Кіріспе
Mesca Ulad (ағылшын тілінде: Улайдтардың маскүнемдігі; Ульстерліктер) – 12 ғасырдағы Лейнстер кітабы мен Лебор на хуидриде сақталған Ольстер циклінің әңгімесі. "Mesca Ulad" атауы тек Лейнстер кітабында ғана кездеседі. Оқиға Самайн мезгілінде өрбуімен, Улайдтар бір түнді екі тойға қатысуға тырысады: біріншісі – солтүстіктегі Дун Да Бхенн (қазіргі Лондондерри округі), екіншісі – шығыстағы Кухулиннің бекінісі Дун Делган (қазіргі Дундалк, Лоут округі). Ерлер бірінші тойда мас болып, Керриге қарай оңтүстікке қарай келеді. Керриде оларға дәстүрлі жаулары – Мунстерліктер жалған меймандостық көрсетеді, оларға тұруға орын ұсынады. Улайдтар келіседі, ал Мунстерліктер ағаш және темірден жасалған құрылыстың астынан от жағады. Улайдтар аман қалады.
Қолжазбалар
Book of Leinster (LL): 261б. 268б. бет (RIA). Екінші бөлігі жоқ. Орта ирланд тіліндегі нұсқасы. Lebor na hUidre (LU): 19а 20b (TCD). Бірінші бөлігі жоқ. Ескі ирланд тіліндегі нұсқасы. G4 немесе Леканның сары кітабы (YBL): 959-972 бағана (Ирландияның Ұлттық кітапханасы). Эд. XL немесе Adv. 72.1.40: 49-68 бет (Шотландияның Ұлттық кітапханасы, Эдинбург).
Басылымдар мен аудармалар
Хеннесси, Уильям М. (ред. және аудар.). Меска Улад: немесе Ультониялықтардың мастығы. Тодд лекцияларының сериясы 1. Дублин, 1889. LU және LL негізінде. Аударма қайта басылды: Элеонора Халл (ред.), Кухулин сагасы ирланд әдебиетінде. Лондон, 1898; және Ежелгі ирланд ертегілері, ред. Т. П. Крос және С. Х. Слаувер. Нью-Йорк, 1936. 215–38. Уотсон, Дж. Кармайкл (ред.). Меска Улад. Ортағасырлық және қазіргі ирланд сериясы 13. Дублин, 1941 (1983 жылы қайта басылды). LU және LL негізінде, сондай-ақ YBL және Ed. XL нұсқаларымен. CELT сайтында қолжетімді. Mac Gearailt, Уайтер (ред.). "Меска Уладтың Эдинбург мәтіні". Ériu 37 (1986): 133–80. Ed. XL негізінде. Уотсон, Дж. Кармайкл (ауд.). "Меска Улад". Шотланд гаэль тіліндегі зерттеулер 5 (1938): 1–34 (LL, LU мәтіні). (Ағылшын тілінде)
Кох, Джон Т. (ауд.). Келттік батырлар дәуірі, ред. Джон Т. Кох және Джон Кэри. 3-басылым. Андерсон, 2000. 106–27. Уотсон басылымына сүйенген алдын ала аударма. Ганц, Джеффри (ауд.). "Улаидтың мастығы". Ерте ирланд мифтері мен сагалары. Хармондсворт, 1981. 188–217. (Ағылшын тілінде)
Guyonvarc'h, C. J. (ауд.). "L'ivresse des Ulates". Ogam 12 (1960): 487–506; 13 (1961): 343–60 [сондай-ақ Celticum 2 (1962) 1–38] (Француз тілінде).
Koch, John T. (tr.). In The Celtic Heroic Age, ed. John T. Koch and John Carey. 3d ed. Andover, 2000. 106–27. Provisional translation based on Watson's edition. Gantz, Jeffrey (tr.). "The Intoxication of the Ulaid." In: Early Irish Myths and Sagas. Harmondsworth, 1981. 188–217. (English)
Guyonvarc'h, C. J. ( tr.). "L'ivresse des Ulates." Ogam 12 (1960): 487 506; 13 (1961): 343 60 [also in Celticum 2 (1962) 1 38] (French).
Екіншілік әдебиет
Кэри, Джон. "Ирланд тіліндегі халықтық білім: үш ескерту". Éigse 24 (1990): 37–44. де Паор, Айн. "Лейнстер кітабының кейбір мәтіндерінің ортақ авторлығы [III. Mesca Ulad]". Ériu 9 (1923): 118–46. О Кончеанайнн, Томас. "Mesca Ulad қолжазбаларының дәстүрі". Celtica 19 (1987): 13–30. Сэйерс, Уильям. "Тайн Бо Куаилнге және Mesca Ulad дастанындағы үш атқа мінушілік сыйлық: immorchor deland, foscul díriuch, léim dar boilg". Ériu 32 (1981): 163–7. Сэйерс, Уильям. "Ольстерлік батыр Коналл Чернахтың бейнесі: Ваарденбург синдромына байланысты жағдай ма?" Emania 20 (2006): 75–80. Турнейсен, Рудольф. Ирланд қолжазбалары мен әдеби ескерткіштері туралы зерттеулер. Zweite Serie. Геттингендегі Корольдік Ғылымдар Қоғамының еңбектері 14.3. Берлин, 1913. Mesca Ulad үшін 17-нұсқаны қараңыз. Уотсон, Дж. Кармайкл. "Mesca Ulad: редактордың кейінгі нұсқаға қосқан үлесі". Ériu 13 (1940): 95–112.