Кіріспе

Америкалық дипломат, канадалық хирург. Альфред Лерой "Рой" Атертон кіші (22 қараша 1921 – 30 қазан 2002) – АҚШ Сыртқы істер қызметінің офицері және дипломат. 1979–1983 жылдары ол Мысырдағы АҚШ елшісі қызметін атқарды. Ол Таяу Шығыс сарапшысы болды және 1978 жылғы Израиль мен Мысыр арасындағы Кемп-Дэвид бейбіт келісімдеріне әкелген келіссөздерге қатысты.

Ерте өмір

Атертон 1921 жылғы 22 қарашада Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында Альфред Лерой Атертон аға мен Джоанна Ридтің ұлы болып дүниеге келді. Ол Филлипс Эксетер академиясын бітірді. 1943-1945 жылдары Еуропада АҚШ Армиясында қызмет етті. 1944 жылы Гарвард университетінен бакалавр, ал 1947 жылы магистр дәрежесін алды. Ол Калифорния университетінен (Беркли) экономика саласында магистр дәрежесін алды.

Шетелдік қызмет (1947-1961)

1947 жылы Атертон АҚШ Сыртқы істер қызметіне қабылданып, Штутгарт, Бонн, Дамаск және Алеппо қалаларында қызмет етті. 1959 жылдан 1961 жылға дейін ол Ирак және Иордания мәселелері жөніндегі офицер, содан кейін Мемлекеттік департаменттің Таяу Шығыс және Оңтүстік Азия істері бюросында Кипр жөніндегі жауапты офицер болып жұмыс істеді. 1961-1962 жылдары Берклидегі Калифорния университетінде экономика саласындағы кеңейтілген оқудан өтті.

Үндістан (1962-1965)

1962 жылдан 1965 жылға дейін ол Үндістанның Калькутта қаласында экономикалық кеңесші болды.

Таяу Шығыс мәселелері (1965-1978 жж.)

1965-1966 жылдары ол Мемлекеттік департаменттегі Таяу Шығыс істері жөніндегі кеңсе директорының орынбасары болды. 1966 және 1967 жылдары ол Ирак, Иордания, Ливан және Сирия елдері бойынша жетекші болды. 1967 жылдан 1970 жылға дейін Израиль және Араб-Израиль істері бойынша жетекші болды. 1970 жылдан 1974 жылға дейін Таяу Шығыс және Оңтүстік Азия істері бюросының мемлекеттік хатшысының орынбасары болды. 1974 жылдан 1978 жылға дейін Таяу Шығыс және Оңтүстік Азия істері жөніндегі мемлекеттік хатшының көмекшісі болды.

Елші еркіндікте: Кэмп-Дэвид саммиті

Ол арнайы өкіл (амбассадор) болды және 1978 жылдың қыркүйегінде Кемп-Дэвид саммитінде АҚШ-тың келіссөздер жүргізу тобының құрамына кірді. Саммит нәтижесінде Кемп-Дэвид келісімдеріне қол қойылды. Атертон екі тарапты да саммит алдында бірнеше ай бойы дайындап келді.

Мысыр (1979-1983)

Ол 1979-1983 жылдары АҚШ-тың Мысырдағы елшісі қызметін атқарды, онда 872 америкалық және 500 мысырлық қызметкері бар әлемдегі ең ірі АҚШ миссиясының жауапкершілігі оған жүктелді. Кемп-Дэвид келісімінен кейін көптеген қызметкерлер жылына 1,5 миллиард доллар көлеміндегі әскери көмекті басқаруға көмектесу үшін жіберілді. Оның қызмет еткен кезінде Мысыр президенті Анвар Садат қатылған қастандық салдарынан қайтыс болды. Соңғы шетелдік сапарынан кейін ол Вашингтон қаласына оралды.

