Скрудж: Рождество в Лондоне 1970 жылы

Кіріспе

1970 жылы Рональд Нимнің түсірген фильмі

«Скрудж» – Чарльз Диккенстің 1843 жылғы «Рождество әні» әңгімесінің 1970 жылғы музыкалық бейімделуі. Фильм 1970 жылдың қаңтар және мамыр айлары аралығында Лондонда түсірілді, режиссері – Рональд Ним, ал Эбенезер Скрудж рөлін Альберт Финни сомдады. Фильмнің музыкасын Лесли Брикусс жазды, ал Иан Фрейзер оны аранжировкалап, дирижерлік етті. Бұл фильм Диккенстің 1968 жылғы «Оливер!» музыкалық бейімделуінен кейін түсірілді. Екі фильмді де Освальд Моррис түсірді, ал «Скрудж» үшін Шеппертон студиясындағы көптеген декорациялар қайта қолданылды. «Скрудж» фильмінің плакаттарында «Скруджге не істеді?» деген слоган болды, ол ән салып, билейтін ақсақалды сынға салуға бағытталған. Финни 1971 жылы «Алтын глобус» сыйлығын «Музыкалық немесе комедиядағы ең үздік актер» номинациясы бойынша жеңіп алды, ал фильм төрт «Оскар» номинациясына ие болды, оның ішінде «Ең үздік түпнұсқа ән» («Рақмет») номинациясы да бар.

Сюжет

1860 жылы Рождество қарсаңында Лондонда Эбенизер Скрудж – мінезсіз, ашкөз, қысыққан, ақша қарызға беретін адам Рождествоның қуанышын бөліспейді. Ол жүрегі жақын туысы Гарридің Рождестволық кешкі асқа шақыруын қабылдамайды және адал қызметкері Боб Кратчитқа Рождество күні демалыс беруге мәжбүр болады. Кратчит ауру ұлы Тинь Тим мен қызы Кэтимен бірге саудаға шығып, үйдегі қалған отбасымен бірге мерекеге дайындалады ("Рождестволық балалар"). Скрудж кеңсесінен шыққанда, екі джентльменнің қайырымдылыққа ақша жинау ұсынысын қабылдамайды және клиенттерінің бірі Том Дженкинс ("Мен адамдарды жек көремін") сияқтыларына барады. Оны көшедегі сұмдық балалар ("Қысқыр Ата") мазақтайды. Үйіне келгенде Скрудж жеті жыл бұрын қайтыс болған серігі Джейкоб Марлидің шамымен кездеседі, ол оны жамандықтарына өкініп, өлімнен кейін өзі сияқты ауыр тізбекпен жазаланатынын ескертеді ("Фантомдарды көру"). Марли кетер алдында оған бүгін үш рух келіп, қонаққа баратынын айтады. Сағат бірде Скруджге өткен Рождествоның руы келіп, оны бала кезіне және ерте ересектік өміріне қайтарады. Олар оның жалғыз мектеп күндерін, содан кейін сүйікті әпкесімен үйге оралған уақытын және Мистер Феззивигтің қызметінде болған уақытын көреді. Феззивигтің ("25 желтоқсан") өткізген Рождестволық кешінде Скрудж Феззивигтің қызы Изабельге ("Бақыт") ғашық болады. Бірақ рух Скруджге Изабельдің оны қалай тастап кеткенін көрсетеді, өйткені ол оған қарағанда ақшаны жоғары қойды ("Сен"). Ол өзін қайтадан төсегінде сезінгенде оны алып кетуін сұрайды. Сағат екіде Скруджге Рождество руы келіп, Рождество күнінің қуанышы мен ғажайапын үйретеді ("Мен өмірді жақсы көремін"). Скрудж пен рух Бобтың үйіне отбасының Рождестволық кешкі асын көру үшін барады, ал Скрудж науқас Тимге ("Қарапайым күн") қызығушылық танытады. Рух Тинь Тимнің өлуі мүмкін екенін айтады. Олар Гарридің Рождестволық кешін көреді, онда Гарри ағасын қонақтарының келекесінен қорғайды, оның жақсы жағын білуге және Кратчиттың жалақысын көтеруге үміттенеді. Скрудж той мен ойындарды бақылайды. Рух жоғалып кетпес бұрын, ол Скруджді үйіне қайтарып, қысқа өмірін барынша пайдалануды ескертеді. Скрудж қайтадан өз төсегінде. Сағат үште Скруджге болашақ Рождествоның руы келеді, ол үнсіз, жамылғысы бар тұлға, оған 1861 жылғы болашақ Рождествоны көрсетеді, азаматтар Скрудждің өліміне қуанады ("Рақмет көп"), ол олардың неге қуанатынын білмейді, олар оның табытын шеруге бастағанда арқасын бұрады. Рух Скруджді Бобтың үйіне апарады, ол Крахит отбасының аза тұтатынын және Кішкентай Тим мен Бобтың жоқ екенін көреді. Скрудж түсіндіру сұрағаннан кейін, оны зиратқа апарады, онда ол Бобтың Тимнің қабірінде жоқтау айтып жатқанын көреді. Боб кеткенде, рух Скрудждің өзінің қабірін көрсетеді. Қорқып қалған Скрудж өз жолын өзгертуге уәде береді, қабір ашылады және рух өзінің Қаһарлы Жүзімші бас сүйегі мен саусақтарын көрсетеді, бұл таңғалған Эбенезерді қабірден тозақтың үңгірлеріне құлатуға мәжбүр етеді. Марли оны өзінің суық, мұздық "офисіне" алып барады, онда ол "тозақтағы жалғыз суық адам" болады. Скрудж өзінің өткен күнәларынан төрт маскалы жынның жасаған үлкен тізбегімен әшекейленген және ол өз жатын бөлмесінде оянғанға дейін, мейірімділік үшін айқайлап, тізбектерге қарсы созылады. Тозақта түнгі шашын жоғалтқанына қарамастан, қуанышты Скрудж ("Мен қайтадан бастаймын") өкінуді уәде етеді. Ол Рождество күнін тауып, Лондон азаматтарына бақыт әкелуді шешіп, балалар көмегімен азық-түлік пен сыйлықтар сатып алу үшін саудаға шығады. Ол Гарри мен оның әйеліне кездеседі және оларға уақыт жоғалтып алғандығы үшін өтемақы ретінде бірнеше сыйлық береді, содан кейін олардың Рождестволық кешкі асқа шақыруын қуана қабылдайды. "Қыс бабай" болып киінген Скрудж кейін Кратчиттерге алып күріш, сыйлықтар мен ойыншықтар береді және өзінің жеке басын таныстырғаннан кейін Бобтың жалақысын екі есеге көбейтуге және олар Тимді жақсырақ ету үшін ең жақсы дәрігерлерді табуға тырысатынын уәде етеді. Скрудж содан кейін Том мен оның клиенттерін қарыздардан босатып, бұрын өзі бас тартқан қайырымдылық ерлерге едәуір ақшалай қаражат беремін деп айтады ("Рақмет көп (қайталау)"). Скрудж үйге оралып, Марлиге өмірде екінші мүмкіндік алуға көмектескені үшін ризашылық білдіреді және үй ішіне дайындалу үшін кіреді.

