight dynamically related but distinct tasks would, in good time, subsume, if not replace, the splintered and oftentimes isolated results of what he called "field specialization" and "subject specialization" that prevail in the modern university. Along the same lines, in the 1969 essay "The Future of Christianity," he wrote that the transition from "classicist culture" to "modern culture" would require "a complete restructuring of Catholic theology." The needed restructuring applies to all academic disciplines and all creeds. Lonergan is often associated—with his fellow Jesuits Karl Rahner and Joseph Maréchal—with "transcendental Thomism", i. e., a philosophy which attempts to combine Thomism with certain views or methods commonly associated with Immanuel Kant's transcendental idealism. However, Lonergan did not regard this label as particularly helpful for understanding his intentions.
Өмір
Бернард Джозеф Фрэнсис Лоннерган 1904 жылғы 17 желтоқсанда Квебек, Канаданың Букингем қаласында дүниеге келген. Лойола колледжінде (Монреаль) төрт жыл оқығаннан кейін, 1922 жылы Иса қоғамының Жоғарғы Канада (Англия) провинциясына қабылданды және 1924 жылғы 31 шілдеде Лойоланың Игнатий мерекесінде өзінің антын берді. Екі жылдық білім алудан кейін, 1926 жылы Оксфордширдегі Хейтроп колледжінде философияны оқуға жіберілді. Лоннерган Хейтроптағы профессорларының біліктілігі мен адалдығына құрмет көрсеткенімен, олардың Суарезиан философиясына толық қанағаттанбады. Хейтропта оқып жүргенде Лоннерган Лондон университетінде математика және классика салаларында қосымша білім алды. 1930 жылы Канадаға оралып, Монреальдегі Лойола колледжінде үш жыл сабақ берді. 1933 жылы Лоннерган Римдегі Григориан университетіне теологияны оқуға жіберілді. 1936 жылы католик дін қызметкері болып тағайындалды. Бір жылдық иезуиттік білім алудан ("терциандық") кейін, 1937 жылы Грегориан университетіне теология бойынша докторлық диссертациясын қорғау үшін оралды. Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан 1940 жылдың мамырында Италиядан Канадаға қайтарылды, докторлық диссертациясын қорғауға екі күн қалғанда. 1940 жылы Монреальдегі иезуиттік теология факультеті College de l'Immaculee Conception-де, сондай-ақ 1945-1946 жылдары Томас Мор институтында теологиядан сабақ берді. Нәтижесінде, ол диссертациясын ресми түрде қорғап, 1946 жылғы 23 желтоқсанда Монреальде Immaculee Conception-нан шақырылған арнайы комиссия алдында докторлық дәрежесін алды. Лоннерган 1947-1953 жылдары Торонто университетіне қарасты теологиялық мектеп Регис колледжінде, ал 1953-1964 жылдары Грегориан университетінде теологиядан сабақ берді. Грегорианда Лоннерган үштік және Христовтануды кезекпен оқытты және осы тақырыптар бойынша маңызды оқулықтар жазды. 1964 жылы ол тағы да Солтүстік Америкаға шұғыл түрде оралды, бұл жолы өкпелік қатерлі ісігін емдеу үшін. 1965-1975 жылдары Регис колледжіне қайта тағайындалды, 1971-1972 жылдары Гарвард университетінде Stillman Divinity профессоры болды және 1975-1983 жылдары Бостон колледжінде арнайы шақырылған профессор болып жұмыс істеді. 1984 жылғы 26 қарашада Онтарионың Пикеринг қаласындағы иезуиттік емханасында қайтыс болды.
