Кіріспе

Магналия Кристи Американа (Америкадағы Христианның ұлы істері) – пуритандық пастор Коттон Мэзердің (1663–1728) 1702 жылы жарық көрген кітабы. Кітап атауы латын тілінде, ал кіріспе тақырыбы ағылшын тілінде: Жаңа Англияның діни тарихы, 1620 жылы алғаш құрылғаннан бастап, 1698 жылға дейін. Кітап көбінесе ағылшын тілінде жазылған және Лондон қаласында "Томас Паркхерст үшін, Библия және үш тәж" баспасында басылған.

Мазмұны

Бұл кітап екі томдық жеті "кітаптан" тұрады және 1620 жылдан 1698 жылға дейінгі кезеңде Массачусетс және Жаңа Англиядағы басқа да жақын отарлардың діни дамуын толыққанды баяндайды. Кітаптағы ерекше бөлімдерге Мэтердің Салемдегі сиқыршыларға қарсы сот процесінің сипаттамалары кіреді, онда ол соттың кейбір әдістерін сынап, осы оқиғадан алшақтауға тырысады; Ханна Дастонның қашып құтылуы туралы әңгімесі – тұтқындық туралы ең белгілі шағырлардың бірі; Ханна Сварттонның тұтқынға түсуі және құны үшін босатылуы туралы баяндамасы; Гарвард колледжін бітірген барлық студенттердің толық "каталогы", Гарвард колледжінің негізі қаланғандығы туралы әңгіме; сондай-ақ пуритандық құл иелері өз құлдарын христиан дініне өткізу үшін күш салуы керек деген пікірлері бар.

Жариялану тарихы

Матердің кітабының алғашқы басылымы 1702 жылы Лондонда жарық көрді. Америка Құрама Штаттарында алғаш рет басылған екінші басылым 1820 жылы Коннектикут штатының Хартфорд қаласында Силас Андрус және Ұлы баспасында жарық көрді, олар 1855 жылы үшінші басылымды да шығарды. Роббинс 1852 және 1967 жылдары басылымды қайта басып шығарды, бұл – бірінші басылымның толыққанды қайта басылымы. 1977 жылы Кеннет Баллард Мёрдок Belknap Press үшін кеңейтілген түсіндірмелермен кішігірім бөліктерді қайта басып шығарды.