Кіріспе

1871 жылдан 1914 жылға дейінгі неміс валютасы

Неміс маркасы (Goldmark; таңбасы: ℳ) 1871 жылдан 1918 жылға дейін болған Герман империясының валютасы болды. Марка пфеннигтің (₰) кіші бірлігімен жұптастырылды; 100 пфенниг 1 маркаға тең болды. 1871 жылдан 1914 жылға дейін марка алтын стандартында болды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген елдер сияқты, Герман империясы 1914 жылдың тамызында алтынмен қамтамасыз етуді тоқтатты, ал алтын монеталар айналымнан шығарылды. 1918 жылғы қараша революциясы салдарынан империя құлағаннан кейін, марканы Веймар Республикасының маркасы алмастырды, ол Веймар Республикасында 1918 жылдан 1923 жылға дейін болған жоғары инфляцияға байланысты «Папиермарк» деп аталды.

Тарих

1873 жылы неміс маркасының енгізілуі Германия Конфедерациясы қолданатын түрлі валюталарды біріктіруге бағытталған ондаған жылдық күш-жігердің нәтижесі болды. 1838 жылы Zollverein Пруссия және Оңтүстік Германия валюталарын 1 пруссиялық талер = 1 3/4 оңтүстік Германия гульдені = 16,704 г таза күміс есебімен бірыңғай курспен біріктірді. 1857 жылы өткен ірі валюталық конвенцияда пруссиялық талер 16 2/3 г таза күмістен тұратын Vereinsthalerмен алмастырылды, ол 1 солтүстік Германия талеріне, 1 1/2 австро-венгр флориніне немесе 1 3/4 оңтүстік Германия гульденіне баламалы болды. 1871 жылы Германияның бірігуі және 1865 жылдан 1870 жылға дейінгі ақша конвенциялары алтын стандартына өтуге деген ниетті күшейтті. 1933 жылы нацистер билікті басып алғаннан кейін, өтемақы төлемдері ресми түрде тоқтатылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Батыс Германия репарация төлемдерін жаңартпады, бірақ соғыс аралық кезеңде репарация төлемдерін қаржыландыру үшін Германия алған қарыздарын қайта төлеуді бастады, және 1980 жылға дейін осы қарыздардың негізгі сомасын төлеп бітті. Осы қарыздар бойынша сыйақы 2010 жылдың 3 қазанында, Германияның бірігуінің 20 жылдығында толық төленді.

Монеталар

1 пфениг пен 1 марка аралығындағы монеталар бүкіл империя үшін стандартты үлгілерде шығарылды, ал 1 маркадан асатын монеталар жеке мемлекеттер тарапынан шығарылды. Олардың кері жағында стандартты үлгі (Райхсадлер, Германия империясының бүркіт таңбасы) қолданылса, ал алдыңғы жағында мемлекетке тән дизайн, әдетте корольдіктің немесе герцогтықтың монархының портреті (императордың емес) бейнеленді. Бремен, Гамбург және Любек еркін қалалары әрқайсысы өздерінің қалалық елтаңбаларын пайдаланды. Кейде естелік монеталар да соғылды, онда алдыңғы және (өте сирек) кері жақтарындағы суреттер әдеттегі үлгілерден өзгеше болуы мүмкін. Көптеген кіші мемлекеттер өте аз санда монеталар шығарды. Сонымен қатар, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін барлық мемлекеттердің монета айналымы шектеулі болды. Мұндай аз санда шығарылған монеталардың сақталған жақсы үлгілері сирек кездесіп, құнды болуы мүмкін. Липпе княздығы осы кезеңде ешқандай алтын монета шығармаған жалғыз мемлекет болды.

Күміс монеталар

Қосалқы күміс монеталар .900 сынамада, әр маркасына 5 грамм күміс стандартымен соғылды. 1915 жылы 2 және 5 маркалық монеталардың шығарылуы тоқтатылды, ал 1 маркалық монеталар 1916 жылға дейін шығарыла берді. 1918 жылға дейін 3 маркалық монеталардың бірнешесі соғылды, ал 1/2 маркалық монеталар күмістен 1919 жылға дейін шығарыла берді. 20 пфениг, 1.1111 г (1 г күміс), тек 1878 жылға дейін.
1/2 марка немесе 50 пфениг, 2.7778 г (2.5 г күміс)
1 марка, 5.5555 г (5 г күміс)
2 марка, 11.1111 г (10 г күміс)
3 марка, 16.6667 г (15 г күміс), 1908 жылдан бастап
5 марка, 27.7778 г (25 г күміс)

Бұл күміс монеталар алтын маркаға шартты немесе қосалқы валюта болып табылады, сондықтан олар 20 маркаға дейін ғана заңды төлем құралы болып саналады. Дегенмен, 1871 жылға дейін шығарылған барлық күміс 3 маркалық Vereinsthaler алтын стандартына көшкеннен кейін де шексіз заңды төлем құралы мәртебесін сақтап келді. Бұл 1908 жылы Vereinsthaler-дің айналымнан шығарылуымен және жаңа қосалқы 3 маркалық монеталардың енгізілуімен аяқталды. Алайда, 5 маркалық монетаның құны ескі талерлерге (және басқа да осындай өлшемдегі монеталарға) айтарлықтай жақын болды.

Алтын монеталар

Алтын монеталар 0,900 сынамада 2790 марка = 1 килограмм алтын стандарты бойынша соғылды (демек, бір марка шамамен 0,3584 грамм алтынды құрады; бір троялық унция алтын 86,78 ℳ құнды болды). Алтын монеталардың өндірісі 1915 жылы тоқтатылды. 5 маркалық алтын монеталар тек 1877 және 1878 жылдары ғана соғылды. 5 марка, 1.9912 г (1.7921 г алтын) 10 марка, 3.9825 г (3.5842 г алтын) 20 марка, 7.965 г (7.1685 г алтын) Алтын маркалар Латын валюталық одағының монеталарын жинаушылар үшін танымал таңдау. 20 марка ең көп кездесетін монета болып табылады және жаппай өндірілген, әртүрлі типтері бар, сондықтан оны әр монетаның балқыту құнынан арзанға сатып алуға болады. Дегенмен, кейбір түрлері өте сирек кездеседі, себебі олар өте аз тиражбен шығарылған. Ең сирек кездесетін түрі – Адольф Фридрих V бейнесі, одан Берлин монетасы 1160 дана шығарған.

Банкноттар

Банкноттарды Императорлық қазына ("Reichskassenschein" деп аталады) және Рейхсбанк, сондай-ақ кейбір мемлекеттердің банктері шығарды. Императорлық қазына банкноттары 5, 10, 20 және 50 марка номиналында, ал Рейхсбанк банкноттары 20, 50, 100 және 1000 марка номиналында басылды. 1914 жылдан кейін шығарылған банкноттар Папиермарка деп аталады.

Валюталық белгілер

Юникодта Mark белгісі – . The Pfennig is – .