Bernard Joseph Francis Lonergan was born on 17 December 1904 in Buckingham, Quebec, Canada. After four years at Loyola College (Montreal), he entered the Upper Canada (English) province of the Society of Jesus in 1922 and made his profession of vows on the Feast of St Ignatius of Loyola, 31 July 1924. After two further years of formation and education, he was assigned to study scholastic philosophy at Heythrop College, then in Oxfordshire, in 1926. Lonergan respected the competence and honesty of his professors at Heythrop, but was deeply dissatisfied with their Suarezian philosophy. While at Heythrop, Lonergan also took external degrees in mathematics and classics at the University of London. In 1930 he returned to Canada, where he taught for three years at Loyola College, Montreal. In 1933, Lonergan was sent for theological studies at the Pontifical Gregorian University in Rome. He was ordained to the Catholic priesthood in 1936. After a year of Jesuit formation ("tertianship") in Amiens, France, Lonergan returned to the Gregorian University in 1937 to pursue doctoral studies in theology. Due to the Second World War, he was whisked out of Italy and back to Canada in May 1940, just two days before the scheduled defence of his doctoral dissertation. He began teaching theology at College de l'Immaculee Conception, the Jesuit theology faculty in Montreal in 1940, as well as the Thomas More Institute in 1945–46. In the event, he would not formally defend his dissertation and receive his doctorate until a special board of examiners from the Immaculee Conception was convened in Montreal on 23 December 1946. Lonergan taught theology at Regis College (a theological school attached to the University of Toronto) from 1947 to 1953, and at the Gregorian University from 1953 to 1964. At the Gregorian, Lonergan taught Trinity and Christology in alternate years, and produced substantial textbooks on these topics. In 1964, he made another hasty return to North America, this time to be treated for lung cancer. He was appointed again to Regis College from 1965 to 1975, was Stillman Professor of Divinity at Harvard University in 1971–72, and distinguished visiting professor at Boston College from 1975 until 1983. He died at the Jesuit infirmary in Pickering, Ontario, on 26 November 1984.
Әсерлер
Лонерган 1950 жылдардың ортасына дейінгі ой-пікірінің қалыптасу тарихын бір сұхбатта баяндады. Августин және Джон Генри Ньюман оның алғашқы ойлауына зор ықпал еткен. Дж. А. Стюарттың Платонның идеялар доктринасын зерттеуі де маңызды рөл атқарды. "Инсайт" кітабының эпилогында Лонерган Тома Аквиннің философиясына он жылдық оқушылықтың нәтижесінде өзінде болған маңызды жеке өзгерістерді атап өтеді. Ол Тома Аквинге арналған екі маңызды экзегетикалық зерттеу жазды: "Grace and Freedom" және "Verbum: Word and Idea in Aquinas".
Lonergan described the genesis of his thought up to the mid 1950s in an interview. Augustine and John Henry Newman were major influences upon his early thinking. J. A. Stewart's study of Plato's doctrine of ideas was also influential. In the epilogue to Insight, Lonergan mentions the important personal transformation wrought in him by a decade's apprenticeship to the thought of Thomas Aquinas. He produced two major exegetical studies of Thomas Aquinas: Grace and Freedom, and Verbum: Word and Idea in Aquinas.
Шығармалары
Торонто университетінің баспасы Бернард Лоннерганның жинақталған еңбектерін 25 томдық серияда жариялады.
The University of Toronto Press has published Lonergan's work in a 25 volume series, Collected Works of Bernard Lonergan.
Қасиеттілік пен еркіндік
Лонерганның докторлық диссертациясы Тома Аквинскийдің ой-пікіріндегі оперативті рақым теориясын зерттеуге арналған еді. Оның ғылыми жетекшісі Чарльз Бойер, S. J., оған "Summa theologiae" еңбегіндегі бір бөлімге назар салып, қабылданған түсіндірулер қате екенін ұсынды. Томас Аквиннің құдайлық рақым мен адамның еркіндігі туралы зерттеуі тарихты теориялық тұрғыдан талдауға деген оның қызығушылығына сай келді. Диссертация 1940 жылы аяқталды; ол қайта жазылып, "Theological Studies" журналында мақалалар сериясы ретінде жарияланды. 1972 жылы Ж. Пату Бернс бұл мақалаларды кітапқа редакциялады, ал оның зерттеуінің жаңартылған және бастапқы нұсқалары кейіннен оның "Рақым мен еркіндік: Сент-Томас Аквинскийдің ойлауынша оперативті рақым" атты жинақталған еңбектерінде жарияланды.
Lonergan's doctoral dissertation was an exploration of the theory of operative grace in the thought of Thomas Aquinas. His director, Charles Boyer, S. J., pointed him to a passage in the Summa theologiae and suggested that the received interpretations were mistaken. A study of Thomas Aquinas on divine grace and human freedom was well suited to his interest in working out a theoretical analysis of history. The dissertation was completed in 1940; it was rewritten and published as a series of articles in the journal Theological Studies. The articles were edited into a book by J. Patout Burns in 1972, and both the revised and the original version of his study were subsequently published in his Collected Works as Grace and Freedom: Operative Grace in the thought of St. Thomas Aquinas.
