Польшаның «Брохвич» елтаңбасы – тарихы 12 ғасырға дейін барып жететін шляхта әулеттерінің таңбасы. «Любин кодексінде» бейнеленген, Польша тарихындағы маңызды символ.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Поляк елтаңбасы
Polish coat of arms
Брохвич – поляк елтаңбасы. Оны бірнеше шляхта отбасылары қолданған.
Brochwicz is a Polish coat of arms. It was used by several szlachta families.
Тарих
Томаш Юректің айтуынша, Брохвиц гербі (Шаян) және оның атауы 12 ғасырда қалыптасқан болуы мүмкін. Осы зерттеушінің пікірінше, "Любин кодексіндегі" миниатюраларда бейнеленген бірнеше Силезия гербтері, оның ішінде Брохвиц гербі де, ескі куәліктері мен польша тегі және польшамен байланысы бар отбасыларға тиесілі болған. Юзеф Симанскидің сөзіне қарағанда, "Любин кодексіндегі" миниатюраларда кездесетін Брохвиц гербі польша геральдикасында белгілі нысандарға сілтеме жасайды. Оның сыртқы түрі 14 ғасырдың ортасында Силезияда басым болған геральдикалық жағдайды көрсетеді. Осының салдарынан, оның сыртқы түріне күшті шетелдік ықпал түсті. Гербтің алғашқы айғағы Тевтон ордені кезеңіне дейін жетеді, ал толыққанды ақпарат 1544 жылы кездеседі. Брохвиц атауы, шамасы, "paroháč" (егіз бұғы) сөзінен пайда болған, ол "broháč" болып өзгеріп, кейіннен "Brochwicz" түріне полякшаланған. Дегенмен, гербтің шығу тегі міндетті түрде чех болуы керек емес. Орта ғасырлық польша және чех тілдері, екеуі де славян тілдері болғандықтан, көптеген ортақ белгілерге ие болды (мысалы, "нич" /"let"/ сөзінің орнына чех тілінде "ať" сөзі қолданылған).
According to Tomasz Jurek, both, the coat of arms Brochwicz (Stag) and its name could have been shaped already in the 12th century. According to this researcher, several Silesian coats of arms shown in miniatures in the "Lubin Codex", including the coat of arms Brochwicz, belonged to families with old certificates and Polish origin and Polish connections. According to Józef Szymański, the Brochwicz coat of arms, which can be found among those depicted in the miniatures of the "Lubin Codex", has references to forms known in Polish heraldry. Its appearance reflects heraldic situation prevailing in Silesia in the mid fourteenth century. Consequently, strong foreign influence shaped its appearance. The first mention of the coat of arms dates back to the Teutonic Order period, and more detailed information is found in 1544. The name Brochwicz probably comes from the word "paroháč" (a stag), transformed into "broháč" and then polonized to the form "Brochwicz". The origin of the coat of arms, however, does not need to be Czech. Medieval Polish and Czech languages, both Slavic, had a lot of similarities (for example, the Czech word "ať" was used instead of the word "niech" /"let"/).
Блезон
Күміс далада алдыңғы аяқтары жоғары көтерілген, мойнында алтын тәж бар қызыл бұғы. Қақпақ үстіндегі зергерлік мүсіндегі тауыс қауырсыны. Брохвиц гербінің көптеген нұсқаларында алтын немесе қызыл фон да кездеседі. Бұғының түсі әдетте қызыл, кейде қара немесе күміс болады. Бұғы отырған күйде бейнеленген мысалдар да бар. Гербтің ең көне бейнесі 1268 жылы Собислав Пржебимиловичтің (Прзибыславич) мөрінде кездеседі. Екінші ескісі – Михал Мироновичтің 1282 жылы Сосницадан шыққан мөрі. Собиславтың мөрінде мүйіздері арасында сәулелі белгі бейнеленген. Михалдың мөрінде бес тармақты мүйізі бар бұғы бейнеленген. Броквич гербінің ең көне түсті геральдикалық куәсі – 1353 жылғы "Любин кодексі" ("Қасиетті Гедвига туралы аңыз"). Герб, монғолдардың шабуылына қарсы Легница шайқасына қатысқан Силезия рыцарларын бейнелейтін миниатюраларда көрсетілген.
In the silver field red stag with front legs raised up, with a gold crown on the neck. Peacock feathers in the jewel over the helmet. In numerous versions of the Brochwicz coat of arms there is also golden or red background. The colour of the stag is usually red, sometimes black or silver. There are also known cases, where the stag is pictured sitting. The oldest image of the coat of arms appears on the seal of Sobiesław Przebimiłowic (Przybysławic) dating from 1268. Second oldest the seal of Michał (Michael) Mironowic from Sośnica from 1282. On the seal of Sobiesław it was depicted with a beam between horns. The seal of Michał depicts a deer with a horn of five appendages. The oldest coloured heraldic witness of the appearance of the Brochwicz coat of arms is the "Codex of Lubin" ("Legend of St. Hedwig") from 1353. The coat of arms was depicted in miniatures depicting Silesian knights participating in the Battle of Legnica against the invasion of the Mongols.