Кіріспе
Қыз Мәриямның аты – Мариямның көрінісі және оған жасалған құрмет
the Marian apparition and its veneration
Басты діни қызметкердің әйелі (lang es) – Қыз Мәриямға берілген атау, ол Иерусалимде тұрғанда, 40 жылы Испанияда уағыз айтып жүрген елші Жақыпқа табиғаттан тыс түрде көрінгені туралы дәстүрлі сенімге байланысты. Осы сенімді ұстанатындар бұл көріністі Мәриямның екі орында бірдей болу қабілетін көрсеткен жалғыз жазбаға алынған оқиға деп санайды. Католиктер арасында бұл алғашқы Мариямдық көрініс саналады және ерекшелігі – Мәриям әлі Жер бетінде тірі болған кезде болғандығында. Бұл атау сонымен қатар, қазір Сарагосадағы (Арагон, Испания) Базилика соборында сақталатын, осы көріністі еске түсіретін ағаштан жасалған бейнемен де байланысты. 1456 жылы Папа Калликст III ғибадатханаға келгендерге кешірім берді. 1730 жылы Папа Иннокентий XIII бүкіл Испания империясында оған құрмет көрсетуді міндеттеді. 1905 жылдың 20 мамырында Папа Пий X бейнеге каноникалық тәж кигізуді бекітті. Басты діни қызметкердің әйелі Арагонның және оның астанасы Сарагосаның, испан халқының, испан әлемінің және испандық азаматтық гвардиясының қамқоршысы болып есептеледі. Оның мерекесі 12 қазанда, Испанияның Ұлттық күнімен бірге аталып өтеді.
Ерте дәстүр
Католик дәстүрі бойынша, христиан дінінің алғашқы күндері Исаның елшілері бүкіл әлемге Ізгі хабарды таратты, ал Ұлы Жақып Римдік Испанияда (қазіргі Испания) Евангелияны жариялады. Ол миссионерлік қызметінде үлкен қиындықтарға тап болып, зор күңгірді. 40 жылы, ол Кесарагустада (Зарагоса) Эбро өзенінің жағасында дұға етіп тұрғанда, Мария сол кезде тұрған Иерусалимнен екі жерге бірден келіп, Жақыпқа мыңдаған періштелермен бірге оны жұбатты және жігерлендірді. Сарагосадағы ең көне құлшылыққа қатысты жазба куәлік ретінде Педро Либрананың 1155 жылы жазғаны саналады. 13 ғасырда осы орын Пиреней түбегінен паломниктік сапарлардың орталығы болғанына дәлелдер бар, мысалы, Гонсало де Берсеоның 1250 немесе 1260 жылдар шамасында жазған «Милагрос де Нуэстра Сеньора» еңбегінде көрсетілген. «Санта-Мария-дель-Пилар» атауы 1299 жылы ресми түрде бекітілді. Бірінші шіркеудің Испаниядағы ең көне шіркеу болғаны, оны Ұлы Жақып 40 жылы салғаны туралы алғашқы жазба 1318 жылы пайда болды. Майкл О'Нилдің 2015 жылы жарық көрген «Ғажайыптарды зерттеу» атты кітабында осы Мариандық көріністі шіркеудің алғашқы кезеңдерде мойындауына қатысты әртүрлі дәстүрлер бар екендігі айтылады. Оның кітабынан: «Мысалы, Испаниядағы маңызды қасиетті орындардың бірі – Сарагосадағы Бағанадағы Әйел, керемет оқиғаның нәтижесінде пайда болған және бағанада ежелгі яспис тастан жасалған Әйелдің бейнесін сақтаған, әрқашан осы атаумен танылмаған. 40 жылы 2 қаңтарда Эбро өзенінің жағасындағы Кесарагустада (қазіргі Сарагоса) Ізгі хабарды жариялауда сәтсіздікке ұшырағанда, ол Марияны (сол кезде тірі болған) керемет түрде бағанада пайда болған көріп, оның жұбатуы мен Иерусалимге қайта оралуға шақыруын естіді. Сарагосаның құдайы туралы алғашқы жазба сөзді XII ғасырдың ортасында епископ жазған, ал Сарагоса соборының атауында бастапқыда Эль Пилар туралы есімделмеген, ол Санта-Мария-Майор деп аталған. 1296 жылы Папа Бонифаций VIII осы қасиетті орынға сапар шеккен паломниктік саяхатшыларға кешірім сыйлады, бірақ әлі де Бағанадағы Әйел туралы есімдеме жоқ. Сарагосаның заң кеңестерінің бірі 1299 жылы осы атаумен Әйел туралы алғаш рет жазды, осы қасиетті орынға келген паломниктік саяхатшыларға қауіпсіздік пен артықшылықтар уәделеді. 