Verbum: Аквиналық сөз және идея
Римнен оралғаннан кейін, Лоннерган «Теологиялық зерттеулер» журналы үшін Тома Аквинскийдің ішкі сөзі туралы төрт мақалалық серия жазды, бұл серия Әйгілі Томастың білім және таным туралы еңбектерін зерттеуде үлкен әсерге ие болды. Мақалалар кейін жиналып, «Verbum: Word and Idea in Aquinas» деген атпен басылды.
After his return from Rome, Lonergan wrote a series of four articles for Theological Studies on the inner word in Thomas Aquinas which became highly influential in the study of St. Thomas' accounts of knowledge and cognition. The articles were later collected and published under the title Verbum: Word and Idea in Aquinas.
Ойлау қабілеті: адам ойының зерттелуі
1945 жылы Лонгерган Монреальдегі Томас Мор институтында қыркүйектен 1946 жылғы сәуірге дейін "Ой және шындық" атты курс өткізді, және осы курс табысы оның "Инсайт" кітабын жазу шешіміне түрткі болды. Торонто университетіне қатысты Регис колледжі болып табылатын, бұрынғы Collegium Christi Regis-те теологияны оқытып жүргенде, Лонгерган "Инсайт: Адам түсінігін зерттеу" еңбегін жазды, осымен жалпыланған эмпирикалық әдіс (GEM) құрылды. GEM Жозеф Марешаль бастаған "трансценденталды томизм" қозғалысына жатады. Бұл әдіс адам білімін үш деңгейге – тәжірибе, түсінік және үкім – бөліп талдаудан басталады, және Канттан гөрі үкімнің объективтілігіне көбірек мән беріп, адам рухының динамикалық ашықтығының мақсаты ретінде Болудың томистік көзқарасын дамытады.
In 1945 Lonergan gave a course at the Thomas More Institute in Montreal that extended from September to April 1946 entitled "Thought and Reality," and the success of that course was the inspiration behind his decision to write the book Insight. While teaching theology at Collegium Christi Regis, now Regis College affiliated with the University of Toronto, Lonergan wrote Insight: A Study of Human Understanding, inaugurating the generalized empirical method (GEM). GEM belongs to the movement of "transcendental Thomism" inaugurated by Joseph Maréchal. This method begins with an analysis of human knowing as divided into three levels – experience, understanding, and judgment – and, by stressing the objectivity of judgment more than Kant had done, develops a Thomistic vision of Being as the goal of the dynamic openness of the human spirit.
Теологиядағы әдіс
1972 жылы Лонерган «Теологиядағы әдіс» еңбегін жариялады, онда теологиядағы сегіз операциялық топты («функционалдық мамандықтарды») ажыратады. Шындығында, әдіс – бұл сананың барлық салалары мен пәндерінде қолданылатын құбылыс. Лонерган әдіс бойынша жүргізген жұмысы арқылы, басқалармен қатар, философия және теология сияқты пәндерде келісім мен прогресске берік негіз салуды мақсат етті. Лонерган мұндай салалардағы ғалымдар арасында келісілген әдістің болмауы маңызды келісімге жетуге және прогреске кедергі келтіреді деп сенді, ал табиғат ғылымдарында, мысалы, ғалымдардың ғылыми әдіс бойынша кеңінен келісімі ұлы прогреске мүмкіндік берді. «Теологиядағы әдіс» еңбегіндегі «Діни міндеттеме» тарауы Вилланова университетінің симпозиумында оқылған дәріс негізінде жазылды және жарияланды: «The Pilgrim People: A Vision with Hope», IV том (ред. Жозеф Папин, Вилланова университетінің баспасы, 1970). Алайда Карл Ранер, S. J., «Теологиядағы функционалдық мамандықтар туралы бірнеше сындық ойлар» атты қысқа мақаласында Лонерганның теологиялық әдісін сынады, онда ол былай деді: «Лонерганның теологиялық әдістемесі маған соншалықты жалпылама көрінеді, ол кез келген ғылымға жарайды, сондықтан ол теологияның әдістемесі емес, тек ғылымның өте жалпы әдістемесі». Шындығында, «Теологиядағы әдіс» еңбегін жазған кезде Лонерган өзінің ұсынысы пәнаралық сипатта екенін мойындады. Оның үстіне, оның ұсынысы теологияны «жетістісті ғылымдардың» дамуын қамтамасыз ететін іс-әрекеттердің үлгілеріне сүйену арқылы «академиялық пәндер тізімінен» шығаруды көздеді. Лонерганның «Әдіс» еңбегіндегі ойлары теология мен психологияны бірегей тәсілмен байланыстыруға шынайы шабыттандырды, мысалы, Бернард Джей Тирелл, «Христотерапия: Томас Хора мен Бернард Лонерганның ойларынан шабыттанған христиандық емдеу және рухани ояну теологиясы» – «The Papin Festschrift: Wisdom and Knowledge», Джозеф Папиннің құрметіне арналған мақалалар жинағы, II том (ред. Джозеф Арменти, Вилланова университетінің баспасы, 1976, 293–329 беттер).
