Оамару тасы – Жаңа Зеландияның Отаго аймағында кенетін берік әк тас. 1860 жылдардағы алтын асығынан кейін Оңтүстік Аралының қалаларында көп қолданылды.🏛️✨
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Оамару тасы, кейде ақ тас деп аталады, – Жаңа Зеландияның Отаго аймағындағы Оамару қаласының жанындағы Вестон карьерінде өндірілетін қатты, тығыз әктас. Оамару тасы Оңтүстік аралдың оңтүстік қалалары мен қалаларындағы көптеген мәңгүлік ғимараттардың құрылысында қолданылған, әсіресе 1860 жылдардағы Орталық Отаго алтын асырудан туған қаржылық өркендеуден кейін. Алғаш рет негізінен Оамаруда қолданылған, ол 1866 жыл шамасында Дунединде кең таралды, Отаго университетінің тіркеу ғимараты қалада осы таспен салынған алғашқы ірі құрылыс болды. Дунедин қаласы мен Оамару қаласының екеуінде де, Санкт-Патрик базиликасы сияқты Оамару тасынан тұрғызылған көптеген әдемі ғимараттар бар. Бұл тас Жаңа Зеландияның көптеген аймақтарында, соның ішінде Ауклендтегі қалалық әкімшілік пен бас пошта ғимараттарының құрылысында кеңінен пайдаланылды. Тас көбінесе Оңтүстік аралдың көптеген аймақтарында кездесетін қара тас базальтымен үйлесімде қолданылды, нәтижесінде қара сұр базальт қабырғалары ашық түсті Оамару тасымен қапталған ерекше стиль пайда болды. Осы комбинацияны қолданған маңызды ғимараттарға Дунедин теміржол станциясы, Отаго университетінің тіркеу ғимараты, Дунедин заң соттары және Крайстчерч өнер орталығы жатады. Оамаруда бұл тас негізгі құрылыс материалы ретінде ең көп қолданылады, қаланың көптеген танымал ғимараттары (мысалы, Вайтаки аудандық кеңесінің ғимараты) өзінің ерекше кремі түсін көрсетеді. Оның өңдеуге ыңғайлылығы мүсіншілерге де ұнайды және Оамару тасынан жасалған мүсіндерді Жаңа Зеландияның барлық аймақтарынан табуға болады.
Oamaru stone, sometimes called whitestone, is a hard, compact limestone, quarried at Weston, near Oamaru in Otago, New Zealand. Oamaru stone was used on many of the grand public buildings in the towns and cities of the southern South Island, especially after the financial boom caused by the Central Otago goldrush of the 1860s. Initially used primarily in Oamaru itself, it became popular in Dunedin in around 1866, with the University of Otago's Registry Building being the first major structure in the city to make use of it. The city of Dunedin and town of Oamaru both have many fine examples of Oamaru stone edifices, such as St Patrick's Basilica. The stone was used widely on buildings in many parts of New Zealand, including in the construction of both the Town Hall and the Chief Post Office in Auckland. The stone has been prominently used in combination with the more hard wearing bluestone basalt found in many parts of the southern South Island, creating a distinctive style of dark grey basalt walls with lighter Oamaru stone facings. Notable buildings to use this combination include the Dunedin Railway Station, Otago University Registry Building, Dunedin Law Courts, and Christchurch Arts Centre. In Oamaru itself the stone is most commonly found as the primary construction material, with many of the town's more notable buildings (such as the Waitaki District Council building) showing its distinctive creamy colour. Its ease of working also appeals to sculptors and examples of Oamaru stone sculpture can be found throughout New Zealand.
Химия
Тастың көзі – Оамару қаласынан ішке қарай орналасқан, 40 метрлік қалыңдығы бар бриозойлы әктас кені. Оамару тасы – біртекті, ұсақ түйіршікті, кремі түсті ақ консистенциялы әк тас. Құрамының 90% кальций карбонаты, ал іздік химиялық элементтеріне алюминий (1,5%), темір оксиді (0,5%) және кремний (0,5%) жатады. Химиялық құрамымен Оңтүстік Англияның Кеттон тас оолитіне және Францияның Кан тасына ұқсас, бірақ салмағы айтарлықтай жеңіл.
The source of the stone is a 40 metre thick deposit inland from Oamaru consisting of bryozoan limestone. Oamaru stone is limestone with a uniform granular creamy white consistency and colour. Predominantly (90%) calcium carbonate, trace chemicals within it include alumina (1.5%), iron oxide (0.5%) and silica (0.5%). Its chemistry makes it similar to the Ketton stone oolite of southern England and France's Caen stone, though it is considerably lighter in weight
Тас кеуекті болғандықтан, ылғалды ауа райында тозуға бейім, бірақ орташа және құрғақ климатта берік. Жаңа қазылғанда жұмсақ, бірақ ауаға ұшырағанда қатайады. Бұл қасиеті, сондай-ақ біртекті текстурасы оны мүсіндеу және сәндік мақсаттар үшін өте қолайлы етеді. Дайын тас жұмысының түсі құмды кремі түсті болады. Ол ластануға төзімді емес және беткі қабатының уыруына бейім, бірақ ішкі архитектуралық безендіру үшін тамаша материал болып табылады. Сонымен қатар, ол жеке тұрған мүсіндер мен ою-өрнектер жасауға кеңінен қолданылады.
The stone is porous, making it susceptible to weathering in damp conditions, but sturdy in a moderate to dry climate. It is soft when first quarried, hardening on exposure to air. This, along with its uniform texture, makes it excellent for sculptural and ornamental purposes. The finished stonework has a creamy, sandy colour. It is not strongly resistant to pollution, and can be prone to surface crumbling, but is excellent as a material for internal architectural ornamentation. It is also greatly used for free standing carvings and sculptures.