Кіріспе

Артур Виктор Бергер (15 мамыр 1912 – 7 қазан 2003) – американдық композитор және музыка сыншысы, оны Жаңа Маньерист деп сипаттаған.

Өмірбаян

Нью-Йорк қаласында туған, еврей тегінен шыққан Бергер Нью-Йорк университетінде бакалаврді оқыды, оқу кезінде ол Жас композиторлар тобына қосылды, Гарвардта Уолтер Пистонның аспиранты ретінде, Надя Булангермен және Пайн стипендиясы бойынша Сорбоннада білім алды. Ол қысқа мерзімге Миллс колледжінде және Бруклин колледжінде оқытты, содан кейін қысқа уақыт «Нью-Йорк Сан» газетінде, ал кейін ұзақ уақыт «Нью-Йорк Геральд Трибьюн» газетінде жұмыс істеді. 1953 жылы ол газеттен кетіп, Брандейс университетінде оқытумен айналысты, онда ол ақырында Ирвинг Файн атындағы құрметті профессор атанды. Оның көрнекті шәкірттері Густав Чиамага және Ричард Верник болды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Нью-Ингланд консерваториясында ара-тура сабақ берді. 1962 жылы Бенджамин Борецпен бірлесіп «Жаңа музыка перспективалары» журналын құрды және 1964 жылға дейін оны редакциялады. 1971 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Ол Аарон Копланд туралы алғашқы кітапты жазды (1990 жылы Da Capo Press баспасынан қайта басылды) және «Стравинскийдегі пич ұйымдастыру мәселелері» еңбегінде октатоникалық гамма және пич-орталық терминдерін енгізді. Ол 91 жасында Массачусетс штатының Бостон қаласында қайтыс болды.

Шығармалары

Оның шығармалары вертикальды және горизонтальды музыкалық кеңістікке ден қоюын көрсетеді (пич кеңістігін қараңыз). Оның музыкалық ықпалына Игорь Стравинский, Арнольд Шенберг, кейіннен Антон Веберн жатады. 1940-шы жылдары ол неоклассикалық шығармалар, соның ішінде Серенада Кончертанта (1944) және Струналы аспаптарға арналған үш пьеса (1945) жазды, ал 1950-ші жылдары он екі тондық техниканы қабылдады. Оның кейінгі туындылары сериализмнен алшақтады, бірақ октавалармен ығыстырылған биіктік кластары бар тон кластерлерінің «жасушаларын» пайдалануды жалғастырды. Джордж Перл оның «жетілген және күрделі музыкалық зиясын» сипаттап, «оның сериялық музыкасы бірнеше жыл бұрынғы оның диатоникалық музыкасы сияқты қазіргі сәнді бағыттардан мүлдем өзгеше» деп бағалады. Перл оның Струналы квартеті туралы былай деді: «Квартетте, Бергердің бұрынғы туындыларында да, және Батыс мәдениетінің көптеген ұлы музыкасында да, тембр, текстура, динамика, ырғақ және форма – музыкалық тілдің элементтері болып табылады, олардың синтаксисі мен грамматикасы негізінен биіктік қатынастарынан туындайды. Егер бұл элементтер ешқашан сәузегейлік пен кездейсоқтық сезімін тудырмаса, бүгінде бізді шаңқайтын он екі тонды туындылар сияқты, онда бұл оның музыкалық ойлаудың осы негізгі деңгейдегі шынайылығы мен тұтастығының нәтижесі». Оның шығармаларына «Тәртіп идеялары», «Полифония», «Желді аспаптарға арналған квартет» (Томсон бұл туындыны «барлық заманауи репертуардағы желді аспаптарға арналған ең қанағаттанарлық шығармалардың бірі» деп сипаттаған), Струналы квартет (1958), «Фортепианоға арналған бес пьеса» (1969) және «Септет» (1965–66) кіреді. Ол Америка өнер және әдебиет академиясының және Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. Бергер Лукас Фосс, Ирвинг Файн, Алексей Хайефф, Гарольд Шаперо және Клаудио Спиеспен бірге «Бостон мектебіне» жатқызылады.