Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1862 жылы Токугава Жапониясында британдық саудагердің самурайлар қолынан қаза табуына байланысты саяси дағдарыс туды. Намамуги оқиғасы (生麦事件), сондай-ақ Канагава оқиғасы және Ричардсон ісі деп аталатын бұл саяси дағдарыс 1862 жылдың 14 қыркүйегінде Бакуматсу кезеңінде Токугава шогунатында болды. Сацума иелігінің регенті Шимазу Хисамицудың қарулы сүйемелдеушілері Кавасакиге жақын Намамугидегі жолда британдық саудагер Чарльз Леннокс Ричардсонды өлтірді. Ричардсонның өлтірілуі еуропалықтардың арасында наразылық туғызды, өйткені бұл Жапониядағы олардың территориялық ережесін бұзу болды, ал жапондықтар Ричардсон Шимазуға деген құрметсіздік танытқанын және «Кири суте гомен» ережесіне сәйкес әділ түрде өлтірілгенін мәлімдеді. Британдықтардың өтемақы талап етуі және Сацуманың жауап бермеуі 1863 жылдың тамызында Кагосиманы бомбалауға (немесе Англо-Сацума соғысына) әкеп соқты.
1862 political crisis in Tokugawa Japan due to the killing of a British merchant by the samurai
The Namamugi incident (生麦事件), also known as the Kanagawa incident and Richardson affair, was a political crisis that occurred in the Tokugawa Shogunate of Japan during the Bakumatsu on 14 September 1862. Charles Lennox Richardson, a British merchant, was killed by the armed retinue of Shimazu Hisamitsu, the regent of the Satsuma Domain, on a road in Namamugi near Kawasaki. Richardson's killing sparked outrage among Europeans for violating their extraterritoriality in Japan, while the Japanese argued Richardson had disrespected Shimazu and was justifiably killed under the Kiri sute gomen rule. British demands for compensation and failure by the Satsuma to respond resulted in the Bombardment of Kagoshima (or Anglo Satsuma War) in August 1863.
Оқиғалар барысы
1862 жылдың 14 қыркүйегінде төрт британдық азамат – Шанхай қаласындағы саудагер Чарльз Леннокс Ричардсон, Йокогамадағы екі саудагер Вудторп Чарльз Кларк және Уильям Маршалл, сондай-ақ Маршаллдың қарындасы Маргарет Уотсон Боррадейл – Жапониядағы Токайдо жолымен Кавасакиге жақын орналасқан Кавасаки Дайши ғибадатханасына бара жатқанда оқиғаға ұшырады. Ричардсон жақында зейнетке шыққандығын хабарлаған болатын және Англияға қайтып бара жатқан жолда достарымен бірге ғибадатхананы аралауды жоспарлаған. Топ Йокогама келісім портынан сағат 14:30-да қайықпен жолға шығып, Йокогама портыннан өтіп, алдын ала жіберілген аттарына қосылу үшін Канагава ауылына жетті. Олар солтүстікке қарай, жақын орналасқан Намамуги ауылы (қазір Йокогама қаласының Цуруми ауданының бір бөлігі) арқылы сапарлап бара жатқанда, Сацума доменінің даймиосы Шимазу Тадаёшидің әкесі және регенті Шимазу Хисамицудың ірі қарулы сүйемелдеуші тобымен кездесті. Шимазу Леннокс пен оның серіктерінен кері бағытта келе жатты, ал олар жолдың барлық енін алып жатқан шерудің басты бөлігіне жеткенше жол жиегімен жүруді жалғастырды. Ричардсон тобын бастап келе жатып, Шимазудің шеруіне жақын келді және бірнеше рет ыммен тоқтауға көмектескеніне қарамастан, аттан түспеді. Содан кейін Ричардсонды Сацуманың күзетшілерінің бірі шауып, қаза болды. Кларк пен Маршалл да Сацумадан ауыр жарақат алды, бірақ Боррадейл зардап шекпеді, үш серік те мүмкіндігінше жылдам қашып кетті. Ричардсон атынан құлап, Шимазу тодоме – соңғы соққы беруге – бұйрық берді, соның салдарынан бірнеше самурайлар Ричардсонды қылыштармен және найзалармен кесіп-шауып жарақаттады. Ричардсонның денесін қарап шығу барысында он өлімге әкелетін жарақаты анықталды және ол Йокогамадағы шетелдіктердің бейіштеріне, кейіннен Маршалл мен Кларктың қабірлерінің арасына жерленді.