1456 жылы Папа Калист III Бағанадағы Әйелге сапар шегуді ынталандыратын бұйрық шығарды және оның атын, сондай-ақ керемет шығу тегін растады. Осылайша, осы ғажайып оқиға туралы және осы құлшылықтың аты туралы ертедегі мәтіндердің болмауына қарамастан, мәңгілік дәстүр осы оқиғаны бізге жеткізеді». Басқа түсініктер бойынша, Мариандық көрініс туралы дәстүрді 15 ғасырға дейін із кесуге болады: 1434 немесе 1435 жылы алабастрдан жасалған құрбандық тақтасы өртенді. Оның орнына салынған құрбандық тақтасында Мариандық көріністі бейнелейтін бастық бейнелер бейнеленген. Бүгінде қастерленетін Virgen del Pilar бейнесі де осы кезеңге жатады. Ол Хуан де ла Гуертаның соңғы готика стилінде жасалған. Папа Калист III 1456 жылдың 23 қыркүйегінде шығарған бұйрығында Сарагосадағы Әйелге сапар шеккендерге жеті жылдық кешірім жариялады. Бұл бұйрықтың мәтінінде алғаш рет бағана туралы айтылады, бұл Бағанадағы Әйел ретінде белгілі бейне бар екенін көрсетеді. 12 қазан мерекесі 1640 жылы Сарагоса кеңесімен ресми түрде бекітілді. Мария де Агреданың (1665 жылы қайтыс болған) «Құдайдың құпия қаласы» атты еңбегінде жазылғандай, Исаның анасы Мария періштелер арқылы түнде бұлтпен Иерусалимнен Испанияға жеткізілген. Сапар барысында періштелер мәрмәрден бағана жасап, Мария мен Сәби Исаның кішкентай бейнесін орнатқан.
"For example, one of the great pilgrimage sites in Spain, Our Lady of the Pillar in Zaragoza, originating in a miracle and housing an ancient jasper Marian image on a column, did not always recognize Our Lady under this title. According to the legend relating to the apostle St. James the Greater and his travels in Spain, on January 2 in the year 40, he was disheartened with his lack of success in proclaiming the gospel in Caesaraugusta (present day Zaragoza) by the river Ebro, when he saw Mary (still alive at the time) miraculously appear on a pillar, comforting him and calling him to return to Jerusalem. The first written mention of the Virgin of Zaragoza comes from a bishop in the middle of the twelfth century, and Zaragoza’s co cathedral’s name did not originally include a reference to El Pilar, being called Santa Maria Mayor. In 1296, Pope Boniface VIII conferred an indulgence on pilgrims visiting this shrine but still without mention of Our Lady of the Pillar. One of the legal councils of Zaragoza first wrote about Our Lady under this title in 1299, promising safety and privileges to pilgrims who came to visit the shrine. In 1456, Pope Calixtus III issued a bull encouraging pilgrimage to Our Lady of the Pillar and confirming the name and the miraculous origin. So, despite the lack of early extant texts about the miracle story and the name of this devotion, the enduring tradition delivers the story to us today." In other interpretations, the tradition of the Marian apparition can be traced to the 15th century: In either 1434 or 1435, a fire destroyed the alabaster altarpiece. The replacement altarpiece features bas relief representations of the Marian apparition. The image of the Virgen del Pilar venerated today also dates to this period. It executed in the late Gothic style of Juan de la Huerta. Pope Calixtus III in a bull issued on 23 September 1456 declares a seven year indulgence for those who visit Our Lady of Saragossa. The text of the bull specifically mentions a pillar, for the first time suggesting the existence of an image known as Our Lady of the Pillar. The feast day of 12 October was officially introduced by the Council of Zaragoza in 1640. According to the account by María de Ágreda (d. 1665) in her Mystical City of God, Mary, mother of Jesus, was transported from Jerusalem to Hispania during the night, on a cloud carried by angels. During the journey, the angels also built a pillar of marble, and a miniature image of Mary with the Child Jesus.