In 1972, Lonergan published Method in Theology, which distinguishes eight groups of operations ("functional specialties") in theology. Indeed, method is a phenomenon which applies across the board in all disciplines and realms of consciousness. Through his work on method, Lonergan aimed, among other things, to establish a firm basis for agreement and progress in disciplines such as philosophy and theology. Lonergan believed that the lack of an agreed method among scholars in such fields has inhibited substantive agreement from being reached and progress from being made, whereas in the natural sciences, for example, widespread agreement among scholars on the scientific method has enabled remarkable progress. The chapter on "Religious Commitment" in Method in Theology was delivered in a lecture at The Villanova University Symposium and published in: The Pilgrim People: A Vision with Hope, Volume IV (ed. Joseph Papin, Villanova University Press, 1970). Karl Rahner, S. J., however, criticized Lonergan's theological method in a short article entitled: "Some Critical Thoughts on 'Functional Specialties in Theology'" where he states: "Lonergan's theological methodology seems to me to be so generic that it really fits every science, and hence is not the methodology of theology as such, but only a very general methodology of science." In fact, by the time of writing Method in Theology, Lonergan had recognized that his proposal was along interdisciplinary lines. Moreover, his proposal was intended to move theology off a "list of academic disciplines" by appealing to patterns of operations yielding progress in "successful sciences." Lonergan's thinking in Method was, indeed, inspirational in bringing theological and psychology together in a unique way, e. g., Bernard J. Tyrrell, "Christotherapy: A Theology of Christian Healing and Enlightenment Inspired by the Thought of Thomas Hora and Bernard Lonergan" in The Papin Festschrift: Wisdom and Knowledge, Essays in Honour of Joseph Papin, Volume II (ed. Joseph Armenti, Villanova University Press, 1976, pp. 293–329).
Үштік теологиясы
Грегориан университетінде оқып жүргенде, Лоннерган екі томдық латын оқулығын жазды, De Deo Trino (үшінші басылым, 1964). Ол жақында "Жалпы шығармалар жинағында" "Үштік Құдай: ілімдер" (2009) және "Үштік Құдай: жүйелілік" (2007) деген атаумен ағылшын тіліндегі аудармасымен бірге жарияланды. "Үштік Құдай: ілімдер" атты еңбегінде Лоннерган алғашқы төрт ғасырда Үштік догмасының қалыптасуын және оның диалектикалық процесін зерттей бастайды. Бұл бөлім бұрын ағылшын тілінде The Way to Nicea деген атпен жарияланған. Еңбектің екінші бөлімінде (1) Ұлының Әкемен субстанциялық бірлігі, (2) Киелі Рухтың құдайлығы, (3) құдайлық тұлғалардың шығу тегіне байланысты қатынастары және (4) Киелі Рухтың Әкеден және Ұлдан (Филиоке) шығуы туралы догматикалық тезистер ұсынылады. Бесінші және соңғы тезис – Үштік нақты мағынада теологиялық құпия екендігі және оны тек аналогтық тұрғыдан ғана түсінуге болады. Соңында, ғалым Үштік туралы "психологиялық" аналогияны қолдайтын Жаңа Өсиеттегі дәлелдерді келтіреді. "Үштік Құдай: жүйелілік" еңбегінде Лоннерган Тома Аквин ұсынған Құдайдағы түсінікті (немесе рухани) эманациялар теориясын дамытады. Бұл томда сенімнің құпияларын аналогия арқылы толық емес, бірақ өте жемісті түсінуге ұмтылатын жүйелі теология әдісі талқыланады. Келесі тарауларда Құдайдың процессиясы (түсінікті эманациялар ретінде), қатынастар, тұлғалар және Сөз бен Рухтың екі миссиясы туралы аналогтық түсініктер жазылады.
