Грузия-Ресей саяхаты: Грузин әскери жолы – Кавказ арқылы тарихи бағыт, Тбилисиден Владикавказдай дейін. Казбек тауы, ғибадатханалар, достастық монументі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грузия мен Ресейдегі жол
Road in Georgia and Russia
Грузия әскери жолы немесе Грузия әскери тас жолы, сондай-ақ Галғаи әскери жолы деп те аталады, Грузиядан Ресейге Кавказ таулары арқылы өтетін маңызды жолдың тарихи атауы. Таулар арқылы балама жолдар – Осетия әскери жолы және Транскавказ тас жолы.
The Georgian Military Road or Georgian Military Highway also known as Ghalghaï Military Road, is the historic name for a major route through the Caucasus from Georgia to Russia. Alternative routes across the mountains include the Ossetian Military Road and the Transcaucasian Highway.
Бағыт
Грузияның әскери жолы Тбилиси (Грузия) мен Владикавказ (Ресей) аралығында жатыр және ғасырлар бойы басып алушылар мен саудагерлер қолданған дәстүрлі бағытты ұстанды. Владикавказден жол оңтүстікке қарай Терек өзенінің аңғарымен созылып, Дариал шатқалынан өтеді (бұл Ресей мен Грузия арасындағы шекараны белгілейді). Содан кейін жол Казбек тауы мен Гергети Тринити шіркеуінің жанынан өтеді, Грузияның Хеви аймағы арқылы оңтүстік-батысқа қарай Жвари асуына жетеді. Асудан кейін жол оңтүстік-шығысқа бұрылып, Тетри Арагви өзенімен Мтиулети арқылы Пасанаури қаласына дейін, содан кейін тікелей оңтүстікке қарай жүреді. Одан әрі ол ортағасырлық Ананури бекінісінің қабырғаларынан өтеді, Тетри Арагвидің кең жайылмасы арқылы Грузияның тарихи астанасы Мцхетадан солтүстікке қарай, Грузияның негізгі шығыс-батыс тас жолымен (E60) бірігетін жерге дейін жетеді. Осылай Грузияның әскери жолы Кура (Мтквари) өзенінің оң жағалауымен жалғасады, содан кейін Тбилисиге дейін созылады. 1914 жылғы "Баедекердің Ресей" басылымы Грузияның әскери жолын "дүниедегі ең әдемі тау жолдарының бірі" деп сипаттайды және оның жарық көрген күнінен бастап-ақ "Кавказдың француз автомобильдер қоғамының (Société française des transports automobiles du Caucase) моторлық автобустары 15 сәуірден 15 қазанға дейін үнемі жүріп, сапарды 10 сағатта аяқтайтын" болғандығын айтады.
The Georgian Military Road runs for between Tbilisi (Georgia) and Vladikavkaz (Russia) and follows the traditional route used by invaders and traders throughout the ages. From Vladikavkaz, the road stretches southwards up the valley of the Terek before passing through the Darial Gorge (which marks the border between Russia and Georgia). It then passes Mount Kazbek and Gergeti Trinity Church before heading south west through the Georgian region of Khevi to the Jvari Pass, where it reaches its maximum altitude of Not long after the pass the road passes the Russia–Georgia Friendship Monument, a large concrete monument built in 1983 to commemorate relations between the two countries and the bicentennial of the Treaty of Georgievsk. The road then turns south eastwards, following the Tetri Aragvi River through Mtiuleti down to the town of Pasanauri, before heading due south. It then passes below the walls of the medieval fortress of Ananuri before cutting across the wide floodplain of the Tetri Aragvi down to a point just north of Georgia's historic capital, Mtskheta, where it merges into Georgia's main East West highway (the E60). In this guise, the Georgian Military Road technically continues along the right bank of the Kura (Mtkvari) River before reaching nearby Tbilisi. The 1914 edition of Baedeker's Russia describes the Georgian Military Road as 'one of the most beautiful mountain roads in the world', and mentions the fact that, as early as its date of publication, 'motor omnibuses of the Société française des transports automobiles du Caucase ply regularly from April 15 to Oct. 15th, [accomplishing] the journey in 10 hrs.'
