Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирланд су шпаниелі (ирланд тілінде: An Spáinnéar Uisce) – шпаниельдердің арасындағы ең ірі тұқым.
The Irish Water Spaniel (Irish: An Spáinnéar Uisce) is a breed of dog that is the tallest of the spaniels.
Сыртқы келбеті
Ирландиялық су шпаниелі – Ирландияға тән, мықты денелі, шаршы келбетті ит. Тығыз қырлы түктері аз түседі. (Молт қараңыз) Түсі бауыр/шүберек болып келеді және ол өте айқын күлгін реңге ие, бұл түс басқа белгілі тұқымдарда кездеспейді. Түктері түсіп қалмауының арқасында, иттерге аллергиясы бар адамдар ирландиялық су шпаниеліне аллергиялық реакцияны аз сезінуі мүмкін (гипоаллергенді қараңыз). IWS-тің ерекшеленетін бірнеше белгісі бар, олар оны барлық тұқымдардың арасында ең танымал етеді: Басынан төмен қарай өсетін ұзын, еркін қырлардың топырағы, көбінесе көздерін жабады; жұмсақ "сақал", көбінесе "жанама бұйралармен" бірге өседі; және қырлы, бауыр ("шүберек") түсті түк. Осы иттердің ең ерекше белгісі – түбінде 2-3 дюймге дейін қырлармен жабылғаннан басқа, ұзын түксіз, тегіс "эскекше" құйрығы. Беті толығымен тегіс түкпен жабылған және пудльдерден айырмашылығы, осы күйінде ұстап тұру үшін кесуді қажет етпейді. IWS-тің жүзуге қабілетін арттыру үшін аяқтары желбезекпен жабылған. Жалпы алғанда, IWS – ақылды, осал, мықты бірақ артық аяқтары жоқ, үлкен интеллект пен төзімділікті батыл мінез-құлықпен үйлестіретін ит. Олар спаниельдер тобының ең ірі өкілдері. Иттердің бойы 22-24 дюйм (56-61 см) арасында, ал салмағы 55-65 фунт (25-30 кг) болады. Атынан көрініп тұрғанындай, олар суды өте жақсы көреді.
The Irish Water Spaniel is a sturdy, cobby dog native to Ireland. The coat, consisting of dense curls, sheds very little. (see Moult) The colour is liver/puce and has a very definite purple hue unlike the colour of any other known breed. The non shedding characteristic of the coat means that people usually allergic to dogs might have less of an allergic reaction to Irish Water Spaniels (see hypoallergenic). IWS have several distinguishing characteristics which place them among the more recognizable of all breeds: The topknot of long, loose curls growing down from the head which often covers the eyes; a "beard" growing at the back of the throat often accompanied by "sideburns"; and a curled, liver ("puce") coloured coat. The most distinguishing characteristic of these dogs is the smooth "rat tail", completely free of long coat except at the base where it is covered for 2–3 inches with curls. The face is entirely smooth coated and, unlike the poodle, should require little or no trimming to stay that way. An IWS is ruggedly built with webbed feet to aid in its powerful swimming. Altogether, the IWS presents a picture of a smart, upstanding, strongly built but not leggy dog, combining great intelligence and rugged endurance with a bold, dashing eagerness of temperament. They are the largest of the Spaniel group. Dogs range in height from 22 to 24 inches (56–61 cm), and weigh 55 to 65 pounds (25–30 kg). As their name would imply these dogs love water.
Тендерлік
Американдық Кеннел Клубының спорттық тобына жататын көптеген иттер сияқты, ирланд су спаниелі де көбінесе белсенді, ынталы және күшті серік болып табылады. Ол аң аулауда қолданылған тұқымнан өсірілгендіктен, ойынды еш қиындықсыз қолға қайтаруға бейім, сондықтан оған ұнатуға құштарлық табиғи инстинкті бар. Командалық жұмыс істеуге деген қабілеті оны оқыту мен тәртіпке келтіруді салыстырмалы түрде жеңілдетеді. Оның жоғары интеллектуалдық қабілеттері мен қызығушылығы оған спаниельдер отбасының әзілкеші репутациясын әкелді, және ол сұралған міндетті орындау үшін кездейсоқ нәрселерді ерекше тәсілмен жасайды. Кейбір жекелеген иттер жат адамдарға күдікпен қарауы мүмкін, ал барлық ирланд су спаниеліне басқа үй жануарларымен жарасымды болатынына сенуге болмайды. Ерте әлеуметтендіру және оқыту қажет.
