Кіріспе

2000 жылғы Лоис Лоуридің "Көк жинау" романы – Лоис Лоуридің жасөсперімдерге арналған антиутопиялық романы, ол 2000 жылдың 25 қыркүйегінде жарық көрді. "Берілуші" (1993) кітабының жалғасы болып табылатын бұл роман сонау болашақтағы уақыт пен әлемде өрбітеді, бірқатар ортақ тақырыптарды қамтиды және "Берілуші" төрттігінде "Жаңашыл" (2004) мен "Ұл" (2012) кітаптарымен толықтырылады. Романның басты кейіпкері – аяғы кемістігі бар Кира, ол жетім қалғандықтан әлсіз немесе мүгедектерді далаға тастап өлдіретін қоғамда тірі қалу жолын үйренуге мәжбүр. Оқиға барысында ол жіпті әртүрлі түстерге бояу өнерін меңгереді, бірақ оның қоғамында ешкім көк түсті қалай жасау керектігін білмейді. Сонымен қатар, ол өзінің ауылының шындығы мен олар сақтайтын қорқынышты құпиялар туралы көп нәрсе біледі.

Сюжет

Басты кейіпкер Кираның аяғы бұзылып, анасы түсініксіз аурудан қайтыс болғаннан кейін жетім қалды, ал әкесі бірнеше жыл бұрын аңшылармен бірге аң ауысында жыртқыштардың қолынан қаза тапқан. Кира әлсіздер мен мүгедектерді далада өлімге тастап кететін қоғамда өмір сүруді үйренуі керек. Кира кеңеске оны ауылда қалдыруға себеп табуы керек, әйтпесе оны айуандардың билігінде өлуге далаға жібереді. Кеңес мүшесі Джеймисон сот барысында Кираны қорғайды, Кираның таңғалуына орай, Кираның кестеге шебер екенін кеңеске сендіреді. Сотта ол қоғамда өмір сүруге лайық деп танылып, әншінің шапанын жөндеу міндеті беріледі. Ол өзінің талантын одан әрі дамытуды Аннабелла атты қарт әйелден үйренеді, ол Кираға түрлі реңктер мен түстерді қалай жасау керектігін үйретеді. Кираның көңілі ауып, жіптер үшін көк түс жасау мүмкін емес екенін біледі. Соңында, Кираның таңғалуына орай, Аннабелла өзінің жасы мен білімімен қоғамның тарихы туралы көп нәрсені білетінін айтады және тіпті қоғамның сенімдеріне қайшы келіп, жыртқыштардың жоқ екенін мәлімдейді. Кира бұл аянға не ойлау керегін немесе Аннабелланың шын мәнісін білмейді. Жол бойы ол кішкентай Мэттпен жақын дос болады және жаңа үйінде көршісі Томаспен танысады, ол Кирамен шамалас жігіт. Томас та жетім және қабілеттерінің арқасында кішкентай кезінен бері сонда тұрады. Кира оның әншінің таяғын жасап, жақсартатын ағаш шебері екенін біледі, бұл өз кезегінде әншіге ұзақ әнді орындағанда қоғамның тарихын есінде сақтауға көмектеседі. Олар бір-біріне таланттарын дамытуға көмектеседі. Сотта оның өмірі үшін күрескен Қорғаушы Джеймисон жаңа үйінде оған кеңесші болады. Ол мейірімді, ақылды, бірақ сонымен қатар қатал. Кира өмірінің идеалды емес екенін біледі. Томас оның үйінде жылауды естиді, олар тағы бір жетім, өте кішкентай Джоны табады, оның ән айту қабілеті керемет. Ол қазіргі әншінің орнын алмастыру мақсатымен ұсталады. Джо ән айтпаса, оған сөгіс пен жаза беріледі. Кира онымен жасырын түрде дос болып, түнде Джоның есігі жабық бөлмесіне кіріп, оны жұбатады. Кира олардың бұрынғыдай еркіндікке ие емес екенін түсінеді. Аннабелла кенеттен қайтыс болады, ал Мэтт Кираға ескі бояушының қайтыс болғанын және Джеймисон мен оның адамдары оны далаға сүйреп әкеткенін айтады. Кейінірек Джеймисон Кираға Аннабелла қартайып, ұйқыда қайтыс болғанын айтады. Кира жұмысын жалғастыра береді. Бұл, сондай-ақ, өте кішкентай Джоның оқшау өмір сүруі керек болғандығы Кираға өзінің қоғамы туралы шындықты табуға көмектеседі. Әнші жиналыста ән айтқан күні Мэттті ешқайда таппайды. Жиналыс рәсімі кезінде ол қазіргі әншінің Томас көп еңбек еткен таяқты пайдаланып, өзі жөндеп, жақсартқан шапанды кигенін байқайды. Ол оның аяқтары шынжырмен байланған, жараланған және қан ағып тұрғанын көреді. Бұл оның таланты үшін рәсімге тұтқын ретінде ұсталғанын білдіреді. Бұл Кира мен басқа да сыйлық иелері, кеңес олардың жұмыстары үшін сақтап қалғандар да тұтқындар екенін көрсетеді. Олардың сыйлықтары кеңеске жалға алушылардың бақылауында, олар өздерінің шығармашылығын пайдаланбай, үшті олардың көрігіндегі болашақты қамтамасыз ету үшін басқаруға тырысады. Ұзақ уақыттан кейін Мэтт алыс айығылған ауылдан келген соқыр адаммен оралады. Адам көк көйлек киген, оны Кираның халқы жасай алмайды. Адам – Кираның әкесі Кристофер, оны Кира көптен бері өлген деп ойлаған. Кристофер бірнеше жыл бұрын оған басқа бір аңшы шабуыл жасағанын, ол Қорғаушылар кеңесіне мүше болу мүмкіндігіне қызғанғанын айтады. Оны ұрып-соғып, пышақтап соқыр еткен. Оны бас тартқан, жарақат алған және өліп бара жатқан қоғамның азаматтарымен бірге далаға әкеткеннен кейін, оны көре алмайтын бірнеше адам құтқарып алған. Олар оны қазір тұрып жатқан ауылға алып барды. Бұл ауыл Кираның ауылының тұрғындарынан өзгеше, мейірімді және көмекшіл адамдармен толы. Мэтт олардың көк жіп жасаудың жолын білетінін қуана түсіндіреді және Кираға да солай жасауға мүмкіндік беретін өсімдіктерді әкеледі. Қызын ұзақ уақыттан кейін шын жүректен көргеннен кейін Кристофер кеңесте өзінің жаулары бар екенін айтады. Оны бірнеше жыл бұрын мүгедек еткен адам Джеймисон еді. Ол қызын іздеп, қайта оралуға көп уақыт кеткені үшін көз жасын төгіп кешірім сұрайды. Оның есін соққыдан, көзінен айырғандықтан, оны іздеуге ешқандай мүмкіндік болмады. Мэтт Кира үшін көк түс табу үшін іздеу кезінде Кристофердің ауылына тап болды,...

Қабылдау

Кітап 2000 жылғы 8 қазанда «Нью-Йорк Таймс» газетінің балалар кітаптары бойынша ең сатылатын кітаптар тізімінде 9-шы орынға түсті, ал 29 қазанда қайтадан 10-шы орынға ие болды. «Gathering Blue» кітабы 2001 жылы жасөспірімдерге арналған таңдаулы аудиокітаптар сыйлығымен де марапатталды.