Кіріспе

1987 жылғы бейне ойын, «Shadowgate» романы. «Shadowgate» – MacVenture сериясының бөлігі ретінде Macintosh үшін шығарылған қара-ақ нұсқадағы «кликтеп ойнау» жанрындағы ойын. Ойынның атауы оның өтетін жері – Шадоугейт қамалынан алынған, ол зұлым Уорлок Лордтың резиденциясы. Ойыншы, «ұлы батырлар әулетінің соңғы өкілі» ретінде, Бегемот деген демонды тозақтан шақыруға тырысатын Уорлок Лордты жеңіп, әлемді құтқару міндетімен жүктеледі. Кейін сол жылы Amiga және Atari ST, ал 1989 жылы Nintendo Entertainment System үшін ойынның түсті нұсқасы жарық көрді.

Ойын процесі

Ойыншы Уорлок Лордтың бөлмесіне өту үшін қамал бойынша бірқатар жұмбақтарды шешуі керек. Қамалдың қауіптілігіне байланысты, ойыншыда әрдайым кемінде бір тұтанған шам болуы тиіс. Егер шам сөнсе, ойыншы тез құлап, мойнын сындырып, сақталған ойыннан (немесе консольдік нұсқаларында қайтыс болған жерден) ойынды жалғастыруға мәжбүр болады. Ойын барысында шектеулі мөлшерде ғана шамдар табылады, бұл оқиғаларға уақыт шегі қояды. Алмалы-салмалы заттардың ішінде қылыш, сымырғыш және басқа да ежелгі қарулар бар; алайда, бұл қаруларды соққы беру үшін пайдалануға болмайды, бірақ оларды тиісті уақытта белгілі бір жауларды жеңу үшін басуға болады. Ойында өлімге әкелетін көптеген мүмкіндіктер бар, мысалы, айдаһардың демінен күйіп кету, циклоптың шабуылы, сынған айна арқылы ғарышқа сорылу, қышқылдың ерітуі, қасқыр әйелдің шабуылы, акулалардың жеуі және өз-өзіне қол жұмсау. Ойыншының жасаған кез келген әрекеті, егер ол жұмбақтың дұрыс шешімі болмаса, өлімге алып келеді. Бұл өлімдер көбінесе ойын мәтінінде графикалық түрде сипатталған (көбінесе сарказм мен әзіл-қалжыңдармен бірге), тіпті NES нұсқасында да (сол кездегі Nintendo цензура саясатына қарамастан). Ойынның көптеген жұмбақтары сынақ пен қателік жүйесіне негізделген, осы мәселенің шешімі ойын күйін сақтау мүмкіндігімен (көптеген квест ойындарындағыдай) жеңіледі. Кітаптар мен ойынның сипаттамалық мәтіндерінде сырттай меңзеулер табуға болады. NES нұсқасында бұл нақты кеңес мүмкіндігімен ауыстырылған, ол қамалдың кез келген бөлмесінде не маңызды екені туралы тұманды ақпарат береді. Алайда, ойыншы алға жылдамдай түскен сайын, бұл мүмкіндік пайдасыз болып, ойын соңында тек жігерлендіретін хабарламаларға айналады. Shadowgate-тің NES нұсқасы – швед тіліндегі нұсқасы бар сирек NES ойындарының бірі.

Порттар

Ойын басқа компьютерлерге де көшірілді, соның ішінде 1987 жылдың соңында Atari ST және Amiga үшін ойынның түсті нұсқасы да жасалды. 1988 жылы MS DOS үшін, ал 1989 жылы Apple IIGS үшін шығарылды. Ол сол жылы алғаш рет Nintendo Entertainment System консолінде пайда болды. Shadowgate-тің NES-тегі сәттілігі ICOM Simulations компаниясын Kemco/Seika-ға басқа MacVenture ойындарын консольге порттауға итермеледі, олардың ішінде Déjà Vu және Uninvited та бар еді. 2018 жылы NES порты (Déjà Vu және The Uninvited ойындарымен бірге) PC, Xbox One және Playstation 4 платформалары үшін Abstraction Games компаниясының 8 Bit Adventure Anthology: Volume 1 жинағында жарық көрді. 1992 жылы ойынның Windows 3.1x үшін жетілдірілген нұсқасы шықты. Ал 2024 жылдың соңында ойын Playdate қол консоліне де портталатын болады.

Қабылдау

Computer Gaming World ойынға өте жағымды баға берді, ойынның бұрынғы MacVenture ойындарымен салыстырғанда жоғары сапалы интерфейсті қолданатынын атап өтті. Ойынның қиындығы Deja Vu және Uninvited ойындарынан жоғары болғаны байқалды, бірақ Shadowgate-тің де икемділігі жоғары екені айтылды, кейбір жұмбақтарға бірнеше шешім табуға мүмкіндік береді. Ойын 1987 жылы Dragon #128 журналында Хартли, Патрисия және Кирк Лессердің "Компьютерлердің рөлі" рубрикасында жарияланды. Рецензенттер: "Shadowgate – келесі жұмбақтарды шешу үшін бұрынғы әрекеттерді еске алуды талап ететін керемет оқиғалық ойын" деді. Рецензенттер ойынға 5/5 жұлдыз берді. Macworld Shadowgate ойынының Macintosh нұсқасын қарап, оның кеңейтілген геймплейін жоғары бағалады, "осы екі дискіге тығылып қалған мүмкіндіктер соншалық, әркімге қызықты боларлықтай" деді. Macworld сондай-ақ Shadowgate ойынының ойналысын "оңай және инстинктивті" деп сипаттады. Macworld ойынның графикасы мен дыбысын да мақтап, графиканы "шебер жасалған" деп атады, бірақ олардың "жеткіліксіз жаңалыққа ие" екенін айтты, ал дыбыс эффекттерін "көптеген оқиғалық ойындардан әлдеқайда жақсы" деп бағалады. Macworld Shadowgate-ті "техникалық, визуалды және дыбыстық жағынан көптеген бәсекелестерінен басым" деп атады, бірақ ойынның атмосферасын сынға алып, оның "сыршылдық сезімін тудыруға жеткілікті мән бермейтінін" айтты, сондай-ақ басқа оқиғалық ойындарға тән "әзіл-қалжың" жоқ екенін, бұл "толық емес" сезімін қалдырады.