Like most dogs of the American Kennel Club Sporting group, the Irish Water Spaniel is essentially an active, willing and energetic companion. Because it has been bred from stock used to fetch game and return it to hand without a fuss, it has the natural instinct of wanting to please. Its keen sense of working as a team makes it a relatively easy dog to train and discipline. Because of its great intelligence and quizzical nature, it has the reputation of being the clown of the spaniel family and will do ordinary things in extraordinary ways to achieve that which is asked of it. Some individual dogs can be very wary of strangers and not every IWS can be trusted to get along with other pets. Early socialisation and training is a must.
Тарих
Қазіргі кездегі тұқым 1830 жылдары Ирландияда қалыптасты. Ирланд суспаниельдерінің қандай басқа тұқымдардан шыққандығы белгісіз. Тұқымның негізін қалаушы деп есептелетін Дублин қаласының Джастин Маккарти есімді тұлғасы селекциялық жұмыс туралы ешқандай жазба қалдырмаған. Пудель, португал су иті, барбет, жалпы ескі су иті, қазір құрып кеткен ағылшын суспаниелі, сондай-ақ солтүстік және оңтүстік суспаниелі сияқты түрлі иттер ұсынылған. Бірақ ирланд суспаниелі осы басқа тұқымдардың атасы, ұрпағы немесе араласу нәтижесі ме деген мәселе әлі де болжамдарға толы. Ирландия халық ауыз әңгімелерінде бұл тұқымның Добхар чудан тарағандығы айтылады.
The modern breed as we know it was developed in Ireland in the 1830s. It is not known from which other breeds Irish Water Spaniels were developed. The acknowledged father of the breed, Justin McCarthy from Dublin, left no breeding records. All manner of dogs have been suggested including: the Poodle, Portuguese Water Dog, Barbet, generic old water dog, the now extinct English Water Spaniel as well as the Northern and Southern Water Spaniels, but whether Irish Water Spaniels are antecedents, descendants, or mixtures of these other breeds is a matter of some speculation. It is believed in Irish folklore to be the descendant of the Dobhar chú.
Үй жануарлары ретінде жарамдылығы
Ирланд су испаниельдері жақсы отбасылық иттер болуы мүмкін, себебі олар әдетте ізетті балалармен және басқа үй жануарларымен жақсы қарым-қатынаста болады. Егер оларды осыған үйреткен болса, олар жақсы күзетші иттер бола алады және өздерінің адам отбасын қорғайды. Әдетте агрессивті болмайтындықтан, Ирланд су испаниелінің дауысы терең әрі қатты естілуі мүмкін. Барлық Ирланд су испаниельдеріне құлақтарын, тістерін және тырнақтарын күтіп ұстауды қамтитын күтім режимі қажет. Ирланд су испаниелінің тығыз қос қабатты жүні аз мөлшерде түсіп тұрады, алайда көптеген аллергиясы бар адамдар онымен бірге өмір сүруді ыңғайлы деп тапқан. Жүннің құрылымы оның мата мен жиһазға жабысып қалуына кедерілтіп, түскен жүндерді оңай жинауға мүмкіндік береді, олар "тозаң жинағыштары" түрінде жиналады. Егер жүнін үнемі таза ұстап, түйірленбеуіне назар аударса, тіпті жаңадан бастаған иесі де оны күтімінде сақтай алады. Терінің сау болуын қамтамасыз ету және жүнден кез келген бөгде заттарды алып тастау үшін әрбір 1-2 апта сайын жүнді теріге дейін мұқият тарау керек. Жүнді түзу үшін әр 6-8 апта сайын қайшымен шашу қажет, ал сумен үнемі байланыста болу дене жүнінде дұрыс "толқындардың" пайда болуына көмектеседі. Ирланд су испаниелі үйде жатып демалуды ұнатады, бірақ оның денсаулығы мен жайлылығы үшін үнемі серуендеуі және жаттығулары қажет. Жаттығусыз қалған Ирланд су испаниелінің мінезі бұзылып, тәлкекке салынуы мүмкін. Идеалды жағдай – бұл иттердің денесімен қатар ақыл-ойына да жүктеме беретін жұмыс ортасы. Көптеген Ирланд су испаниелінің иелері оларды ату алаңында, бағыну сынақтарында, ептілік жарыстарында немесе сыртқы түріне қарай бағалау жарыстарында қолданады.
Irish Water Spaniels may make good family dogs, as they are usually excellent with respectful children and with other pets. They can make good guard dogs if they have been trained to do so, and will protect their human families. Not usually an aggressive dog, yet the IWS may have a deep, fierce sounding bark. All Irish Water Spaniels require a grooming regimen that includes maintaining healthy ears, teeth and nails. The tight double coat of the IWS sheds slightly, however many allergy sufferers have found them to be a comfortable pet with which to live. The texture of the hair prevents the coat from becoming tightly woven into fabric and upholstery and any stray hairs are easily removed as they will gather together to form "dust bunnies". The coat can be maintained by even the novice owner if a regular effort is maintained to keep it clean and free of mats. A thorough combing to the skin should take place every 1–2 weeks to promote healthy skin and to remove any objects from the coat. Scissoring will be required every 6–8 weeks to neaten and shape the coat while regular exposure to water will promote the correct "ringlets" over the body coat. Although happy to curl up and sleep at home, regular walks and exercise are essential for a healthy, contented water spaniel. An unexercised IWS may mean a naughty, mischievous IWS. An ideal home though would be a working environment, where the dogs' minds as well as bodies are exercised. Many IWS owners work their dogs in the shooting field, in obedience tests, in agility competitions, or in the conformation show ring.
