Алан Тауэр Уотерман: Американ физигінің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Америка физигі (1892–1967)

Алан Тауэр Уотерман (4 маусым 1892 – 30 қараша 1967) – американ физигі.

Өмірбаян

Нью-Йорк штатының Хадсон қаласындағы Корнуолл қаласында туған ол Массачусетс штатының Нортгемптон қаласында өсті. Оның әкесі Смит колледжінде физика профессоры болған. Алан да физик болды, Принстон университетінде бакалавр және докторлық диссертациясын қорғады, 1916 жылы Ph.D. дәрежесін алды. Ол Цинциннати университетінің профессоры болып жұмысқа орналасты және 1917 жылдың тамызында Вассар колледжін бітірген Мэри Маллонға (Х. Нил Маллонның әпкесі) үйленді. Кейін ол Йель университетінде профессор болды және 1929 жылы Коннектикут штатының Солтүстік Хейвен қаласына көшіп барды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Йель университетінен демалыс алып, Ғылыми зерттеулер және даму кеңсесінің далалық операциялар директоры болды, ал отбасы Массачусетс штатының Кембридж қаласына көшті. Ол үкіметтік жұмысын жалғастырып, Әскери-теңіз зерттеулер басқармасының бастығының орынбасары болды. 1950 жылы президент Трумэн оны АҚШ Ұлттық ғылым қорының (NSF) бірінші директоры етіп тағайындады. Уотерман 1960 жылы Ұлттық ғылым академиясының қоғамдық игілік медалімен марапатталды. Ол 1963 жылға дейін директор болып қызмет етті, содан кейін зейнеткерлікке шықты және кейіннен Президенттік бостандық медалімен марапатталды. Алан мен Мэридің алты баласы болды: Алан кіші, Стэнфорд университетінде оқытқан атмосфералық физик, Нил, Барбара, Энн және Гай, жазушы, альпинист және табиғатты қорғаушы. Олардың қызы Мэри бала кезінде қайтыс болды. Алан Уотерменнің мінезі жұмсақ, ол өзінің сабырлы және логикалық ойлау қабілетімен танымал болды. Ол қоғамдық қызметке берілгендігін жақтады. Ғылыми қабілеттерінен басқа, ол өнерлі музыкант болды және Ұлттық ғылым қорының дәліздерінде сыбызғы тартып, әзіл-қалжыңын көрсетті. Оның дауысы әдемі болды, отбасылық ән айту дәстүрге айналды. Табиғатқа құштар доктор Уотерман 1930 және 1940 жылдары жазғы сапарларда Солтүстік Мэннің өзендері мен көлдерін каноэмен аралап шықты. Оған ұлдары мен әріптестері, әсіресе сол кездегі МТИ президенті Карл Комптон еріп жүрді. Доктор Уотерменнің айтуынша, Мэн гидінің лицензиясын алу оған NSF тағайындалуынан да маңыздырақ болған. 1961 жылы ол Калифорнияның Монтерей қаласында өткен алғашқы жылдық Алтын табақ банкетінің құрметті қонағы ретінде марапатталған 50 ең үздік американдықтардың бірі болып таңдалды. Ысқырық сыйлығы Ұлттық жетістіктер академиясының Құрметті американдықтар тобының дауысымен берілді. Ай бетіндегі Уотерман кратері және Антарктидадағы Хьюз жотасындағы Уотерман тауы оның құрметіне аталған. 1975 жылдан бері Ұлттық ғылым қоры жыл сайын жас зерттеушіге Алан Т. Уотерман сыйлығын (Уотерманның құрметіне аталған) табыс етеді. Уотерман 1967 жылдың 30 қарашасында қайтыс болды.

Born in Cornwall on Hudson, New York, he grew up in Northampton, Massachusetts. His father was a professor of physics at Smith College. Alan also became a physicist, doing his undergraduate and doctoral work at Princeton University from which he obtained his Ph. D. in 1916. He joined the faculty of the University of Cincinnati, and married Vassar graduate Mary Mallon. (sister of H. Neil Mallon) there in August 1917. He later became a professor at Yale University, and moved to North Haven, Connecticut in 1929. During World War II, he took leave of absence from Yale to become director of field operations for the Office of Scientific Research and Development and the family moved to Cambridge, MA. He continued his government work and became deputy chief of the Office of Naval Research. In 1950, he was appointed by President Truman as first director of the U. S. National Science Foundation (NSF) Waterman was awarded the Public Welfare Medal from the National Academy of Sciences in 1960. He served as director until 1963, when he retired and was subsequently awarded the Presidential Medal of Freedom. Alan and Mary had six children: Alan Jr, an atmospheric physicist who taught at Stanford University, Neil, Barbara, Anne, and Guy, writer, climber, and conservationist. A daughter Mary died in childhood. Possessed of a gentle nature, Alan Waterman was known for his calm and reasoned point of view. He believed in public service. Besides his scientific talents, he was an accomplished musician, revealing his sense of humor by walking the corridors of the National Science Foundation playing his bagpipes. He had a fine voice and singing together was a family ritual. An avid outdoorsman, Dr. Waterman canoed the rivers and lakes of northern Maine during extensive summer trips in the 1930s and 1940s. He was accompanied by his sons and colleagues, in particular Karl Compton, then president of MIT. Dr. Waterman was known to say that becoming a licensed Maine Guide meant possibly more to him than his NSF appointment. In 1961, he was chosen as one of 50 outstanding Americans of meritorious performance in the fields of endeavor, to be honored as a Guest of Honor to the first annual Banquet of the Golden Plate in Monterey, California. Honor was awarded by vote of the National Panel of Distinguished Americans of the Academy of Achievement. The crater Waterman on the Moon is named after him, as is Mount Waterman in the Hughes Range of Antarctica. Since 1975, the National Science Foundation has annually issued the Alan T. Waterman Award (named in Waterman's honor) to a promising young researcher. Waterman died on November 30, 1967.