Кіріспе

АҚШ әскери азық-түлік және далалық тағамдар

АҚШ әскери рационы – АҚШ Қарулы Күштерінің әскери қызметшілерін, оның ішінде далалық және гарнизондық рациондармен қамтамасыз ету, сондай-ақ әскери тамақтануға қатысты зерттеулерді қамтиды. АҚШ әскери рациондары көбінесе далада жылдам тарату, дайындалу және жеуге ыңғайлы болу үшін жасалады, ал қалың қаптамаға салынған немесе ұзақ сақтауға арналғандықтан, қиын жағдайларда ұзақ сақталады.

18-19 ғасырлар

Революциялық соғыстан бастап испан-американ соғысына дейін Континенттік конгресс бекіткен АҚШ армиясының рационы – ет немесе тұзды балық, нан немесе кепкен нан және көкөністерден тұратын гарнизондық рацион болды. Бұған қоса, спирттік ішімдік те берілді. 1785 жылы рацион төрт унция ромнан тұрды, ал 1790 жылы екі унция виски, бренди немесе ромға дейін азайтылды. 1794 жылы жауынгерлік қимылдарға кіріспейтін немесе шекаралық қызметтегі әскерлерге төрт унция ром немесе вискиден екі есе көп мөлшерде рацион берілді; 1799 жылы бұл еңбекке тартылған әскерлерге де таратылды. 1832 жылы спирттік ішімдік рационы тоқтатылып, оның орнына кофе мен қант мөлшері берілді, ол 1836 жылы арттырылды. 1846 жылы құрылыс немесе іздеу жұмыстарымен айналысатын әскерлерге спирттік ішімдік рационы қайта енгізілді, бірақ 1865 жылы ол қайтадан тоқтатылды. Американдық Азамат соғысы кезінде екі армия да өз әскерлерін жеткілікті түрде тамақпен қамтамасыз ету үшін күресті. Азық-түлікпен жабдықтаудың қиындықтары түрлі рациондардың пайда болуына әкелді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ әскері үш түрлі азық-түлік жиынтығын пайдаланды: резервтік азық-түлік, окоптық азық-түлік және төтенше азық-түлік (кейде "темір азық-түлік" деп те аталады).

"Темір рацион" (19071922)

Әскери жауынгерлерге далалық жағдайда беруге арналған жеке рационды жасаудың алғашқы талпынысы 1907 жылы алғаш рет енгізілген "темір рацион" болды. Ол үш үш унциялық торттан (сиыр еті тұздығының ұнтағынан және кептірілген, қайнатылған бидайдан жасалған қоспадан), үш бір унциялық тәтті шоколадтан және бір фунт салмақтағы мөрленген металл қаптамадағы тұз мен бұрыштан тұрды. Ол әскерлерге азық-түлік жеткізілмей қалған жағдайларда, шұғыл жағдайда қолдану үшін арналған. Кейіннен "қосалқы рацион" қабылдануымен тоқтатылды, бірақ "темір рацион" тәжірибесі төтенше жағдайға арналған D рационын әзірлеуге пайдаланылды.

"Тренш рационы" (1914-1918 жж.)

Бұл рацион соғыстың басында туындаған мәселені шешу үшін ұсынылды. Алдыңғы шепте күресіп жатқан әскерлерге күнделікті тамақтарымен қамтамасыз ету қажет болды, бірақ далалық асханаларда дайындалған пісірілген тағамдар кейде газ шабуылдарынан бұзылып, жарамсыз болып қалатын. Осы мәселенің шешімі – қазба рационы болды. Ол саудадан алынып, үлкен металл жәшікке салынған, үстіне мата жабылған консервіленген еттердің (бөлек, сиыр еті, сардина және т.б.) қоймасынан тұрды. Бұл рацион көлемді де ауыр болды, сондықтан әскерлер шектеулі тамақтан тез жалықты және оның орнына резервтік рацион енгізілді.

"Құралдағы рацион" (19171937)

Резервтік рацион алғаш рет Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде гарнизоннан немесе далалық асханадан алыстаған әскерлерді тамақтандыру үшін шығарылды. Бастапқыда ол 12 унция жаңа піскен беконнан немесе бір фунт консервіленген еттен тұратын, ол әдетте пісірілген сиыр еті деп аталатын. Сонымен қатар, екі 8 унция қатқыл нан немесе қатқыл бисквиттер, 1,16 унция ерітілген кофе, 2,4 унция түйіршікті қант және 0,16 унция тұз берілді. Сондай-ақ, 0,4 унция темекі мен 10 сигарет орама қағаздан тұратын бөлек "темекі рационы" болды, кейінірек олар машинада оралған маркалы темекімен алмастырылды. Соғыстан кейін, далалық деректер негізінде рационды жақсартуға тырысты. 1922 жылы Ет рационы бір фунт еттен (әдетте құрғатылған сиыр еті мен консервіленген пісірілген сиыр еті) тұрады. Бұған қатты шоколад, 14 унция қатқыл нан немесе қатқыл бисквиттер, кофе және қант қосылды. 1925 жылы Ет рационы өзгертілді, құрғатылған сиыр етін консервіленген шошқа еті мен бұршаққа ауыстырды және нан мөлшерін азайтты. Пісірілген сиыр еті жәрдемақысы да азайтылды (ескі үлестер берілуін жалғастырды). 1936 жылы мәзірді жоспарлаушылар көбірек әртүрлілік енгізу үшін баламалы Ет рационын әзірледі, ол "А" мәзірінен (консервіленген пісірілген сиыр еті) және "Б" мәзірінен (консервіленген шошқа еті мен бұршақ) тұратын. А және В резервтік немесе жауынгерлік рационы 1938 жылы C типті далалық рационмен алмастырылғаннан кейін тоқтатылды.

Салқын соғыс рационы

Соғыс кезінде кейбір арнайы рациондар құнына байланысты тоқтатылды, бұл командирлерді олардың орнына стандартталған рациондарды қабылдауға мәжбүр етті. K және D рациондары Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қолданыстан шығарылды, бірақ консервіленген ылғал рациондар C рационы (кейін MCI) түрінде 1983 жылға дейін сақталды, содан кейін оларды Жедел дайын тағам (MRE) алмастырды. Осы кезеңде T рационы (немесе "T рационы") құрылды, ол жартылай бұзылатын тағам, ыстықталған және мұздатылған тағамдарға ұқсас лотокқа салынған күйде берілді.

Рациондық қалдықтарды жою

Әскерилер қалдықтарды өртеуге басымдық береді, себебі оларға тиісінше қарай алмаса, бұл үлкен проблемаларға алып келуі мүмкін. Дұрыс жою арқылы қамтамасыз етілетін мақсат – зиянды жәндіктердің таралуына, ауамен таралатын ауруларға тосқауыл қою, сондай-ақ жау әскерлерінің қалдықтарды өздерінің ресурстары ретінде немесе барлау мақсатында қолдануына жол бермеу.