Ирландияның ирланд су шпаниелі клубы
Ирландияның Ирландия су шпаниелі клубы – әлемдегі ең көне ит клубтарының бірі, әлемдегі ең мәртебелі және ең көне ит тұқымының бірін қолдау және насихаттаумен айналысады. Клуб Ирландия Кеннел клубында тіркелген.
The Irish Water Spaniel Club of Ireland is one of the oldest dog clubs in the world, supporting and promoting one of the most distinguished and oldest breed of dog in the world. The club is registered with the Irish Kennel Club.
Американың ирланд су шпаниелі клубы
IWSCA – IWS үшін AKC-нің бас клубы болып табылады. Клубтың мақсаты – осы сирек кездесетін тұқымды сақтап, қорғау. Клуб иелері мен өсірушілерге көмектеседі және осы ерекше, жан-жақты итке деген құмарлығымызды бөлісетін барлық мүшелерді құттықтайды. IWSCA-ның ирланд суспаниелінің денсаулығына деген бейілділігі, Америка Ортопедиялық Қоры (OFA), Ит денсаулығы ақпараттық орталығы (CHIC), Ит көзін тіркеу қоры (CERF) және Ит денсаулығы қоры сияқты ұйымдармен келісімде денсаулық туралы мәліметтердің ашықтығын қолдауынан көрінеді.
The IWSCA is the AKC parent club for the IWS. The club exists to preserve and protect this rare breed. The Club helps educate owners and breeders and welcomes all members who share our love of this extraordinary, versatile dog. The IWSCA's commitment to the health of the Irish Water Spaniel is reflected in its endorsement of transparency in health findings in accordance with organisations such as Orthopedic Foundation of America (OFA), Canine Health Information Center (CHIC), Canine Eye Registration Foundation (CERF) and Canine Health Foundation.
IWSCA селекционерлері
IWSCA-дағы селекционерлердің көпшілігі Селекционерлер Білім беру Комитетіне (BEC) мүше. BEC ирланд су шпаниелінің денсаулығы мен әл-ауқатын жақсарту мақсатында, селекционерлерді денсаулық, генетика және селекция тәжірибелері туралы хабардар ету және білім беру үшін құрылған. Осы мақсатта BEC селекционерлері мынадай қатаң ұсынылатын селекция тәжірибелеріне келісім берді: ашық ақпарат алмасу, ирланд су шпаниеліне арналған CHIC хаттамасына сәйкес денсаулықты тексеру, IWSCA Денсаулық және Генетика Комитетімен ынтымақтастық, тұқымға тән денсаулық зерттеулеріне қатысу, жауапкершілікті үй жануарларын ұстауды қолдау және өсірген әрбір күшігі үшін өмір бойы жауапкершілік. Жеке BEC селекционерлерін IWSCA веб-сайтында табуға болады.
Most of the breeders in the IWSCA belong to the Breeders Education Committee (BEC) The BEC exists to inform and educate IWSCA breeders on issues of health, genetics and breeding practices designed to promote the ongoing health and welfare of the Irish Water Spaniel. To this end the BEC breeders have agreed to a rigorous set of recommended breeding practices such as: open information exchange, health testing in accordance with the Irish Water Spaniel CHIC protocol, collaboration with the IWSCA Health and Genetics Committee, participation in breed specific health studies, promotion of responsible pet ownership, and responsibility for any puppy they have bred – for the life of that dog. Individual B. E. C. breeders can be found on the IWSCA website.
IWS денсаулық сақтау қоры
IWS Health Foundation-ның мақсаты – бүкіл әлемдік ирланд су шпаниелі қауымдастығына қызмет ету, осы тұқымның денсаулығы мен өмір сүру ұзақтығына қатысты ақпаратты, зерттеулерді және оқу материалдарын интернет арқылы жинап, таратуға арналған платформа құру, сондай-ақ тұқымның болашақ әл-ауқаты үшін зерттеулерді қолдауға мүдделі кез келген адамға көмектесу.
The IWS Health Foundation's aim is to serve the worldwide Irish Water Spaniel community by providing a forum for internet based collection and circulation of information, research and educational materials relating to the health and life expectancy of the breed, and for anyone with an interest to promote research for the long term benefit of the breed.