On 14 September 1862, four British subjects – the Shanghai based merchant Charles Lennox Richardson, two Yokohama based merchants, Woodthorpe Charles Clark and William Marshall, and Marshall's sister in law Margaret Watson Borradaile – were travelling on the Tōkaidō road in Japan en route to visit the Kawasaki Daishi temple near Kawasaki. Richardson had recently announced his retirement, and was visiting the temple with his friends en route back to England. The party had departed the treaty port of Yokohama at 2:30 pm by boat, crossing Yokohama harbour to Kanagawa village, to join their horses which had been sent ahead. They were travelling north through the nearby village of Namamugi (now part of Tsurumi Ward, Yokohama) when they encountered the large, armed retinue of Shimazu Hisamitsu, the regent and father of Shimazu Tadayoshi, the daimyō of the Satsuma Domain. Shimazu was heading in the opposite direction to Lennox and his party, who continued to ride along the side of the road without dismounting until they reached the main body of the procession, which occupied the entire width of the road. Richardson, leading his party, rode close to Shimazu's procession and did not dismount despite being gestured repeatedly to do so. Richardson was subsequently slashed and mortally wounded by one of the Satsuma bodyguards. Clark and Marshall were also severely wounded by the Satsuma but Borrodaile was not harmed, and the three rode away as fast as they could. Richardson fell from his horse and Shimazu gave the order for todome — the coup de grâce — to be given, with several samurai proceeding to hack and stab at Richardson with swords and lances. A post mortem examination of Richardson's body showed ten mortal wounds, and he was buried in the Yokohama Foreign General Cemetery, between the later graves of Marshall and Clark.
Намамуги оқиғасының салдары
Намамуги оқиғасы Бакумацу дәуірінде Жапонияда жаңа саяси дағдарыс тудырды, осы кезде биліктегі Токугава шогунаты сакоку деп аталатын тарихи оқшаулау саясатын тоқтатып, шетелдіктердің елге кіруіне жол берген болатын. Жапондықтар мен батыстықтар оқиғаға наразылық білдірді, олардың көпшілігі өлтіруге қарсы болды, ал жапондықтар қолдады. Жапондықтар Ричардсонды жолдың ортасымен жүріп, Шимадзудың паланқині мен оның күзетшілерінің арасына тырысқаны үшін айыптады. Жапонияда самурайлардың kiri sute gomen деп аталатын заңдық құқығы болды, ол оларға төмен дәрежелі адамды құрметсіздік танытқаны үшін ұруға рұқсат берді, бұл Шимадзудың серіктерінің жасаған ісін ақтауы мүмкін еді. Жапондықтар Леннокс пен оның серіктерінің бейшара мінез-құлқы оқиғаға себеп болғанын көрсету үшін, даймё кортежінің алдында иілген америкалық Юджин Ван Ридті мысал келтірді. Ван Ридтің осы әрекеті батыстық қоғамды таң қалдырды, олар батыстықтар жапондықтармен тең дәрежеде болуы керек екенін, сондықтан оларға деген құрметті сақтаулары тиіс деп есептеді. Кейіннен Ричардсонның Қытайда атпен жүргенде қытайлықтарға да осы сияқты әрекет жасағаны туралы хабарлар тарады. 1862 жылғы 16 қыркүйектегі "Japan Herald" газетінің "Extra" санында, оқиғадан аз уақыт бұрын "Мен осы адамдармен қалай күресу керегін білемін" деген сөздері айтылғандығы жазылған. Ричардсонның туысы жүрегін жыртып, оның өліміне таң қалмағанын, бірақ оның ашкөздігі мен тік мінезіне кінәлады. Қытайдағы британдық елшісі Фредерик Райт Брюс Ричардсонды "әдепсіз авантюрист" деп еске алды. Әскери дағдарыс британдықтар мен Сацума арасында Намамуги оқиғасы бойынша жаңа келісімдерге әкелді. Сацума Корольдік теңіз күшінің күшін танып, Ұлыбританиямен сауда қатынастарын орнатуға ұмтылды. Сол жылы Сацума, британдық үкімет талап еткен 25 000 фунт стерлинг өтемақыны (1863 жылғы 25 000 фунт стерлинг қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) Бакуфудан қарыз алып төледі. Сацума Бакуфуға 25 000 фунтты қайтармады, себебі Токугава шогунаты бес жылдан кейін Мейдзи қайта жаралуы кезінде құлатылды, ал Ричардсонды өлтірген Шимадзу күзетшілерін сотқа тарту туралы британдық талап орындалмады. Кагосима қаласын бомбалау Жапонияда англо-сацума соғысы (薩英戦争, Satsu Ei Sensō) деп белгілі болды.
