Кіріспе
өсімдік туысы Грек мифологиясында Прокрис (Πρόκρις, gen.: Πρόκριδος) – афиналық ханшайым, Афина патшасы Эрехфей мен оның әйелі Пракситеяның үшінші қызы. Гомер оны "Одиссеяда" Одиссейдің Арқа әлемінде көрген көптеген қайтыс болған рухтардың бірі ретінде еске алады. Софокл "Прокрис" атты трагедия жазған, ол грек циклындағы нұсқасымен бірге жоғалып кеткен, бірақ оның оқиғасының кем дегенде алты түрлі баяны әлі де сақталған.
In Greek mythology, Procris '/p//r//oʊ//k//r//ᵻ//s/ (Πρόκρις, gen.: Πρόκριδος) was an Athenian princess, the third daughter of Erechtheus, king of Athens and his wife, Praxithea. Homer mentions her in the Odyssey as one of the many dead spirits Odysseus saw in the Underworld. Sophocles wrote a tragedy called Procris that has been lost, as has a version contained in the Greek Cycle, but at least six different accounts of her story still exist.
Отбасы
Прокристің әпкелері Крейза, Орейтия, Хтония, Протогения, Пандора және Меропа болса, ағалары Кекроп, Пандор, Метион және, мүмкін, Орней, Теспий, Евпалам және Сикьон болған. Ол Фокис патшасы Дионейдің ұлы Кефалға үйленді.
Фрецидтер
Прокристің тарихының ең алғашқы нұсқасы афиналық Ферецидтен алынған. Сефалус Прокристі сынап көру үшін сегіз жыл бойы үйден тыс тұрады. Қайтып келгенде, оны алдап, алдап жібереді. Прокрис күйеуінің сүйіктісі бар деп күдіктенді, өйткені ол жиі аң аулауға кетеді. Қызметші оған Кефалдың Нефеле (бу) -ды өзіне шақырғанын айтады. Прокрис оны келесі рет аң аулауға барғанда іздейді және ол Нефелеге қайтадан шақырғанда, бұтадан секіреді. Ол қорқып, оны жабайы аң деп ойлап, оған жебемен атқылап өлтіреді.
Алғашқы нұсқасы
Овидий "Сүйіспеншілік өнері" атты үшінші кітабында оқиғаның соңына қатысты біршама басқаша айтады. Бұл бұрын жарияланған еңбекте құдайлар туралы ештеңе айтылмаған, оқырмандарды сенімсіздікке қарсы ескерту ретінде қызмет етеді. Аң аулағаннан кейін Кефал жел шақырады (Зефир). Трансформация көрінісі әрқашан жемтігін ұстап алатын итке және ұстау мүмкін емес түлкіге шолу жасалады; Юпитер оларды тасқа айналдырады. Әңгіме Ферекидтің соңына ұқсас аяқталады, себебі Прокрис күйеуінің "Аураны" шақырғанын біледі, бұл латын тіліндегі жел сөзі, және ол Эосқа римдік баламасы Аврораға ұқсас. Кефал оны жақын маңдағы бұталарда қозғалғанда қателікпен өлтіреді, ол "сүйікті Аурадан" "жанына келіп, ыстығынан құтылуын" сұрағанына ашуланады. Прокрис Аура оның орнына әйел болып алмасын деп одан өтінеді, содан кейін оның қолында көз жұмады. Ол оған "бұл тек жел ғана" екенін түсіндіреді, ал ол тынышқан күйде көз жұмады.
Аполлодор, Игинус және Антонин
"Библиотека" Procris-ті мүлдем басқаша сипаттап береді. Онда Прокрис Птелеонмен ұйықтауға алтын тәжмен пара алғаны, бірақ оны күйеуі оның төсегінде тапқаны айтылған. Ол Минос патшаға қашып бара жатқандай сипатталады, оның әйелі Пасифаэ оның сүйіктілерін ішінен өлтіретін шаяндарды, жыландар мен жүз аяқтыларды эякуляциялауға қарғыстаған. Прокрис патшаны цирцеялық шөппен жыныстық аурудан сауықтырып жіберген. Оған ешбір аң қашып құтыла алмайтын ит пен қатесіз найза берілді. Киелі кітапта ол ит пен найзасын Кефалға беріп, олар татуласқаны айтылған. Алайда, Гигинус (ит пен найзаның Артемида құдайының сыйлығы екенін айтады) және Антониус Либералис, ол өзін ұл ретінде жасырып, күйеуін азғырып, ол да кінәлі болды және олар татуласты. Соңғысының айтуынша, Миностың түсінбейтін ауруы оның сүйіктілерін өлтіргені ғана емес, сонымен қатар оған және Пасифаеге балалы болуына кедергі келтірді (Пасифае өзі басқаша зардап шекпеді, ол Гелистің өлмейтін қызы болды). Прокрис кейін әйелге ешкінің көк қуысын енгізді, Миносқа сонда эякуляция жасауын айтты, содан кейін ол оны әйеліне жіберді; жұп осылайша жүкті болды, ал Минос оған өзінің найзасы мен итімен ризашылық сыйлады. Басқа нұсқалардан айырмашылығы, Гигин Кефалдың Еоспен ұрлануын қалдырады; оның орнына ол оны ұсынғанда оны қабылдамайды, ал ол Прокрис болмаса, оның неке антын бұзуын қаламайтынын айтады. Содан кейін ол оны бейтаныс ретінде маскировкалайды, ол Прокристі сәтті азғырады. Олар бірге төсекте жатқанда, Эос одан сиқырды алып тастайды, ал Прокрис, Эос алдағанын түсініп, ұялып қашады. Оларды қайтадан кездестіргеннен кейін Прокрис Эостан қорқып, Сефалосты жасырын түрде іздейді.
Иті мен түлкі
Иттің аты Лаелапс. Ешқашан ұсталмаған Теумессий түлкісін қуу туралы әңгіме, Зевстің оны аңғарып жатқанда Прокристің итімен бірге тасқа айналдыруы және Прокристің қазасы Циклдің жоғалған ерте грек дастандарының бірінде, көбінесе Эпигониде баяндалған.
Ортағасырлық дәстүр
Прокристің оқиғасы Флоренциялық автор Джованни Боккаччоның 1361-1362 жылдары жазған тарихи және мифологиялық әйелдердің өмірбаяндары жинағы "De Mulieribus Claris" кітабына енгізілген. Бұл, Батыс әдебиетінде әйелдердің өмірбаяндарына толық арналған тұңғыш жинақ болып табылады.