Кіріспе
Вайсаха () — индуистік күнтізбенің сәуір/мамыр айларына сәйкес келетін айы. Вайсакха Үндістанның ұлттық күнтізбесінде жылдың екінші айы болып табылады. Бұл Викрам Самват күнтізбесінің, Одия күнтізбесінің, Майтхили күнтізбесінің, Пүнжаби күнтізбесінің, Ассам күнтізбесінің (Бохаг деп аталады) және Бенгал күнтізбесінің (Бойшах деп аталады) бірінші айы. Бұл ай сәуірдің екінші жартысы мен мамырдың бірінші жартысы аралығында жатады. Үндістан субконтинентінде қолданылатын аймақтық күнтізбелердің екі түрі бар: айлық және күндық. Айлық айлар Чайтрадан басталады, ал күндық айлар Вайсаха Санкрантиден басталады. Дегенмен, аймақтық күнтізбелер ресми жаңа жылды қалай тойлау керектігін көрсетеді. Мысалы, Махараштра сияқты аймақтарда ресми жаңа жыл айлық жылдың басталуымен басталады, ал күндық жыл Вайсаха Санкранти мерекесімен белгіленеді. Керісінше, жаңа жылды Вайсаха Санкрантиден бастайтын аймақтарда айлық жылдың Чайтрада басталуына көбірек мән беріледі. Веда күнтізбесінде ол Мадхава деп, ал Вайшнав күнтізбесінде Мадхушудана айы деп аталады.
Vaisakha (, ) is a month of the Hindu calendar that corresponds to April/May in the Gregorian Calendar. In the Indian national calendar, Vaisakha is the second month of the year. It is the first month of the Vikram Samvat calendar, Odia calendar, Maithili Calendar, Punjabi calendar, Assamese calendar (where it is called Bohag) and the Bengali calendar (where it is called Boishakh). This month lies between the second half of April and the first half of May. Regional calendars used in the Indian subcontinent have two aspects: lunar and solar. Lunar months begin with Chaitra and solar months start with Vaisakha Sankranti. However, regional calendars mark when the official new year is celebrated. In regions such as Maharashtra which begin the official new year with the commencement of the lunar year, the solar year is marked by celebrating Vaisakha Sankranti. Conversely, regions starting the new year with Vaisakha Sankranti, give prominence to the start of the lunar year in Chaitra. In the Vedic calendar, it is called Madhava, and in the Vaishnava calendar, it is called Madhushudana month.
Шолу
Индуистік күн күнтізбесінде Вайсаха Бенгалия, Митила, Непал және Пенджабта сәуірдің ортасында басталады. Тамил Надуда ол Вайкаси (мамырдың ортасынан маусымның ортасына дейін) деп аталады және тамил күн күнтізбесінің екінші айы болып табылады. Вайсахаға сәйкес келетін тамил айы – Читирай (сәуірдің ортасынан мамырдың ортасына дейін). Индуистік ай күнтізбесінде Вайсаха сәуірдегі жаңа аймен басталады және ай жылдың екінші айы болып табылады. Айдың атауы толған ай күнінде Айдың Вишакха шоқжұлдызына ("Накшатра") жақын орналасуынан шыққан. Вайшнав күнтізбесінде бұл айда Мадхусудана билік етеді. Бойшақ айы сонымен қатар жаздың ресми басталуын білдіреді. Бұл ай "Калбоишахи" (Солтүстік-батыс жел) деп аталатын кешкі дауылдарымен әйгілі. Дауылдар әдетте ыстық күннің соңында солтүстік-батыс бағытынан күшті желмен басталып, кең аумақта қиратуға әкеледі.
Фестивальдар
Байшақтың бірінші күні Похела Бойшақ немесе Бангладес Жаңа жылы күні ретінде тойланады. Митила аймағында бұл күн Юр Ситал немесе Митила жаңа жылы ретінде аталады. Бұл күні елдің барлық аймақтарында мәдени шаралар, фестивальдер мен шерулер өтеді. Батыс Бенгалия және Бангладеште барлық кәсіптік қызмет осы күні басталады. Саудагерлер "Халхата" деп аталатын жаңа есеп кітабын ашады. Халхата бойынша есеп осы күнден кейін ғана басталады. Бұл күні клиенттерге тәттілер мен сыйлықтар ұсынылады. Шұқла пақша, Кришна пақша 1. Пратхама 1. Пратхама 2. Дуития 2. Дуития 3. Трития 3. Трития 4. Чатурти 4. Чатурти 5. Панчами 5. Панчами 6. Шашти 6. Шашти 7. Саптами 7. Саптами 8. Аштами 8. Аштами 9. Навами 9. Навами 10. Дашами 10. Дашами 11. Екадаши 11. Екадаши 12. Двадаши 12. Двадаши 13. Траядаши 13. Траядаши 14. Чатурдаши 14. Чатурдаши 15. Пурнима 15. Амавася.