While at the Gregorian University, Lonergan composed a two volume Latin textbook, De Deo Trino (third edition, 1964). It has recently appeared in the Collected Works together with an interleaf English translation under the title The Triune God: Doctrines (2009) and The Triune God: Systematics (2007). In The Triune God: Doctrines, Lonergan begins with an examination of the dialectical process by which the dogma of the Trinity developed in the first four centuries. This section was previously published in English as The Way to Nicea. The second section of the work advances dogmatic theses on (1) the consubstantiality of the Son with the Father, (2) the divinity of the Holy Spirit, (3) the distinction of the divine persons by relations of origin, and (4) the procession of the Holy Spirit from the Father and the Son (the Filioque). The fifth and final thesis is that the Trinity is a theological mystery in the strict sense and can only be understood analogically. A concluding scholion presents New Testament evidence in favor of the "psychological" analogy of the Trinity. In The Triune God: Systematics, Lonergan develops the theory of intelligible (or spiritual) emanations in God as propounded by Thomas Aquinas. The volume begins with a discussion of the method of systematic theology which seeks an imperfect but highly fruitful understanding of the mysteries of faith by means of analogies. The following chapters develop an analogical conception of the divine processions (as intelligible emanations), relations, persons, and the two missions of the Word and Spirit.
Христиандық ілім
Лонерган христология бойынша екі оқулық жазды. 1956 жылы ол қосымша томды шығарды – De Constitutione Christi Ontologica et Psychica; 1964 жылғы төртінші және соңғы басылымы «Жинақталған еңбектерде» «Мәсіхтің онтологиялық және психологиялық құрылысы» (2002) деген аудармамен ұсынылды. Лонерган Мәсіхтің екі түрлі табиғаттағы бір тұлға ретіндегі құрылысының метафизикалық принциптерін түсіндіреді және бұл құрылымды Мәсіхтің санасын екі түрлі саналы субъективтіліктің бір субъектісі ретінде қарастыру үшін қолданады. 1960 жылғы басылымнан бастап Лонерган өзінің христология курсына арналған «De Verbo Incarnato» оқулығын енгізді. Келесі басылымдар 1961 және 1964 жылдары жарық көрді. «De Verbo Incarnato» төрт бөлімнен тұрады. Бірінші бөлім Жаңа Өсиетте берілгендей Мәсіхтің құдайлық және адамдық табиғатын түсіндіреді (1-тезис). Екінші бөлім Христологияның догматикалық теологиялық дәстүрінің қалыптасуын VII ғасырғы монотелиттік дауға дейін қайта қарастырады (2–5 тезистер). Үшінші бөлім, «Мәсіхтің құрылысымен» салыстырғанда біршама басқаша тәсілмен, бірдей материалды қамтиды және Лонерганның гипостатикалық одақтан Мәсіхтің онтологиялық құрылысына қатысты екі табиғаттағы бір тұлға ретіндегі (6–9 тезистер) және оның психологиялық құрылысына екі субъективтіліктің бір субъектісі ретінде (10-тезис) қатысты «теологиялық қорытындыларын» жасайды. Төртінші бөлім Мәсіхке тиесілі нәрселерге (de iis quae christi sunt) қатысты, оның ішінде оның рақымы, білімі, күнәсіздігі және бостандығы талқыланады (11–14 тезистер). Бесінші және соңғы бөлім үш тезис бойынша Мәсіхтің құтқару жұмысын қарастырады: Жаңа Өсиеттегі құтқару (15-тезис), Мәсіхтің берген қанағаттандыруы (16-тезис) және «Сырды түсіну: Қайыршылық заңы», Лоннерганның Мәсіхтің жұмысының синтетикалық түсінігін ұсынады (17-тезис). Ол сондай-ақ құтқарылу туралы жеке трактат жазды, оның жазылған мерзімі белгісіз және жарияланбаған. Бұл трактатта 45 бапқа бөлінген алты тарауда жақсылық пен жамандық, Құдайдың әділдігі, Мәсіхтің өлімі мен қайта тірілуі, Мәсіхтің айқышқа шегеленуі, Мәсіхтің берген қанағаттандыруы және Мәсіхтің жұмысы талқыланады. Лонерганның христологияға қосқан маңызды үлесі – Мәсіхтің онтологиялық және психологиялық құрылысы туралы теориясы, Мәсіхтің адамдық білімін түсіндіруі және Мәсіхтің құтқару жұмысын интерпретациялауы. «De Verbo Incarnato» және құтқарылу туралы қосымша «Жинақталған еңбектерге» дайындалып жатыр. Жоспар бойынша екі томдық болады: «Тән кірген Сөз», онда латын тіліндегі 1–14 тезистер ағылшын тіліне аудармасымен бірге беріледі, және «Құтқарылу», онда 15–17 тезистер мен құтқарылу туралы қосымша кіреді.