On Christmas Eve 1860, in London, Ebenezer Scrooge, a mean spirited, stingy, sour money lender does not share the merriment of Christmas. He declines his nephew Harry's invitation for Christmas dinner and reluctantly gives his loyal employee Bob Cratchit Christmas Day off. Cratchit meets up with his ill son Tiny Tim and daughter Kathy to go shopping and return to the rest of the family at home to prepare for the holiday ("Christmas Children"). As Scrooge leaves his office, he declines two gentlemen's offer to collect money for charity and visits some of his clients, including Tom Jenkins ("I Hate People"). He is accosted and mocked by street urchins ("Father Christmas"). Returning home, Scrooge encounters the ghost of his seven year dead business partner Jacob Marley, who warns him to repent his miserly ways or he will be condemned in the afterlife as he was, carrying a heavy chain forged by his own selfishness and greed ("See the Phantoms"). Before leaving, Marley informs him that three spirits will visit him tonight. At one o'clock, Scrooge is visited by the Victorian Ghost of Christmas Past, who takes him back in time to his childhood and early adult life. They visit his lonely school days, where he is ultimately taken back home by his beloved sister, and then his time as an employee under Mr. Fezziwig. At a Christmas party held by Fezziwig ("December the 25th"), Scrooge falls in love with Fezziwig's daughter, Isabel ("Happiness"). However, the spirit shows Scrooge how Isabel left him when he chose money over her ("You "). He asks the spirit to remove him as he finds himself back in his bed. At two o'clock, Scrooge is visited by the Ghost of Christmas Present, a jolly giant who teaches him the joys and wonder of Christmas Day ("I Like Life"). Scrooge and the spirit visit Bob's house to observe the family's Christmas dinner, while Scrooge shows interest in the ill Tim ("The Beautiful Day"). The spirit hints that Tiny Tim might die. They next visit Harry's Christmas party, where Harry defends his uncle from his guests' snide remarks, hoping to know a better side to him and to raise Cratchit's wages. Scrooge observes the party and games. Before the spirit vanishes, he returns Scrooge home and cautions him to make the most out of his short life. Scrooge again finds himself back in his bed. At three o'clock, Scrooge is visited by the Ghost of Christmas Yet to Come, a silent, cloaked figure who shows him the future Christmas 1861, with the citizens rejoicing at the death of Scrooge ("Thank You Very Much"), who is unaware of the reason they are celebrating, having his back turned when they start parading his coffin. The spirit points Scrooge to Bob's house, and he sees the Crachit family in mourning and that Tiny Tim and Bob are absent. Enquiring for clarification, Scrooge is taken to a cemetery, where he sees Bob mourning at Tim's grave. When Bob leaves, the ghost then points out Scrooge's own grave. A horrified Scrooge promises to change his ways as the grave opens and the spirit reveals its Grim Reaper esque skull and fingers, causing the startled Ebenezer to fall through his grave into the caverns of Hell. There, Marley shows him to his frigid, ice bound "office", where he will be "the only man in Hell who's chilly" to serve as Lucifer's personal clerk for his treatment of Bob Cratchit. Scrooge is adorned with a large chain made from his lifetime of past sins by four masked demons and strains against the chains, crying out for mercy, before he wakes up in his bedroom. Despite having lost his nightcap in Hell, a gleeful Scrooge vows to make amends ("I'll Begin Again"). Finding it's Christmas Day, he decides to bring happiness to the citizens of London and goes on a shopping spree, buying food and presents, with the help of children. He runs into Harry and his wife and also gives them some presents to make up for missing his time with them, then gladly accepts their invitation to Christmas dinner. Dressed as "Father Christmas", Scrooge then delivers a giant turkey, presents and toys to the Cratchits and, upon making his identity known, promises to double Bob's salary and that they will work to find the best doctors to make Tim better. Scrooge then frees Tom and his clients from their debts and tells the charity gentlemen he earlier spurned that he will donate a sizable amount of money ("Thank You Very Much (Reprise)"). Scrooge returns home, acknowledging Marley for helping him get a second chance at life, and goes inside to prepare for dinner with his family.