Кіріспе

Кейбір куәліктерді алып тастауды сұрау туралы өтініш

АҚШ заң жүйесінде, "in limine" ("бастапқыда", сөзбе-сөз "шешік алдында") – қазылар алқасының қатысуынсыз талқыланатын, белгілі бір куәліктерді алып тастауды сұрау туралы өтініш. "In limine" өтініші дәлелдерді қабылдауға рұқсат беру туралы шешім алу үшін де қолданылуы мүмкін. Мұндай өтініш бойынша шешімді азаматтық және қылмыстық істерде судья шығарады. Ол сотқа дейінгі отырыстарда немесе сот барысында жиі қолданылады, сондай-ақ штаттық және федералдық деңгейлерде де қолданылуы мүмкін. Блэк заң сөздігінің (8-ші басылым, 2004 жыл) анықтамасы бойынша, "motion in limine" – «сот отырысында жарамсыз деп танылған дәлелдерді ұсынуға немесе қарастыруға болмайтындығы туралы сотқа сотқа дейінгі талап». Олар "алдын ала" ұсынылады және судьяның, төрешінің немесе тыңдау жүргізушінің қарауына беріледі, алдымен істің мән-жайларын қарастырмай шешім қабылданады. Мұндай өтініштердің себептері кең және әртүрлі, бірақ қылмыстық сотта "in limine" өтінішінің ең көп қолданылатын түрі – сотта тыңдалған жағдайда айыпталушыға әділетсіз зиян келтіруі мүмкін айыпталушыға қатысты ақпараттан қазылар алқасын қорғау болып табылады. Басқа себептер Федералдық азаматтық іс жүргізу ережелеріндегі ашу процесін сақтамаумен байланысты туындауы мүмкін. "In limine" өтініштерінің тағы бір себебі – соттың «өзінің алдындағы іс жүргізудің дұрыс жүргізілуін қамтамасыз ету» және «өз процесі мен бұйрықтарын заң мен әділдікке сәйкес келтіру үшін бақылауға алу» өкілеттігінен туындайды. Бұл процессуалдық "in limine" өтініштері прокурордың әрекеттерін бақылау туралы өтініштерді, айыптау бойынша жеке сот отырыстарын, бұрынғы соттылықтарды және/немесе жазаны ауырлату туралы өтініштерді, сот залының ортасын бақылау туралы өтініштерді, қазылар алқасының әрекеттерін бақылау туралы өтініштерді және басқа да осы сияқты өтініштерді қамтуы мүмкін. "In limine" өтініші қорғау ордері туралы өтініштен өзгеше, ол дәлелдерді ашуды болдырмау туралы өтініш болып табылады, ал бас тарту туралы өтініш американдық қылмыстық сотта қорғаныс тарапынан конституциялық емес жолмен алынған дәлелдерді қабылдауға жол бермеу үшін көтерілуі мүмкін.

Басқару заңдары

Федералдық соттардағы көптеген алдын ала өтініштер Федералдық дәлелдеу ережелерімен реттеледі. Ал қалғандары ашылу процесін бұзу салдарынан Федералдық азаматтық іс жүргізу ережелеріне сәйкес туындайды.

Мысал

Лиминдік өтініштер мысалы, қорғаушы тараптың адвокаты соттан жеке ақпаратты, медициналық, қылмыстық немесе қаржылық құжаттарды дәлел ретінде қабылдамауды сұрауы мүмкін. Бұл құжаттардың маңызды еместігі, іске қатысы жоқтығы, сенімсіздігі немесе қатты зиян келтіруі мүмкін екендігі, және/немесе олардың дәлелдік құндылығы қорғаланушыға зиянды салдардан артық екендігі, немесе мұндай ақпаратты немесе дәлелдерді қабылдау соттың дәлелдемелер ережелерін бұзу болады деген заңдық негіздермен осы шара қабылдануы мүмкін. Белгілі бір дәлелдерді ұсынатын тарап лиминдік өтініш арқылы белгілі бір ақпаратты немесе дәлелдерді қабылдауды сұрай алады. Егер дәлелдерді алып тастау туралы өтініш қабылданса, онда алып тасталған құжаттарды соттан арнайы рұқсатсыз ұсынуға тыйым салынады. Соттың шешіміне қайшы келетін мұндай "өте зиянды" дәлелдерге сілтеме жасау сот процесін тоқтатуға негіз болады.