Lonergan produced two textbooks in Christology. In 1956 he produced a supplemental volume De Constitutione Christi Ontologica et Psychica; the fourth and final edition of 1964 was presented in the Collected Works with an interleaf translation as The Ontological and Psychological Constitution of Christ (2002). Lonergan clarifies the metaphysical principles of Christ's constitution as one person in two distinct natures, and transposes that framework to address the consciousness of Christ as a single subject of two distinct conscious subjectivities. Beginning with an edition of 1960, Lonergan introduced his own textbook for his Christology course, De Verbo Incarnato. Subsequent editions were published in 1961 and in 1964. De Verbo Incarnato is divided into four parts. The first part is an interpretation of the divinity and humanity of Christ as presented in the New Testament (thesis 1). The second part recapitulates the formation of the dogmatic theological tradition of Christology up through the monothelite controversy in the seventh century (theses 2–5). The third part, which covers much the same material as The Constitution of Christ but in a somewhat different manner, formulates what Lonergan calls "theological conclusions" from the hypostatic union regarding the ontological constitution of Christ as one person in two natures (theses 6–9), and his psychological constitution as a single subject of two subjectivities (thesis 10). The fourth part concerns "what belongs to Christ" (de iis quae christi sunt), including his grace, knowledge, sinlessness, and freedom (theses 11–14). The fifth and final section regards the redemptive work of Christ, in three theses: redemption in the New Testament (thesis 15), the satisfaction given by Christ (thesis 16), and "Understanding the Mystery: The Law of the Cross," presenting Lonergan's synthetic understanding of Christ's work (thesis 17). He also produced a separate treatise on the Redemption, of uncertain date and never published. This treatise treats, in six chapters divided into 45 articles, good and evil, divine justice, the death and resurrection of Christ, the cross of Christ, the satisfaction given by Christ, and the work of Christ. Among Lonergan's more noteworthy contributions to Christology include his theory about the ontological and psychological constitution of Christ, his interpretation of Christ's human knowing, and his interpretation of Christ's redemptive work. Both De Verbo Incarnato and the supplement on Redemption are in preparation for the Collected Works. The plan is to present two volumes, The Incarnate Word, which would include theses 1–14 in Latin with an interleaf English translation, and The Redemption, which would include theses 15–17 and the supplement on Redemption.
Макроэкономикалық
1930 жылдары және 1940 жылдардың басында Лонерган макроэкономикалық талдауға үлкен қызығушылық танытты, бірақ ол дайындаған қолжазбасын жарияламады. Кейінірек Бостон колледжінде оқыту кезінде Лонерган жастық шағындағы экономикалық қызығушылықтарына қайта оралды. 1978 жылдан 1983 жылға дейін Лонерган Бостон колледжінде "Макроэкономика және тарих диалектикасы" курсын жыл сайын бір семестр оқыды. Торонто университетінің баспасы оның экономика саласындағы екі еңбегін жариялады: "Жаңа саяси экономикаға қатысты" және "Макроэкономикалық динамика: айналым талдауы бойынша эссе".