Сыртқы істер қызметінің бас директоры (1983-1985)

Бұл 1985 жылы мемлекеттік қызметтен зейнеткерлікке шығар алдындағы соңғы лауазымы болды. Алдыңғы жылы ол Ұлыбритания, Австралия және Жаңа Зеландиядан болашақ лидерлерді АҚШ-та оқуға жіберу мақсатындағы «Харкнесс стипендиялары» атты стипендиялық бағдарламаны басқаруға қосымша міндет алды. Бұл бағдарламаны Анна М. Харкнесс құрған, Нью-Йорк негізді «Комонвелл қоры» атты қайырымдастық қоры басқарады.

Қызмет көрсету хронологиясы

ПозицияМемлекет немесе ұйымЖылАҚШ Мемлекеттік департаментінің вице-консулыШтутгарт, Германия1947–1949АҚШ Мемлекеттік департаментінің саяси есептер кеңсесіБонн, Германия1949–1952АҚШ Мемлекеттік департаментінің екінші хатшысы, вице-консулДамаск, Сирия1952–1956АҚШ Мемлекеттік департаментінің консулыАлеппо, Сирия1956–1959АҚШ Мемлекеттік департаментінің Ирак және Иордания бюросы, Халықаралық қатынастар кеңсесіВашингтон, округ Колумбия1959–1961АҚШ Мемлекеттік департаментінің экономикалық қызметкеріКалкутта, Үндістан1962–1965АҚШ Мемлекеттік департаментінің Таяу Шығыс істері басқармасы директорының орынбасарыВашингтон, округ Колумбия1965–1966АҚШ Мемлекеттік департаментінің Ирак, Иордания, Ливан және Сирия елдері жөніндегі директорыВашингтон, округ Колумбия1966–1967АҚШ Мемлекеттік департаментінің Израиль және араб-израиль істері жөніндегі директорыВашингтон, округ Колумбия1967–1970АҚШ Мемлекеттік департаментінің Таяу Шығыс және Оңтүстік Азия істері жөніндегі хатшының орынбасарыВашингтон, округ Колумбия1970–1974АҚШ Мемлекеттік департаментінің Таяу Шығыс істері жөніндегі хатшысыВашингтон, округ Колумбия1974–1978АҚШ-тың арнайы елшісіВашингтон, округ Колумбия1978–1979Египеттегі АҚШ елшісіКаир, Египет1979–1983АҚШ Мемлекеттік департаментінің Сыртқы қызмет бас директорыВашингтон, округ Колумбия1983–1985

Академиялық мансап

Ол 1991-1992 жылдары Гамильтон колледжінде Sol M. Linowitz атындағы қонақ профессор, Таяу Шығыс мәселелері бойынша сабақ берді. Ол онда араб-израиль қақтығысының тарихы мен динамикасы тақырыбында шағын семинар өткізді. Сонымен қатар, ол Маунт-Холиоке және Бирмингем Оңтүстік колледждерінде де қонақ профессор болып жұмыс істеді.

Жеке

Ол Чикаго, Иллинойс штатынан Бетти Уайлиге (1921–2001) үйленді. Олардың үш баласы болды: Линн, Рид және Майкл. Ол Вашингтондағы All Souls Unitarian Church шіркеуінің мүшесі болды.

Ол 2002 жылғы 30 қазанда Вашингтондағы Сибли мемориалдық ауруханасында рак операциясынан туындаған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Ол Рок-Крик қорымында, Вашингтон қаласында, әйелі Бетти Уайлимен бірге жерленген, ол 2009 жылғы 18 ақпанда қайтыс болды.

Шығу тегі

Оның әкесінің әулеті Массачусетс штатының Ланкастер қаласында қоныстанған, бұл аймақты алғашқы мекендегендердің бірі болған. Ол 1630 жылдары Массачусетс штатының Дорчестер қаласына келген Джеймс Атертонның тікелей ұрпағы. Атертон әулетінің тамыры Англияның Ланкашир аймағынан бастау алады.