Кіріспе
Крикет спортында баяу доп – жылдамдық тастаушыдан әдеттегіден ақырын жіберілген доп. Тастаушының мақсаты – соққы берушіні алдап, оны тым ерте ойнатуға мәжбүр ету, нәтижесінде ол допты толығымен қағып жіберсін немесе оны жоғары қағып, оңай ұстап алуға мүмкіндік берсін. Бұл бейсболдағы өзгерту добына ұқсас. Баяу доп, сондай-ақ «Ванди добы» техникасы ретінде танымал, шектеулі оверлік крикет талаптарына жауап ретінде кең таралды, тек қана қақпаны алу үшін ғана емес, сонымен қатар ұпай жинау жылдамдығын төмендету үшін де, себебі баяу доп қақпаға дейін әдеттегідей жылдам доп сияқты оңай жеткізілмейді, егер ол тік немесе қақпаның артына тисе. Бұл әсіресе соңғы он оверде қолданылады, себебі жылдамдық өзгерісі, сызық пен ұзындығынан басқа, соққы берушілердің қарқынды ұпай жинауына жол бермеудің кілті болып табылады. Тиімді болу үшін баяу допты қақпаға немесе оның жанына бағыттау керек, соққы берушіні ойнауға мәжбүр ету үшін, ал тастаушының қимылы мүлдем табиғи болуы керек. Тастаушы допты ақындату үшін түрлі тәсілдерді қолдана алады:
* Қолдың артқы жағынан тастау, тиімді түрде жылдам гугли.
* Екі саусақпен тастау: саусақтар доптың тігісінің екі жағына орналастырылады, ал доп толық ұзындығымен тасталады; дұрыс орындалғанда, доп толығымен түскенше толық доп сияқты көрінеді. Бейсболдағы екі саусақтың арасымен жылдам доп тастау үшін де осыған ұқсас әдіс қолданылады. Шри-Ланкалық Дилхара Фернандо допты көрсету және ортаңғы саусақтарының арасына ұстап, екеуінің арасындағы белбеуге жайғастырады. Соққы беруші үшін бұл қалыпты допқа ұқсайды, себебі тастаушы допты ереже бойынша ұстап тұрғандай көрінеді.
* Офф-катер: көрсету және орта саусақты тігісте бірге орналастырудың орнына, орта саусақты доптың айналасына сәл жылжытып, содан кейін доп жіберілген кезде төмен қарай тартыңыз. Доп солдан оңға қарай «бұрылуға» немесе «кесуге» бейім болады, офф-спин тастау сияқты. Бұл допты тек бір саусақпен тастау тиімді болуы мүмкін және ол әдетте тігістің оң жағында орналасады.
* Лег-катер: офф-катер сияқты, бірақ саусақтар қарсы бағытта қозғалады және доп оңнан солға қарай кесуге бейім болады. Офф-катерге қарағанда тура бағытта ұстау қиынырақ.
* Алақан добы: доп саусақтардың орнына алақанда ұсталады; бұл тиімді болуы мүмкін, бірақ оны жасыру қиын.
* Допты саусақтардың ішінде терең ұстау. Әдетте, жылдам тастаушылар допты саусақтарының ұштарында ұстайды. Допты саусақтардың ішінде терең ұстау допты жіберуді баяулатады. Брет Ли осы әдістің шебері.
* Қимыл жылдамдығын азайту: «әртүрлі» қарқынды өзгерту ретінде өте тиімді болуы мүмкін. Шарды жерге тигізген кезде ғана жылдамдықты өзгертесіз.
* Кросс тігіс: Бұл типтегі ақырап жіберілген допты орташа жылдамдықпен тастаушылар да жиі қолданады, онда тастаушы допты тігісте емес, тігістің бойымен ұстайды, соның салдарынан доп жерге тиген кезде жылдамдығы төмендейді. Жаңа Зеландияның орташа жылдамдықпен тастаушысы Гэвин Ларсен 1999 жылғы Крикет әлем чемпионатында осыны тиімді қолданды. Бұл «екі саусақпен бөлу» стилімен үйлестірілуі мүмкін, нәтижесінде траекториясының соңында күрт төмендейтін немесе жоғары ұзындығынан секіріп тұратын доп пайда болады.
