Кіріспе

Жер үсті жылдамдық рекордына арналған көлік

"Жасыл жәндік" – Арт Арфонс және оның жартылай бауыры Уолт Арфонс жасаған бірнеше көліктің аты. Олар драгстерлерден бастап, 1964 және 1965 жылдары үш рет жер үсті жылдамдық рекордын қысқа мерзімге иеленген турбореактивті қозғалтқышпен жұмыс істейтін машинаға дейін құрастырылды. "Жасыл жәндік" жер үсті жылдамдық рекордын 1964 және 1965 жылдардағы қатыгез бәсекелестікте үш рет абсолютті рекордтық деңгейге жеткізді. Ол F-104 Starfighter истребителінен алынған General Electric J79 реактивті қозғалтқышымен жабдықталған. Реактивті қозғалтқышта төрт сатылы форсаж жүйесі болған.

Ертедегі драгстерлер

Алғашқы Жасыл Жәндік 1952 жылы пайда болды. Ол үш дөңгелекті, Oldsmobile алты цилиндрлі қозғалтқышымен жұмыс істейтін және қалған жасыл трактор бояуымен боялған. Бұл атауды алғашқы жарысында жарыс дикторы Эд Пиасчик (Паски) берді, ол күліп: "Жарайды, халық, міне, Жасыл Жәндік келе жатыр!" деді, және бұл атау Арфонстың барлық машиналарына жабысты. Автомобиль ең жылдам машинадан сәл ғана қалып қойды, бірақ 1953 жылы 6,10 метрлік алты дөңгелекті Green Monster 2, Allison V12 авиациялық қозғалтқышымен жабдықталған, ширек мильді өтпек болды. Green Monster 2-ні Арфонстың анасы Екінші дүниежүзілік соғыстағы Curtiss P-40 Flying Tigers истребителіне ұқсатып бояды, аузы ашық, үлкен тістерімен. Автомобильдің ең жоғары жылдамдығы шамамен болды, және ол тұрған жерден 9-10 секундта осы жылдамдыққа жете алды. Жолаушылар көлігінің дөңгелектерімен жүретін автомобильге күшті ұстап тұру үшін артқы жетек осінде төрт дөңгелек қажет болды. Лоуренсвилл, Иллинойс штатында өткен алғашқы Drag Racing World Series-те ол ең жоғары жылдамдықты көрсетті, және соңында әлемдік рекордты орнатты. Кейінгі машиналар әртүрлі бояу схемаларына ие болды, онда жасыл түс міндетті түрде басым болмады. Алты дөңгелекті Green Monster 6 ширек мильді бұзған алғашқы дрэгстер болды. Арфонстың сүйіктісі Green Monster 11, Дон Гарлитсті жеңу үшін жылдамдыққа ие болды. Арфонс бірнеше Green Monster машиналарында Allison V1710 қозғалтқышын қолданды.

Жер бетіндегі жылдамдық жарыстары

Арфонс ағайындылары содан ажырасып, әрқайсысы жер үстіндегі жылдамдық жарыстарына қызығушылық таныта бастады. Ең танымал «Жасыл Монстр» F 104 Starfighter General Electric J79 реактивті қозғалтқышымен жұмыс істеді, ол төрт сатылы артқы күйдіргішпен статикалық итермелі күшке ие болды. Арфонс оны металл теріп сатушыдан 600 долларға сатып алып, General Electric пен үкіметтің қарсылығына қарамастан, қозғалтқышқа қатысты барлық нұсқаулықтарның жоғары құпиялы болып саналатындығына қарамастан, өзі қайта құрастырды. Қозғалтқыш бұранданы жұтып алғаннан кейін зақымдалып, жарамсыз деп танылған. Арфонс қозғалтқыштағы шамамен 1000 жапырақшаның 60-ын алып тастады, бұзылған жапырақшаларды және олардың 180 градусқа немесе тепе-теңдікті сақтау үшін +/ 120 градусқа орналасқан жұптас жапырақшаларын жойды. Ол оны бақшасындағы ағаштарға байлап сынады, бұл әрекет көршілерінің наразылығын тудырды. Қызыл және көк түспен боялған бұл машина 1964 және 1965 жылдардағы қатаң бәсекеде жер үстіндегі жылдамдық рекордын үш рет жаңартты (соңғы рекордық жүрісте доңғалағы жарылған күйінде). Ол өзінің інісі Уолт құрастырған «Wingfoot Express» (Уолттың денсаулығына байланысты машинаны өзі жүргізе алмады) және Крейг Бридловтың «Spirit of America – Sonic 1» машинасымен бәсекелесті, соңғысы рекордтық көрсеткішті орнатты.
1966 жылы Арфонс Бонневиллге қайта оралды, бірақ орташа жылдамдығына тек жетті. 17 қарашада сағат 08:03-те Арфонс дөңгелек подшипнигі істен шыққан кезде жылдамдығымен апатқа ұшырады. Кейін ол тағы бір «Жасыл Монстр» жер үстіндегі жылдамдық рекордын жаңаруға арналған машинасын жасады, бірақ оны Калифорниялық фермер Слик Гарднерге сатты және оны ешқашан жүргізбеді.

Кейінгі көліктер

Әйелінің жердегі жылдамдық рекордтарына қатысты алаңдаушылығынан кейін Арфонс өзінің дағдысын турбиналық қуатпен жұмыс істейтін трактор тартуға бұрып, үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Ол ұлы мен қызымен бірге бірнеше Green Monster тракторларын пайдаланды. Дегенмен, 1989 жылы Арфонс Бонневиллге 7 метрлік екі дөңгелекті Green Monster 27 машинасымен оралды. Көлік жерден көтеріліп, Арфонс 1990 жылға қарай оны аз радикалды төрт дөңгелекті көлікке қайта жасады, бірақ нәтижеге жете алмады. 1991 жылы ол тағы да тырысты, бірақ қайтадан басқару мәселелеріне байланысты бас тартуға мәжбүр болды.