Они қаласы – Грузияның Рача-Лечхуми және Квемо Сванети аймағындағы тарихи және этнографиялық орталық. Бронз дәуірінен бері қоныстанған қала туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Они – Грузияның Рача-Лечхуми және Квемо-Сванети аймағындағы қала. Тарихи және этнографиялық тұрғыдан алғанда, ол Батыс Грузиядағы тарихи таулы Рача аймағының бір бөлігі болып табылады. Қала сонымен қатар Они ауданының (районы) әкімшілік орталығы есебінде қызмет етеді. Они Рioni өзенінің сол жағалауындағы терең шатқалда, теңіз деңгейінен шамамен биіктікте және Грузия астанасы Тбилисиден солтүстік-батысқа қарай орналасқан.
Oni is a town in Racha Lechkhumi and Kvemo Svaneti region (mkhare), Georgia. Historically and ethnographically, it is part of Racha, a historic highland province in western Georgia. The town also serves as an administrative center of the Oni district (raioni). Oni is situated in a deep gorge on the left bank of Rioni River, some above sea level and northwest of Georgia's capital Tbilisi.
Тарих
Қазіргі Они аумағында қола дәуірінен бері адамдар қоныстанған. Археологиялық зерттеулер Колхида мәдениетінің артефакттарын, әсіресе б.з.б. 6-3 ғасырларға жататын Колхида монеталарының жиынтығын ашты. Они алғаш рет 15 ғасырда тарихи деректерде кездеседі, бірақ аңыз бойынша, қала б.з.б. 2 ғасырда Иберия патшасы Фарнажом құрған. Солтүстік Кавказ, Картли (орталық Грузия), Имерети (батыс Грузия) және Төменгі Рачадан өтетін жолдардың тоғысында орналасқан Они, кеш ортағасырлық сауда қаласы ретінде дамыды және Имерети патшалары мен Рача князьдары арасында даулы аймақ болды. 1810 жылы қала Ресей империясының құрамына енді, ал 1846 жылы Кутаиси губерниясының Рача уезінің әкімшілік орталығы болды. Кеңес Одағы кезінде қала айналасындағы бірнеше ауылдармен біріктіріліп, Они ауданы құрылды, ол қазір Рача-Лечхуми және Төменгі Сванетия аймағының бір бөлігі ретінде басқарылады. Соңғы онжылдықтарда Они жер сілкінісінен және бірнеше қар көшкінінен зардап шекті. 1991 жылдың 29 сәуірінде аса күшті жер сілкінісі болды. Жер сілкінісінің магнитудасы 7.0-ге жетті, MSK шкаласы бойынша интенсивтігі IX (Қырыпты) бағаланды, бұл Кавказ тауларында тіркелген ең күштісі болып табылады және Онидің инфрақұрылымына елеулі зақым келтірді. Кеңес үкіметінен кейінгі эмиграцияға бейімділікке қарамастан, Ониде әлі де еврей отбасыларының шағын тобы қалды – бұрынғы қуатты және ірі еврей қауымының қалдықтары, Грузиядағы Тбилиси мен Кутаисиден кейінгі үшінші ең ірі қауым. Они синагогасы 1880 жылдары поляк сәулетшісімен салынды, ал құрылысшылар Салоникиден келген грек яһудилері болды. Они және оның төңірегінде ортағасырлық бекіністер мен грузин православие шіркеулерінің қираған қалдықтары сияқты бірқатар тарихи ескерткіштер сақталған. Ониден шамалы қашықтықта, Үлкен Кавказ тауларының оңтүстік беткейінде танымал шипажайлар – Шови мен Уцера орналасқан. Ониде орналасқан Рача аймақтық мұражайында археология, этнография, нумизматика, табиғат тарихы, бейнелеу өнері, тарихи құжаттар, қолжазбалар және баспа кітаптары салаларынан 14000 бірегей артефакттан тұратын әсерлі коллекция жинақталған.
The territory of modern day Oni has been inhabited since the Bronze Age. Archaeology revealed the artifacts of Colchian culture, particularly a collection of Colchian coins dating back to the 6th–3rd centuries BC. Oni is first chronicled in the 15th century, though a legend has it that the town was founded by the 2nd BC king Pharnajom of Iberia. Located on the crossroads from Northern Caucasus, Kartli (central Georgia), Imereti (western Georgia) and Lower Rach’a, Oni developed into a typical late medieval commercial town and was contested between the kings of Imereti and the princes of Rach’a. The town was absorbed by Imperial Russia in 1810, and made it, in 1846 the administrative center of the Racha Uyezd of the Kutaisi Governorate. During the Soviet Union, the town was united with a number of surrounding villages into the Oni district, which is currently administered as a part of the Racha Lechkhumi and Lower Svaneti region. In recent decades Oni has suffered from earthquakes and a series of avalanches. A particularly severe earthquake occurred on 29 April 1991. The earthquake measured 7.0 on the moment magnitude scale with a maximum MSK intensity of IX (Destructive), the most powerful ever recorded in the Caucasus Mountains, and caused significant damage to the infrastructure of Oni. Despite a post Soviet tendency towards migration, Oni still retains a small number of Jewish families – remnants of once powerful and large historic Jewish community, Georgia's third largest, after those of Tbilisi and Kutaisi. The Oni Synagogue was built in the 1880s by a Polish architect and the builders were Greek Jews from Thessaloniki. Oni and its environs house a number of historical monuments, including the ruins of medieval forts and Georgian Orthodox churches. A popular spa, Shovi, and Utsera are located some from Oni, on the southern slopes of the Greater Caucasus mountains. The Racha Regional Museum, located in Oni, has an impressive collection of 14000 unique artifacts from the fields of archaeology, ethnography, numismatics, natural history, fine art, historical documents, manuscripts, and printed books.
Демографиялық
Халықтың көп бөлігі грузин текті және православиелік христиандар. Ең ірі этникалық азшылық – осетиндер. Бұрын үлкен грузин еврей қауымы болған, олардың болуын Они синагогасы көрсетеді, бірақ КСРО ыдырағаннан кейін көптегені Израильге эмиграциялап кетті, қазір синагоганы күтіп ұстау үшін санаулы ғана адам қалды.
The vast majority of the population is of Georgian origin and are Christians Orthodox. The largest ethnic minority is the Ossetian people. There was a large community of Georgian Jews which explain the presence of the Oni Synagogue but they emigrated to Israel after the fall of USSR and only a few remain to look after synagogue.