* Нөлдік айналу: Белгілі бір тұтқаны және жіберуді қолдану арқылы допты айналдырмауға немесе өте аз айналдыруға болады. Бұл айналудың болмауы ауа қысымының тұрақсыздығына әкеледі, бұл допты ауада болжамсыз қозғалуға мәжбүр етеді.
* Бір саусақ: Инджикер тұтқасының өзгеруін қолдану, онда көрсету саусағы мен бас бармағы допты толықтай ұстап, екінші саусағы оған мүлдем тимейді. Допты жіберу кезінде азырақ күш салу жылдамдықты азайтады.
* Бамбук добы: Допты ұстау кезінде қол ұстамасының тұтқасы сияқты ұсталады, бірақ қолдың тұтқасы төмен емес, жоғары қарай қаратылады, сондықтан ол қол ұстамасының артқы жағына ұқсайды. Бұл тиімді доп болуы мүмкін, бірақ оны жасау қиын.
Bowling with split fingers: the fingers are placed either side of the seam of the ball, and the ball is bowled full length; when done correctly the delivery will appear to be a full toss until it suddenly drops. A similar technique is used to throw the split finger fastball in baseball. Sri Lankan Dilhara Fernando holds the ball between the index and middle finger, and just fits it in the webbing between the two. This leads to the delivery of a slow loopy ball
Bowling a knuckleball, where the ball is held on the knuckles of the index and middle fingers. To a batsman, it resembles a stock ball due to it appearing as if the bowler was holding the ball in a regulation manner
Off cutter: instead of placing the index and middle fingers in the orthodox position together on the seam, the middle finger is moved round the ball slightly and then pulled down as the ball is released. The ball will tend to "break" or "cut in" from left to right as it pitches, as it does with off spin bowling. It can be effective to only bowl this ball with a single finger on top and it typically rests to the right hand side of the seam
Leg cutter: the same as an off cutter except that the fingers go the other way and the ball will tend to cut from right to left. Harder to keep straight than an off cutter
Palm ball: the ball is held in the palm instead of the fingers; this can be effective but is hard to disguise
Holding the ball deeper in the fingers. Typically, quick bowlers hold the ball at their fingertips. Holding the ball deeper within the fingers slows the release of the ball. Brett Lee is an exponent of this method
Reduction in the speed of the action: Can be quite effective as a "different" type of change of pace. Effectively you change only the rotation of your arm and retain your action
Cross seam: This type of slower delivery is also popularly employed by medium pacers wherein the bowler holds the ball across the seam instead of holding it on the seam thereby the pace of delivery is reduced when the ball hits the ground. New Zealand medium pace bowler Gavin Larsen used this effectively in the 1999 Cricket World Cup. This can be coupled with a "split fingers" style release to result in a delivery which dips sharply at the end of its trajectory or spits from a pitched up length
Zero rotation: Using a specific type of grip & release it is possible to impart little or no rotation on the ball. This lack of rotation causes an instability in air pressure, which makes the ball move erratically through the air
Single finger: Using a variation on the in swinger grip where the index finger and thumb are both fully on the seam of the ball and the second finger barely touches it. Less force on the ball at the point of release results in reduced pace
Thumb ball: Bowled using the same grip as a stock delivery, barring the palm position, which is facing up instead of down, so that it looks like a back of the hand grip. This can be an effective delivery, but it is hard to produce
Жылдам шақ
Жылдамдықты өзгертуге тырысқан кезде көбінесе баяу доп ұшырылса да, кейбір боулгерлер одан да жылдам доп бере алады. Пакистандық Имран Хан сондай ойыншылардың бірі: ол өзінің жаттықтыру кітабында жылдам доптың баяу доптан әлдеқайда тиімді екенін айтқан. Спиннерлер мен баяу доп беретін ойыншылар, көбінесе, жылдам доп беретін ойыншылардан осы допты жиірек қолданады. Пакистандық Шахид Африди мансабында осы допты жетістікпен пайдаланған.