Бекіту
1723 жылы Рим папасы Иннокентий XIII осы көріністі діни ақиқат ретінде қабылдады. Испания шіркеудің керемет пайда болуына қатысты көптеген қайшылықтар туғандықтан, бұл дауды шешу үшін Иннокентий XIII-ге жүгінді. Мұқият тергеуден кейін, іс қарауында болған он екі кардинал төмендегі есепті қабылдады, ол 7 тамыз 1723 жылы Киелі ғибадаттар Коллегиясымен бекітілді және кейіннен 12 қазанда тойланатын Біздің Ханымның Бағанасы мерекесінің қағидаларына енгізілді:
Испанияның құлшылық ету үшін ұсынатын барлық орындарының ішінде, Сарагосадағы Құдайға арналған және Біздің Ханымның Бағанасы аталымымен белгіленген киелі орын ең сәндісі болып табылады. Ежелгі және қасиетті дәстүрге сәйкес, Ұлы Яков Провиденияның жетелеуімен Испанияға келді және Сарагосада біраз уақыт өткізді. Ол сол жерде Қасиетті Анадан айрықша инаят алды. Дәстүрге сәйкес, бір түні шәкірттерімен бірге Эбро өзенінің жағасында дұға етіп отырғанда, әлі тірі болған Құдайдың Анасы оған көрініп, сол жерде оратория салып беруді бұйырды. Апостол бұл бұйрықты орындауға асықты және шәкірттерінің көмегімен шағын ғибадатхана салды. Уақыт өте келе, үлкен шіркеу салынды және арналды, ол 4 қазанда Сарагоса қаласы мен діни округінде мереке ретінде тойланады. Яков кейбір шәкірттерімен бірге Иерусалимге оралды, онда ол Ирод Агриппаның тұсында, 44 жылы шейіт болып, басы кесілді. Оның шәкірттері оның денесін Испанияға қайтарған деседі. 40 жыл – Католик шіркеуінде танылған ең ерте мариандық көрініс, бұл Исаның анасы Марияның әлі тірі болған кезіне сәйкес келеді. 1730 жылы Папа Климент XII Испания империясының барлық жерінде Біздің Ханымның Бағанасы мерекесін тойлауға рұқсат берді. Мереке күнінің (12 қазан) 1492 жылғы 12 қазанда Американың ашылуымен сәйкес келуіне байланысты, Мария кейіннен осы атақпен Испан әлемінің қамқоршысы аталды.
Сарагоса
1434 жылы өрттен қазіргі базиликаның алдындағы шіркеу толығымен өртеніп кетті. Қазіргі Базиликаның құрылысы 1681 жылы басталып, 1711 жылы аяқталды. <! Кейінгі уақытта 18-ғасырда салынған қосымшалар оның өлшемдерін қазіргі уақытқа дейін ұзындығы және ені бойынша кеңейтті, оны он бір купол, төрт мұнара және он шам мұнарасымен безендірді. Собор 1950 жылдары Папа Пий XII тұсында кіші базилика мәртебесіне көтерілді. Испания азамат соғысы кезінде базиликаға екі бомба түсіп, зақым келтірді, бірақ екеуі де жарылмады. Бұл оқиға керемет саналды, содан бері бұл бомбалар базилика аумағында қойылған. Ағымдағы бейнені Хуан де ла Уэртаға (1462 жылы қайтыс болған) немесе оның оқушыларына жатқызуға болады. Кейбір жағдайларда, халық сенімі Сарагосадағы бұл бейнені періштелердің Мәриямды Иерусалимнен Сарагосаға (Зарагоса) тасымалдағанда жасаған керемет туынды деп санайды; бұл мистикалық дәстүр Мария де Агредаға (1665 жылы қайтыс болған) дейін жетеді, ол өзі жиі "періштелердің көмегімен тасымалданатынын" хабарлаған және бұл туралы Мистикалық Құдай қаласында айтқан. Алайда, Мариан көрінісінің дәстүрінен айырмашылығы, бейненің керемет шығу тегі Киелі Тақтың мойындаған канондық дәстүрінің бөлігі емес. 16-ғасырдан бері бағана әдетте "манто" деп аталатын, юбкаға ұқсас жамылғымен жабылады. Бейне 1905 жылы Папа Пий X билік еткен кезде ресми түрде тәжді. Тажды Гриньи графы жобалаған, оның құны 450 000 песэтаны құрады (2017 жылғы деректер бойынша шамамен 2,6 миллион АҚШ доллары).
Басқа суреттер
Бағандағы Әміре – испан өнеріндегі Құдай ана мен бала мотивінің кең таралған түрі; Сарагоссадағы бейнесінен басқа, сақталған мысалдар Ренессанс кезеңінен бастап кездеседі. 1730 жылы Испан империясы бойынша мереке күні таныстырылғаннан кейін оның бейнелері одан да көптеп тарады.
Дүние жүзінде діни бағанадағы Мәриямға құлшылық ету
Пилар, Мария дель Пилар есімінің қысқартылған түрі, бұл кең таралған испандық есім, оның мерекесі – Басты тіректің Әйелі мерекесімен сәйкес келеді.