Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гренаданың 2-ші генерал-губернаторы
2nd Governor General of Grenada
Сер Пол Годвин Скун (Sir Paul Godwin Scoon; 4 шілде 1935 – 2 қыркүйек 2013) – 1978 жылдан 1992 жылға дейін Гренаданың генерал-губернаторы қызметін атқарған гренадалық саясаткер. Оның қызмет мерзімі Халықтық революциялық үкіметтің өркендеуі мен құлауына байланысты, сондай-ақ Гренадаға басып кіруге жеке қатысуы және оны қолдауымен ерекшеленеді.
Sir Paul Godwin Scoon (4 July 1935 – 2 September 2013) was a Grenadian politician who served as Governor General of Grenada from 1978 to 1992. His tenure is notable for its hectic events related to the rise and fall of the People's Revolutionary Government, as well as his personal involvement and support of the invasion of Grenada.
Ерте өмір
Скуон 1935 жылғы 4 шілдеде Гренаданың батыс жағалауындағы Гуяве қаласында дүниеге келді. Ол Сент-Джонс англикан мектебінде, содан кейін Гренада ұлдар орта мектебінде білім алды. Скуон кейін Лондон университетінен сыртқы білім алып, Англияның Лидс университетінде оқыды және Канаданың Торонто қаласындағы Торонто университетінде M. Ed. дәрежесін алды. Ол Гренадаға Гренада ұлдар орта мектебінде сабақ беру үшін оралды. Оның мансабы бас білім беру қызметкерінен басталып, ақырында Министрлер кабинетінің хатшысы, Гренада мемлекеттік қызметінің басшысы болып жетті. 1970 жылы OBE орденімен марапатталды. Сол жылы үш баласы бар жесір Есмай Моника (Лумсден) МакНиллиге үйленді. 1973 жылы Лондонға оралып, Ұлттар Достастығы қорының директорының орынбасары қызметін атқарды.
Scoon was born on 4 July 1935 in Gouyave, a town on the west coast of Grenada. He attended St. John's Anglican School and then the Grenada Boys' Secondary School. Scoon then received an external degree from the University of London before going on to study at the University of Leeds, England, and gaining an M. Ed. at the University of Toronto in Toronto, Ontario, Canada. He returned to Grenada to teach at the Grenada Boys' Secondary School. Following a career rising from Chief Education Officer to finally becoming Secretary to the Cabinet, the head of Grenada's Civil Service. He was awarded the OBE in 1970. That same year, he married Esmai Monica (nee Lumsden) McNeilly, a widow with three children. In 1973 he returned to London to fill the post of Deputy Director of the Commonwealth Foundation.
Бас губернатор
1978 жылы Скуонды Гренаданың генерал-губернаторы етіп королева Елизавета II тағайындады, бұл тағайындама премьер-министр сэр Эрик Гейридің кеңесі бойынша жасалды. Бірақ келесі жылы Морис Бишоп бастаған және Скуонның бұрынғы шәкірттері Бернард Коард пен Хадсон Остин қатысқан «Жаңа зергерлік қозғалысы» халықтың қолдауымен, көбінесе қан төгілмейтін төңкеріс арқылы Гейриді құлатты. Бастапқыда бүлікшілер ұстаған Скуонды кейін кешірім сұрап босатты. Төңкерілгендер Гренаданың конституциялық монархия мәртебесін сақтап, монарх, королева Елизавета II-нің өкілі ретінде генерал-губернатор лауазымын қалдыруды қалады. Скуон мен Бишоп, Скуон Бишоптың солшыл үкіметінің марксистік-лениндік принциптеріне күшті қарсылық білдіргеніне қарамастан, жартылай қалыпты жұмыс қарым-қатынасын сақтап қалды. Революционерлер Скуонды жаңа үкіметін халықаралық деңгейде мойындауға көмектесетін және Канада мен Ұлыбританиямен қарым-қатынасты жеңілдететін пайдалы тұлға деп есептеді. Скуон кейбір жеңілдіктерінен айырылғанына наразы болғанымен, жағдайды тұрақтандыруға мүмкіндік беретін қызметте қалуға разы болды. Ол Бишоппен теннис ойнап, сыр сақтау қабілетімен танылды.
In 1978, Scoon was appointed Governor General of Grenada by Queen Elizabeth II, on the advice of the Prime Minister, Sir Eric Gairy. However, the following year, the New Jewel Movement — led by Maurice Bishop and Scoon's former pupils, Bernard Coard and Hudson Austin — overthrew Gairy in a popularly supported, nearly bloodless coup. Initially arrested by the militants, Scoon was soon released with an apology. The insurgents wanted to continue Grenada's status as a constitutional monarchy and retain the position of Governor General to represent the monarch, Queen Elizabeth II. Scoon and Bishop managed to maintain a semi normal working relationship, despite the fact that Scoon strongly opposed the Marxist Leninist principles of Bishop's leftist government. The revolutionaries regarded Scoon as a useful figurehead who would smooth international recognition for their new regime and also facilitate their relations with Canada and the United Kingdom. Scoon was happy to remain in office, providing a degree of stability in the situation, despite irritation at the curtailment of some of his privileges. He played tennis with Bishop and maintained his reputation for discretion.
