Джордж Ибботсон: Ұлыбританияның жүгірушісі және рекордсмені

Кіріспе

Джордж Дерек Ибботсон (17 маусым 1932 – 23 ақпан 2017) – 1950 жылдары жеңіл атлетикада көзге түскен ағылшын жүгірушісі. Оның ең белгілі жетістігі – 1957 жылы бір миль қашықтықтағы жаңа әлем рекордын жасауы.

Өмірбаян

Ибботсон Йоркширдің Батыс Ридингіндегі Хаддерсфилд қаласында дүниеге келді және Альмондберидегі Король Джеймс грамматикалық мектебінде оқыды. Ол Роджер Баннистер, Крис Брэшер және Кристофер Чатауэй сияқты басқа да ұлыбританиялық мыңдаған метрге жүгірушілердің ұрпағының мүшесі болды. 1951 жылы Ұлыбританияда жасөспірімдер арасында чемпион атанды. Корольдік әуе күшінде қызметтен кейін Ибботсон жарысқа оралды. 1956 жылы Мельбурн қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарында 5000 метр қашықтықта қола медальді жеңіп алды. Ойындардан кейін Ибботсон мильге баса назар аударды. Ибботсон 1957 жылғы маусымды 5000 м немесе 3 миль жүгірушілердің жиі жасайтынындай, маусымның басында жылдамдау үшін мильдік жарыстармен бастады. Глазгодағы жарыстан кейін, ол өте жылдам мильдік нәтиже көрсеткеннен соң, тәжірибелі жеңіл атлетика шенеунігі BBC-ге бұл өте жақсы уақыт болғанымен, Ибботсонның әлеуеті 5000 метрде немесе 3 мильде жоғары екенін сезінді. "Ғасырдың милясы" деп аталған жарыста Ибботсон жеңіске жетті, нәтижесі жаңа әлемдік рекордты көрсетті, 1954 жылы Джон Лэндидің 3.58 минуттық уақытын 0,8 секундқа жақсартып, одан асып түсті. Ибботсон маусым бойы мильдік жарыстарда және кейбір ұзақ қашықтыққа жүгіруде бәсекелесті, маусымды шаршап аяқтады. Ибботсон бұрынғыдай жақсы формасын таба алмады. 1958 жылы Кардиффте өткен Империя ойындарында Англия намысын қорғап, 3 мильде оныншы орынды иеленді. Ибботсон 1960 жылы Рим Олимпиадасына қатысу үшін Гордон Пиридің әдісін еліктеп, формасын жақсарту үшін әдеттегіден қысқа жарыстарға қатысты, себебі бұл жылдамдық жаттығуына көмектесетін еді. Ибботсон үміткер болғандай сәтті болмады және құрамаға ілікпеді. Ибботсон 1960 жылдардың көп бөлігінде жарысқа қатысып тұрды. 1961 жылғы нашар маусымнан кейін, ол жабық трассада сәтті өнер көрсетіп, 1962 жылы екі мильге (8:47.8) жабық Еуропа чемпионы атанды. Ол 1958 жылғы 17 шілдеде "The Times" газетіне халықаралық спорттағы "апартеид саясатына" қарсылық білдіріп, Олимпиада ойындарының Декларациясында бекітілген "нәсілдік теңдік принципін" қорғаған көптеген қол қоюшылардың бірі болды. 2004 жылы Хаддерсфилд университетінен құрметті азаматтық құқық докторы атағын алды. 2008 жылғы Жаңа жылдық марапатта жеңіл атлетикаға қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) болып тағайындалды. 2011 жылы Англия жеңіл атлетикасының Даңқ залына енгізілді. Білікті инженер-электрик, ол бастапқыда Көмір басқармасында жұмыс істеді, бірақ кейіннен сату саласында, соңында Puma спорттық киімдер компаниясының атқарушы директоры және агенті болып жұмыс істеді. Кейіннен сквошпен айналысып, Йоркшир құрамасына шақырылып, екі рет Йоркшир ветерандары чемпионатында жеңіске жетті. 70 жасқа дейін гольф ойнады. Ибботсон екі рет үйленді. Оның бірінші әйелі, Мадлен Вуллер – ағылшын кросс-кантри халықаралық жүгірушісі. Олардың Кристин, Никола және Георгина есімді үш қызы болды. Мадлен мен Ибботсон ажырасып кетті. Бірнеше жылдан кейін Ибботсон Энн Парментерге ғашық болып, үйленді. Олардың Джоанна есімді қызы болды. Энн 1997 жылы қайтыс болды. Джордж Дерек Ибботсон 1932 жылғы 17 маусымда дүниеге келді және 2017 жылғы 23 ақпанда 84 жасында Уэйкфилдте қайтыс болды. Оның жерлеу рәсіміне Хаддерсфилд шіркеуінің викариі, канон Симон Мур басшылық етті, көптеген адамдар қатысты. Дерек Ибботсон спорттың өмірді жақсартатын барлық жақтарын бейнелегенін айтып, "Деректің ең мақтанатын жетістіктерінің екеуі – 2008 жылы МБЕ орденімен марапатталуы және Хаддерсфилд университетінен құрметті диплом алуы" екенін атап өтті.