The Namamugi Incident caused a new political crisis in Japan during the Bakumatsu, the period after the ruling Tokugawa Shogunate had ended its historic isolationist foreign policy known as sakoku and allowed the entry of foreigners. Japanese and Westerners were outraged by the incident, with these groups almost unanimously supportive and opposed to the killing, respectively. Japanese reports accused Richardson of continuing to ride in the middle of the road, and trying to get between Shimazu's litter and his bodyguards. In Japan, the samurai had a legal right known as kiri sute gomen which allowed them to strike anyone of a lower class for perceived disrespect, which could have justified the killing by Shimazu's retinue. The Japanese instanced Eugene Van Reed, an American who had dismounted and bowed before a daimyōs train, as evidence that the insolent attitude of Lennox and his party had caused the incident. Van Reed's conduct had appalled the Western community, who believed that Westerners should hold themselves with dignity before the Japanese, being at least the equal of any Japanese person. There were also later suggestions that Richardson had acted in a similar manner towards Chinese people while horseback riding in China, and according to the Japan Herald "Extra" of Tuesday 16 September 1862, he had been heard to say just before the incident, "I know how to deal with these people". Richardson's uncle was reportedly not surprised about his nephew's demise, but blamed him for being reckless and stubborn. Frederick Wright Bruce, the British envoy to China, remembered Richardson as an "arrogant adventurer". The military stalemate resulted in a renegotiation between the British and Satsuma regarding the Namamugi Incident. The Satsuma admired the superiority of the Royal Navy and sought a trading relationship with Britain as a result. Later that year, the Satsuma paid the £25,000 (25000.0 in 1863 is equivalent to about <calculated amount> in recent years) in compensation demanded by the British government with money borrowed from the Bakufu. The Satsuma never repaid the £25,000 to the Bakufu because the Tokugawa Shogunate would be overthrown in the Meiji Restoration five years later, and British demands for the Shimazu's bodyguards that had killed Richardson to be brought to trial were unfulfilled. The Bombardment of Kagoshima became known in Japan as the Anglo Satsuma War (薩英戦争, Satsu Ei Sensō).
Танымал мәдениетте
Намамуги оқиғасы Джеймс Клавэллдің "Гай Цзинь" романының негізі болды. Бұл оқиға сонымен қатар "Total War: Shogun 2: Fall of the Samurai" видео ойынының кіріспесінде де жартылай көрсетілген, онда есімдері аталмаған жапон порты британдық соғыс кемесімен бомбаланады, себебі самурайлар екі батыс саудагерін өлтірген болатын.
The Namamugi Incident was the basis of James Clavell's novel Gai Jin. It is also partially referenced in the opening cutscene for the video game Total War: Shogun 2: Fall of the Samurai, which depicts an unnamed Japanese port town being bombarded by a British warship in retaliation for two western merchants being murdered by samurai.