In the 1930s and early 1940s, Lonergan developed an intense interest in macroeconomic analysis, but never published the manuscript he developed. In later life while teaching at Boston College, Lonergan returned his attention to the economic interests of his younger days. From 1978 until 1983, Lonergan taught the course "Macroeconomics and the Dialectic of History" at Boston College for one semester each year. The University of Toronto Press has published his two works on economics: For a New Political Economy and Macroeconomic Dynamics: An Essay in Circulation Analysis
Философия: жалпыланған эмпирикалық әдіс
Лонерган өзінің философиялық бағдарламасын эмпирикалық әдістің (GEM) жалпылауы ретінде сипаттады, ол сыртқы сезім арқылы алынған деректерді ғана емес, сонымен қатар сананың ішкі деректерін зерттейді. Нақтырақ айтқанда, объектілер субъектінің сәйкес әрекеттерін ескере отырып, сондай-ақ тәжірибелік білімді және интеллектінің одан кейінгі әрекеттерін білу мен шындық компоненттері ретінде қарастырылады. Лонерган үшін әдіс – техника емес, нақты операциялардың үлгісі. Лонерган өзі атаған сыншыл реализм тұғынынан тұрды. Реализм арқылы ол біздің фактілер мен құндылықтар туралы дұрыс үкім шығара алатынымызды растады, ал сын арқылы білім мен құндылықты сананы сынауға негіздеді. GEM тұлғаны, әлеуметтік құрылымдарды және тарихи дамуды құрайтын барлық мағыналар мен құндылықтардың санадағы бастауларын анықтайды. Лонерганның еңбектеріне толыққанды шолу Internet Encyclopedia of Philosophy сайтында қолжетімді. Лонерганның идеяларына радикалды түсініксіздік, теологиялық сыншыл реализм және функционалдық мамандық кіреді. Ешбір ғылымды бүгінде бір адамның меңгеруі мүмкін емес екенін ескере отырып, Лонерган барлық салаларда ғылыми процесті бөлуді ұсынды. Функционалдық мамандықты іске асыруға атсалысқан жетекші тұлғалардың бірі Филип МакШейн болды.
Lonergan described his philosophical program as a generalization of empirical method (GEM) to investigate not only data given through exterior sensation, but also the internal data of consciousness. More specifically, objects are known while considering the corresponding operations of the subject and vice versa, experiencing and the subsequent operations of the intellect being components of both knowing and reality. Method, for Lonergan, is not a technique but a concrete pattern of operations. Lonergan maintained what he called critical realism. By realism, he affirmed that we make true judgments of fact and of value, and by critical, he based knowing and valuing in a critique of consciousness. GEM traces to their roots in consciousness the sources of all the meanings and values that make up personality, social orders, and historical developments. A more thorough overview of Lonergan's work is available at the Internet Encyclopedia of Philosophy. Lonergan's ideas include radical unintelligibility, theological critical realism, and functional specialization. Given the fact that no science can today be mastered by a single individual, Lonergan advocated sub division of the scientific process in all fields. One of the leading voices in the effort to implement functional specialization was Philip McShane.
Герменевтика
Фредерик Г. Лоуренс Лонерганның еңбегін Мартин Хайдеггер бастаған постмодерндік герменевтикалық төңкерістің шыңы деп санайды. Хайдеггер Эдмунд Гуссерлдің таза сезімталдық феноменологиясын өзінің тілдік феноменологиясымен ауыстырды. Ханс Георг Гадамер осы маңызды ойды философиялық герменевтикасына дамытты. Алайда, Лоуренс пікірінше, Хайдеггер және, шамалы дәрежеде, Гадамер, рақым мен құтқарылу мүмкіндігін жете бағаламағандықтан Канттың ықпалында қалды. Лоуренс Хайдеггердің, сондай-ақ Августинның рақым мен еркіндіктің аражігін ажырата алмауынан әсерленгенін атап көрсетеді, ол адам туралы айтқанда шектілікті және күнәлі жағдайды шатастырды. Сондықтан "күнә" "күнәлі жағдайға" сіңіріледі, ал күнәлі жағдай – адам табиғатының бір бөлігі. Лонерган орта ғасырларда жеткен "табиғаттан жоғары күш туралы теоремаға", сондай-ақ Томас Аквинский жасаған рақым мен еркіндіктің аражігіне сүйене отырып, барлық шектеулерді алып тастап, "Иерусалим мен Афинаны" біріктіретін ерекше синтез арқылы нақты шындыққа оралады.