АҚШ-тың басып кіруіндегі рөлі
Бишоп өз кезегінде 1983 жылғы 12 қазанда Бишоптың бұрынғы досы және басқарушы серіктесі Бернард Коард ұйымдастырған қарсы төңкеріс салдарынан қызметтен алынды. Бишоп пен оның үш жақын министрі 1983 жылғы 19 қазанда Коард фракциясына адал Халық революциялық армиясының әскерлері тарапынан өлімге кесілді. Хадсон Остин басқаратын 16 мүшелі әскери кеңес содан кейін әскери жағдай жариялады және бөлінген елді темір қауырсынмен басқаруды орнатып, билікке ие болды. Скун құпия дипломатиялық арналар арқылы әрекет ете отырып, АҚШ пен Кариб теңізі елдерінен аралдағы бейбітшілік пен тәртіпті қалпына келтіру үшін араласуды сұрады. Коалиция күштері Скунның өкілеттіктері шегінде әрекет еткенін, оның құқықтары патшалық билікке берілген резервтік өкілеттіктермен қамтамасыз етілгенін мәлімдеді. Алайда, кейіннен тәуелсіз сарапшылар жүргізген сараптама Скунның шетелдік араласуға шақыруының және атқарушы және заңнамалық билікті өз қолына алуының конституциялық негізі күмәнді екенін көрсетті. 25 қазанда АҚШ пен Кариб теңізі күштері Гренадаға (Operation Urgent Fury кодировкасымен) шабуыл жасап, Остин билігін құлатуға тырысты. Шабуыл басталғандағы алғашқы қадамдардың бірі генерал-губернатор Скунды босату болды, бұл міндет АҚШ Теңіз күштерінің арнайы жасағына (SEALs) жүктелді. Атыс астында Blackhawk тікұшағымен келген SEAL тобы Скунмен бірге оның ресми резиденциясында қоршауға түсті. Бір күндік қоршаудан кейін Скун, оның отбасы және қызметкерлері, сондай-ақ 22 SEAL әскері 22-ші теңіз экспедициялық корпусының теңізшілері тарапынан азат етілді. АҚШ және Кариб теңізі үкіметтері Скунды Гренададағы патшайымның жалғыз заңды өкілі деп тез растады, демек аралдағы жалғыз заңды билік ретінде мойындады. 27 қазанда Скунның 24 қазандағы хаты жарияланды, онда ол қарулы араласуды сұраған. Бұл хат шабуылдың АҚШ-тың біржақты әрекеті емес, аймақтық полициялық операция екенін көрсететін дәлел ретінде келтірілді. Ұлттар Достастығының конституциялық тәжірибесіне сәйкес, Скун үкімет басшысының міндетін уақытша атқаруын қоса, кеңесші кеңес тағайындады, ол өз кезегінде Николас Братхвейтті төраға және 1984 жылы шабуылдан кейінгі сайлаулар өткізілгенге дейін уақытша премьер-министр етіп тағайындады. Скун 1992 жылы қызметтен кетті.
Bishop was in turn deposed by a counter coup executed on Oct. 12, 1983, that was orchestrated by Bernard Coard, Bishop's erstwhile friend and governing partner. In the course of a continuing power struggle, Bishop and three of his closest ministers were executed on Oct. 19, 1983, by People's Revolutionary Army soldiers loyal to the Coard faction. A 16 member military council led by Hudson Austin then declared martial law and asserted iron fisted control over the fractured nation. Scoon, acting through secret diplomatic channels, asked the United States and concerned Caribbean nations to intervene to restore peace and order to the island. The invasion coalition maintained that Scoon was within his rights to do so, acting under the reserve powers vested in the Crown. However, an independent expert examination later found a dubious constitutional basis for Scoon's call for foreign intervention and his assumption of executive and legislative power. On 25 October, the invasion of Grenada (codenamed Operation Urgent Fury) was launched by a joint U. S. Caribbean force to depose Austin's rule. When the invasion occurred, one of the first steps was to free Governor General Scoon, a task assigned to United States Navy SEALs. A SEAL unit arrived by Blackhawk helicopter under fire and became trapped with Scoon at his official residence in the capital of St. George's. After a day long encirclement, Scoon, his family and staff, and 22 SEALs were liberated by Marines from the 22nd Marine Expeditionary Unit. The U. S. and Caribbean governments quickly reaffirmed Scoon as The Queen's only legitimate representative in Grenada — and hence the only lawful authority on the island. On Oct. 27, the text of a letter from Scoon, dated October 24, was publicly released, in which he requested armed intervention. The letter was cited as evidence that the invasion was not a unilateral U. S. act, but a regional police action. As per Commonwealth constitutional practice, Scoon became interim head of government and appointed an advisory council, which in turn named Nicholas Brathwaite as chairman and interim prime minister until post invasion elections were held in 1984. Scoon retired from his post in 1992.
Кейінгі өмірі
Скуон генерал-губернатор қызметіндегі тәжірибесі туралы "Қызмет үшін аман қалу" атты кітап жариялады. Кітапта ол 24 қазандағы хатты өзі жазбағанын мәлімдеп, оның 26 қазанда, құтқарылғаннан кейін, оған жоба түрінде жеткізілгенін айтты. Бірақ ол АҚШ және Кариб аймағының араласуын сұрағанын растады. Скуон 2013 жылдың 2 қыркүйегінде қайтыс болды. Өлім себебі жарияланбады, бірақ ол көп жылдар бойы диабетпен ауырған.
Scoon published a book entitled Survival for Service that provided a personal account of his experiences as Governor General. In it, he denied writing the 24 October letter, saying it had been delivered to him in draft form on 26 October, after he was rescued. He did, however, confirm that he had asked for U. S. and Caribbean intervention. Scoon died on 2 September 2013. Although the cause of death was not announced, he had been a diabetic for many years.