Мұра

1996 жылы Infinite Ventures компаниясы Viacom компаниясынан Shadowgate және басқа да ойындарға құқықтарды сатып алды. ICOM Simulations компаниясы 1994 жылы Viacom компаниясымен сатып алынған, бірақ бастапқы өнімдерді жаңарту ешқайсысы жарияланбады. Сатып алудан кейін Infinite Ventures ойынды басқа операциялық жүйелерге (Windows '95/'98/2000/Me) және портативті құрылғыларға (Windows CE P/PC, Palm OS және Pocket PC) «Shadowgate Classic» деген атпен көшірді. Бұл нұсқаларда жаңа интерфейс және мәзір орналасуы болды, ал графикалық элементтер 1996 жылғы Windows нұсқаларына негізделген. 1999 жылы Infinite Ventures Shadowgate-тің NES нұсқасын KEMCO компаниясына лицензиялады, ол Game Boy Color-ға жақсартылған спрайттар мен анимациямен «Shadowgate Classic» деген атпен көшірілді. 2005 жылы Vindigo Entertainment компаниясы ойынның ұялы телефонға арналған нұсқасын шығарды. Бұл нұсқа да «Shadowgate Classic» деп аталды және жаңа графика, жұмбақтар, қиындықтар мен жаңа локацияларды қамтыды. 2006 жылы Infinite Ventures ICOM Simulations портфеліне құқықтарды Shadowgate-тің бастапқы ойын дизайнерлері Дэйв Марш пен Карл Роэлофс құрған Zojoi компаниясына лицензиялады. 2012 жылдың қазан айында Zojoi, LLC Shadowgate-тің жаңадан жасалуына қаржы жинау үшін Kickstarter кампаниясын іске қосты. Ойынның түпнұсқалық авторлары Дэйв Марш пен Карл Роэлофс бейнероликте пайда болып, ойынның дамып келе жатқан алдын ала кадрларын көрсетті. Олар 120 000 доллар көлемінде қаржы жинауды мақсат етті. Kickstarter кампаниясының екінші жаңартуында, бастапқы ойыннан көлеміне байланысты алынып тасталған Black Axe атты зат пен квест, Shadowgate-тің жаңа нұсқасында қайта қосылатыны жарияланды. 2500 доллар немесе одан көп сомада қаржы салғандарға «Ерлер таяғының» көшірмесі сыйға берілді. Кампания сәтті аяқталды, 25 қарашаға дейін 137 232 доллар жиналды және алғашқы мақсатына қол жеткізді.

Жалғасы

1991 жылы "Ф. Х. Nine" атты автордың "Shadowgate алдында" романы Scholastic Corporation компаниясы арқылы Worlds of Power сериясының аясында, үшінші тараптың Nintendo Entertainment System ойындарының бейімделуі ретінде жарық көрді. Роман ойынға арналған шағын преквел рөлін атқарады және Shadowgate ойынының жасаушылары Дейв Марш пен Карл Роэлофстың үлесін қамтиды, олар кітап авторына маңызды егжей-тегжейлі мәліметтер мен ақпарат ұсынды. Ойынның екі жалғасы бар. Біріншісі, "Beyond Shadowgate", 1993 жылы TurboGrafx 16 үшін, ал екіншісі, "Shadowgate 64: Trials of the Four Towers", 1999 жылы Nintendo 64 үшін шығарылды. Тағы бір N64 жалғасы, "Shadowgate Rising", дамып жатқан болатын, бірақ Nintendo GameCube консолін жариялағаннан кейін жоба тоқтатылды. 2021 жылдың 16 қыркүйегінде 317 Games "Shadowgate, The Living Castle" үстел ойынына арналған Kickstarter жаппай қаржыландыру науқанын бастады, ол "Shadowgate" сериясына негізделген. 2021 жылдың қазан айында Zojoi және Azure Drop Studios эксклюзивті Oculus Quest ойынын – "Shadowgate VR: The Mines of Mythrok" шығарды. 2023 жылдың 22 қаңтарында Zojoi "Beyond Shadowgate" ойынына арналған Kickstarter жаппай қаржыландыру науқанын жариялады, ол "Shadowgate" NES нұсқасының ресми жалғасы болып табылады. Серияның жасаушыларының бірі Дейв Марш видеода бұл жоба 1990 жылғы түпнұсқалық жобалау құжаттарын пайдаланатынын және TurboGrafx 16 ойынымен байланысы жоқ екенін атап өтті.