Frederick G. Lawrence has made the claim that Lonergan's work may be seen as the culmination of the postmodern hermeneutic revolution begun by Martin Heidegger. Heidegger replaced Edmund Husserl's phenomenology of pure perception with his own linguistic phenomenology. Hans Georg Gadamer worked out this seminal insight into his philosophical hermeneutics. According to Lawrence, however, Heidegger, and in a lesser way, Gadamer, remained under the influence of Kant when they refused to take seriously the possibility of grace and redemption. Lawrence makes the observation that Heidegger—influenced also by Augustine's inability to work out a theoretical distinction between grace and freedom—conflated finitude and fallenness in his account of the human being. "Sin" is therefore absorbed into "fallenness," and fallenness is simply part of the human condition. Lonergan builds on the "theorem of the supernatural" achieved in medieval times, as well as on the distinction between grace and freedom worked out by Thomas Aquinas, and so is able to remove all the brackets and return to the truly concrete with a unique synthesis of "Jerusalem and Athens."
Құрметтер
1970 жылы ол Канада орденінің серігі атанды. 1971 жылы Конкордия университетінің негізін қалаушы мекемелерінің бірі – Лойола колледжі оған Лойола медалін табыс етті. Конкордия университеті 1977 жылы Лонерганға құрметті доктор дәрежесін де берді.
In 1970, he was made a Companion of the Order of Canada. In 1971, Loyola College, one of Concordia University's founding institutions, awarded him the Loyola Medal. Concordia also awarded Lonergan an honorary doctorate in 1977.
Конференциялар мен журналдар
Жыл сайынғы Лоннерган семинары Фредерик Г. Лоуренстің жетекшілігімен Бостон колледжінде өткізіледі. Семинардың материалдары сол атпен – «Lonergan Workshop» деген атпен, Фредерик Г. Лоуренс редакциялаған күйінде жарияланады. Бұл семинар Лоннерганның өмірлік кезеңінде басталып, оның қайтысынан кейін де жалғасты. Батыс жағалауы әдістемелік институты Лойола Мэримаунт университетінде жыл сайынғы Фэллон еске алу Лоннерган симпозиумын демеушілік етеді. Лоннерган симпозиумы 32 жылдан бері өткізіліп келеді. Бостон колледжінде Лоннерган институты бар, сонымен қатар «Метод: Лоннерган зерттеулері журналы» екі жылда бір рет жарияланады. Журналды 2013 жылға дейін Марк Д. Морелли басқарды. «Lonergan Studies Newsletter» Торонтодағы Лоннерган зерттеу институтымен жылына төрт рет шығарылады; ол Лоннерган қозғалысы туралы ең жаңа библиографиялық ақпаратты ұсынады. Жақында Сетон Холл университеті «Лоннерган» журналын жариялады. Әртүрлі орындарда Лоннерган орталықтары құрылған (қараңыз, төмендегі «Сыртқы сілтемелер»). Торонтодағы Лоннерган зерттеу институты Лоннерган мұрағатын, сондай-ақ Лоннерганның еңбектері бойынша диссертациялардың толық жинағын қоса алғанда, екіншілік материалдардың мол қорын сақтайды. Басты мұрағаттық материалдардың көп бөлігі Бернард Лоннерган мұрағатында (қараңыз, төмендегі сыртқы сілтемелер) онлайн режимінде қолжетімді, ал Роберт М. Доранның жұмысының арқасында екіншілік материалдарға арналған сайт та құрылды.
An annual Lonergan Workshop is held at Boston College, under the leadership of Frederick G. Lawrence. The proceedings of the Workshop are published under the same name, Lonergan Workshop, edited by Frederick G. Lawrence. The Workshop began in Lonergan's lifetime and continued after his death. The West Coast Methods Institute sponsors the annual Fallon Memorial Lonergan Symposium at Loyola Marymount University. The Lonergan Symposium has been meeting for 32 years. Boston College has a Lonergan Institute, and also publishes the bi annual Method: Journal of Lonergan Studies. The journal was founded, and edited until 2013, by Mark D. Morelli. The Lonergan Studies Newsletter is put out four times a year by the Lonergan Research Institute, Toronto; it provides the most up to date bibliographical information on the Lonergan movement. Recently, Seton Hall University has put out The Lonergan Review. Lonergan Centres have been set up in various places (see below, External links). The Lonergan Research Institute at Toronto holds the Lonergan archives as well as a good collection of secondary material, including a complete collection of dissertations on Lonergan's work. Much of the primary archival material is available online at the Bernard Lonergan Archive (see below, External links), and a site for secondary material has also been set up, thanks to the work of Robert M. Doran.