Ibbotson was born in Huddersfield in the West Riding of Yorkshire, and studied at King James's Grammar School, Almondbury. He was of the generation that included other great British milers such as Roger Bannister, Chris Brasher and Christopher Chataway. He was the junior champion in Britain in 1951. After service in the Royal Air Force, Ibbotson returned to competition. In 1956 at the Summer Olympics in Melbourne, he won a bronze medal in the 5,000 metres. After the games, Ibbotson focused on the mile. Ibbotson began the 1957 season running in mile races, as a 5,000m or 3 mile runner would often do in the early part of the racing season to race at a faster pace than he would need in those longer distances. After he had run a particularly fast mile at a Glasgow meeting, an experienced athletics official told the BBC that while it was a very good time, he and many others felt that Ibbotson’s greater potential was over 5,000m or 3 miles. In a race dubbed "mile of the century", Ibbotson won, the time was a new world record, taking 0.8 of a second off John Landy's time of 3.58 min set in 1954. Ibbotson continued competing in mile races throughout the season as well as some longer distance events and ended the season exhausted. Ibbotson never found the same form again. He represented England in the Empire Games at Cardiff in 1958, finishing tenth in the 3 miles. Ibbotson soldiered on and in 1960, in a bid to enter the Rome Olympics, he copied Gordon Pirie who, when he was struggling for form, increased his racing and took part in shorter races than usual, because it was good speed training. Ibbotson was not so successful and was not selected. Ibbotson continued to compete for much of the 1960s. After a poor 1961 season, he found success on the Indoor circuit, becoming the 1962 European Indoor champion for Two Miles (8:47.8). He was one of many signatories in a letter to The Times on 17 July 1958 opposing 'the policy of apartheid' in international sport and defending 'the principle of racial equality which is embodied in the Declaration of the Olympic Games'. In 2004 he received an honorary degree of Doctor of Civil Laws from the University of Hudersfield. He was appointed Member of the Order of the British Empire (MBE) in the 2008 New Year Honours for services to athletics. In 2011, he was inducted into the England Athletics Hall of Fame. A qualified electrical engineer, he worked initially for the Coal Board but later was employed in sales, latterly as an executive and agent for Puma, the sportswear company. Turning later to squash, he became good enough to represent Yorkshire, twice winning the Yorkshire veterans championship. He also played golf until he was in his 70s. Ibbotson was married twice. His first wife, Madeline Wooller was an English cross country international runner. They had three daughters together, Christine, Nicola and Georgina. Madeline and Ibbotson divorced. Years later Ibbotson fell in love and married Ann Parmenter. They had a daughter together, Joanna. Ann died in 1997. George Derek Ibbotson, born on 17 June 1932, died in Wakefield on 23 February 2017, aged 84. A large crowd attended his funeral service led by The Vicar of Huddersfield, the Rev Canon Simon Moor, at St Peter’s Church in Huddersfield, who said Derek Ibbotson epitomised all that was life enhancing about sport and noted that "two of Derek’s proudest achievements were being awarded his MBE in 2008 and receiving an honorary degree from Huddersfield University."