Тарих
Бұл жолды ежелден-ақ адамдар пайдаланған. Страбон (өзінің "Географиясында") және Плиний Егде оны еске алған. Ресей әскерлері алғаш рет 1769 жылы осы жолмен өтті. Павел Потемкин 1783 жылдың қазан айына дейін жолды жақсарту үшін 800 әскер жіберіп, сегіз жылқыға жегілген каретамен Тифлис қаласына жетті. Грузин әскери жолы қазіргі түрінде 1799 жылы, грузиндер ғасырлар бойы парсы үстемдігінен бас тартып, 1783 жылғы Георгиевск шарты бойынша Ресейдің қарауына өткеннен кейін Ресей әскерімен салына бастады. Кавказдың орталығындағы Грузин әскери жолына Ресейдің бақылауы, Кавказ соғысын (1817–1864) батыстағы орыс-черкес соғысына (1763–1864) және шығыстағы Мурид соғысына бөлді. 1801 жылы Ресей империясы Грузия патшалығын ресми түрде аннексиялағаннан кейін, патша Александр I Кавказдағы Ресей әскерлерінің бас қолбасшысы генерал Алексей Петрович Ермоловқа әскерлердің қозғалысын және байланысты жеңілдету үшін жолдың жағдайын жақсартуды бұйырды. Ермолов 1817 жылы жұмыстың аяқталғанын жариялағанда, бұл жол "Орыс Симплоны" деп аталып, мақтан тұтылды. Дегенмен, жұмыс 1863 жылға дейін жалғасты. Осы кезеңде оның құны 4 миллион фунт стерлингке жетті (1863 жылы 4,0 фунт стерлинг шамамен соңғы жылдары <есептелген сома> миллионға тең), бірақ Лорд Брайс 1876 жылы бұл жұмыстың жоғары сапалы екенін, екі немесе үш қатарлы және "арналардағы темір көпірлермен" жасалғанын айтты. Ол Ресейдің ішінде осы уақытта жақсы жолдардың мүлдем болмауына байланысты бұл керемет деп санады. Грузин әскери жолы Транскавказияның экономикалық дамуында және орыс-черкес соғысында маңызды рөл атқарды.
People have used this route since antiquity—both Strabo (in his Geographica) and Pliny the Elder mention it. Russian troops first travelled it in 1769. Pavel Potemkin sent 800 troops to improve the road so that by October 1783 he was able to drive to Tiflis in a carriage drawn by eight horses. The Georgian Military Road in its present form was begun by the Russian military in 1799, after the Georgians had abjured centuries of Persian suzerainty and became a Russian protectorate under the 1783 Treaty of Georgievsk. Russian control of the Georgian Military Highway in the center of the Caucasus divided the Caucasian War (1817–1864) into the Russo Circassian War (1763–1864) in the west and the Murid War in the east. After the Russian Empire officially annexed the Kingdom of Georgia in 1801, Tsar Alexander I ordered General Aleksey Petrovich Yermolov, the commander in chief of Russian forces in the Caucasus, to improve the road surface to facilitate troop movement and communications. When Yermolov announced the completion of work in 1817, the highway was heralded as the "Russian Simplon". However, work continued until 1863. By this stage, it had cost £4 million (equivalent to £4.0 in 1863 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ) but according to Lord Bryce in 1876 the work was of a high quality, with two or three lanes and "iron bridges over the torrents", something he considered astonishing given that within Russia proper at this time decent roads were virtually non existent. The Georgian Military Road played an important role in the economic development of Transcaucasia and in the Russo Circassian War.
Грузиндік әскери жол бүгінгі күні
Грузия әскери жолының маңызы соңғы жылдары азайды, себебі негізінен Ресей мен Грузия арасындағы шекарадан өту кешіктіріліп, табиғи апаттар, мысалы, көшкін қатері туды, сондай-ақ Ресейдің 2006 жылы шекараны толығымен жабуына байланысты. Дегенмен, 2013 жылдан бастап Ресей Армения тарапының талабына көніп, шекараның өзінің бөлігін қайта ашқаннан кейін, жол Армения мен Ресейді байланыстыратын тіркемелі жүк көліктері үшін қайтадан маңызды көлік артериясына айналды. Бірақ, түрлі шектеулер сақталып тұр (қазір де сақталуда), әсіресе Грузия азаматтары үшін. Алайда, 2013 жылы шекараның ресейлік жағындағы өкіл «Интерфакс» ақпарат агенттігіне үш миллионға жуық адам Казбеги – Верхний Ларс кедендік бақылау бекетінен өткенін мәлімдеді. Қазіргі таңда (2024 жыл) Грузия тарапындағы жол көбінесе жүк көліктерімен толы, бұл Грузия аумағынан өтетін көліктердің Ресейге кіруіне кететін уақыттың көптігіне байланысты болып көрінеді.
The importance of the Georgian Military Road as a through route has diminished in recent years, primarily due to delays at the border crossing between Russia and Georgia, natural disasters such as landslides, and the outright closure of the border crossing by Russia in 2006. However, since 2013, when Russia finally agreed to re open its side of the border as a result of Armenian demands, the road has once again become an important transport artery, mainly for trailer trucks linking Armenia and Russia. Various restrictions, however, remained (and still remain) in place, particularly for Georgian citizens, but by 2013 a representative of the Russian side of the border could tell the Interfax news agency that around three million people had passed through the Kazbegi Verkhni Lars customs checkpoint. Currently (2024), the Georgian end of the Road is frequently clogged with trucks, apparently due to the length of time needed for vehicles transiting Georgia to be admitted into Russia.