Кіріспе

Екінші Десмонд көтерілісінің бір бөлігі

Гленмалур шайқасы (Cath Ghleann Molúra) 1580 жылдың 25 тамызында Ирландияда Десмонд көтерілісі кезінде өтті. Виклоу тауларынан біріккен ирланд тайпаларының католик армиясы, Фиах МакХью О'Бирн мен Пэйл аймағының 3-ші виконты Джеймс Юстас басшылығымен, Артур Грей, 14-ші Грей де Уилтон баронының басқаруымен келген ағылшын армиясын Гленмалұрдағы О'Бирн тайпасының тау бекінісінде жеңіске жеткізді.

Шайқас

Ирландиялық бүлікшілердің авангарды Грейдің алдына келгенде, ол өз күштеріне, кейбір тәжірибелі Кильдар одақтастарының кеңесіне қарамастан, дереу шабуыл жасауға бұйрық берді. Олар Грейдің ат әскерімен бірге жақын маңдағы төбеде орналасып, кейінгі шайқаста белсенді қатыспады. Полковник Джордж Мур басқарған ағылшын авангарды, ирланд көтерілісшілерін 4 мильге созылған өзенмен екіге бөлінген, тік беткейлі, тығыз жапырақтармен жабылған, кейбір жерлері 2000 футқа дейін көтерілетін құлақшаға дейін қуды. Ағылшындар ирландтармен шайқасып, оларды құлақшаның ішіне тереңдете берді, ол жердің жағдайы одан әрі қиын болды – тастар, батпақтар мен ормандармен толы. Биік және қорғанысқа қолайлы жерді бағындыруға тырысып, немесе әскерлеріне шабуыл қаупі төнгенін сезіп, полковник Мур әскерлерін құлақшаның солтүстік беткейіне жылжытты. Долинаның тік беткейлеріне көтеріліп бара жатқанда, тәжірибесіз ағылшын сарбаздарына орманда жасырынып отырған ирландтар тұзақ қойды. Ағылшындар ұзақ уақыт бойы атысқа түсті, содан кейін олардың тәртібі бұзылып, долинадан қашқа бастады. Осы сәтте олардың көп бөлігі қаза тапты, себебі ирландтар тығылған жерлерінен шығып, семсерлермен, найзалармен және балталармен ағылшындарға шабуыл жасады. Қашып құтылуға тырысқан ондаған ағылшын сарбаздары ірландтардың шабуылынан қаза тапты. Қалған ағылшындар Ратдрум қаласына жеткенше бірнеше шақырымдық қашықтықта арттық күштермен шайқасуға мәжбүр болды.

Салдары

Ирландиялық дереккөздер шамамен 800 ағылшын сарбазы қаза тапқанын мәлімдейді. Ағылшын дереккөздері өздерінің жоғалғандарын 360 адам деп көрсетеді. Әрине, ағылшын дереккөздері ирландтық одақтастарының қаза тапқандарын тіркемеуі мүмкін. Ағылшын сарбаздарының арасында осы аттас колонистің туысы Питер Карев те қаза тапты, ол Оңтүстік Ирландияда кең аумақтарға иелік етіп, оларды жеңіп алған болатын. Ағылшын әскерінің қалған бөлігі Уиклоудың төмендіктеріне, содан кейін Дублинге шегінді. Бірақ келесі жылы О'Бирн бастаған көптеген ирландтық көтерілісшілдер Король ұсынған капитуляция шарттарын қабылдады. Тек Балтингласс Францияға қашып құтылды.

Танымал мәдениетте

Бұл шайқас "Мені Карлоуға дейін еріп келіңдер" атты халық әнінде еске алынады.