Кіріспе

Америкалық коммерциялық емес ұйым

Айн Рэнд институты: Объективизмді дамыту орталығы, көбінесе Айн Рэнд институты (ARI) деп аталады, Санта-Ана, Калифорнияда орналасқан 501(c)(3) коммерциялық емес зерттеу орталығы. Ол Айн Рэнд жасаған философия – Объективизмді таратумен айналысады. Ұйым 1985 жылы, Рэнд қайтыс болғаннан кейін үш жыл өткен соң, кәсіпкер Эд Снайдер және Рэндтің заңды мұрагері Леонард Пейкофф құрған. Айн Рэнд институтының тарапынан қолдау көрсетілетін идеялар: атеизм, капитализм, либертариандық және жеке құқықтар. АРИ американдық «Шай партиясы» қозғалысын қолдады және АҚШ-тың Ауғанстан мен Иракқа қарсы соғыстарына қарсы шықты. Институттың мақсаты – «ақыл, рационалды жеке мүдде, жеке тұлға және еркін нарық капитализмі негізгі қағидалар болатын мәдениет құру». АРИ-де бірнеше білім беру және насихаттау бағдарламалары бар, оларға қоғамдық шараларға интеллектуалдарды шақыру, Объективизмді зерттейтін студенттік клубтарды қолдау, Рэндтің еңбектерін мектептерге және профессорларға жеткізу, шетелдегі Объективизм институттарына көмек көрсету, жыл сайын конференциялар ұйымдастыру және Объективизм академиялық орталығын басқару кіреді.

Тарих

Пейкофф, оның заңды мұрагері, 1983 жылдың күзінде Нью-Йоркте кәсіпкер Эд Снайдер ықтимал қаржылық қолдаушылардың кездесуін ұйымдастырғаннан кейін Айн Рэнд институтын құруға көндірілді. Пейкофф кейіннен ұйымның директорлар кеңесінің алғашқы төрағасы болуға келісті. 1983 жылы Джордж Райсманды қоса алғанда, объективистер тобы Джефферсон философия, экономика және саясат мектебін құрды. Джефферсон мектебі сол жылдың соңында Сан-Диегодағы Калифорния университетінде екі апталық конференция өткізді, бұл конференция әр екі жылда бір рет өткізіліп келеді және ARI-дің қазіргі жылдық Объективистік конференциясының алдын бағдарлайды. М. Нортрап Бухнер мен Джордж Уолш жақын арада кеңесшілер кеңесіне қосылды. ARI-дің алғашқы екі жобасы студенттерге бағытталған. Бірі – Объективизмді зерттеу үшін колледж клубтары желісін құру. Екіншісі – Рэндтің «Шығанақ» романы туралы эссе жазу негізінде жоғары сынып оқушылары үшін колледж стипендиясы конкурсы. «Біз тіріміз» және «Атлас құлатылды» романдары бойынша. 1988 жылы ARI Impact атты үнхабарды, жарнама берушілерге арналған жаңалықтарды жариялай бастады. 1989 жылы философиялық дау ARI-дің философ Дэвид Келлимен байланысын үзуіне әкелді. Кеңесшілер кеңесінің бірнеше мүшелері Келлимен келісіп, Джордж Уолшпен бірге кетті. Кейін Келли өзінің қазіргі «Атлас қоғамы» деп аталатын бәсекелес институтын құрды, ол Рэнд қағидаларына қатаң адалдық тұрғысынан ARI-дің ұстанымын сынады. 1994 жылы ARI қашықтықтан оқыту және тікелей курстар ұсынатын Объективистік магистратура орталығын іске қосты. 2000 жылдың қаңтар айында Берлинер атқарушы директор лауазымынан зейнеткерлікке шығып, оның орнына Ярон Брук келді. 2003 жылы ARI Объективизмді зерттеу үшін Anthem Fellowship бағдарламасын іске қосты, бұл бағдарлама Объективист профессорлары бар университеттерге қаржылай көмек көрсетеді. 2021 жылдың қыркүйегінен бастап ARI директорлар кеңесі Бруктан, Цфаниден, философ және Рэндтің көп жылдық әріптесі Гарри Бинсвангерден, Техас университеті Остиндегі философия профессоры Тара Смиттен, сондай-ақ Като институтының бұрынғы бас директоры және BB&T-нің бұрынғы бас директоры Джон Эллисоннан, Тынық мұхиты заңдық қорының мүшесі Лари Салцманнан, Чикаго жылжымайтын мүлік әзірлеушісі Тим Блумнан, Сетон Холл университетінің философия профессоры Роберт Мейхьюден, Джим Брауннан (CFA), институттың бас философиялық қызметкері Онкар Гейттен тұрады. Пейкофф ARI-мен ынтымақтастық және ықпалды қарым-қатынасты сақтап келеді. 2006 жылы ол ARI-дің жұмысын мақұлдағанын, ал 2010 жылдың қарашасында атқарушы директордың «тамаша жұмыс істегенін» айтты. Пейкофф 2007 және 2010 жылдардағы Объективистік конференцияларда баяндама жасады. 2010 жылдың тамызында ол ARI директорлар кеңесінің құрамына өзгеріс енгізуді талап етті, нәтижесінде Джон Маккаски отставкаға кетті. 2010 жылдар бойында ARI-дің басты мақсаты – Объективизмді жаһандық деңгейде тарату болды. ARI 2012 жылы Израильдегі Айн Рэнд орталығын, 2015 жылы Еуропадағы Айн Рэнд институтын және 2017 жылы Жапониядағы Айн Рэнд орталығын құруға көмектесті. Бұл ұйымдардың әрқайсысы АҚШ-тағы ARI-ден тәуелсіз заңды тұлғалар болып табылады, бірақ олардың барлығы ARI-мен байланысты. 2017 жылдың қаңтар айында ARI Джим Браунды бас директоры етіп тағайындады, ол Ярон Брукты операциялық басшы ретінде алмастырды. 2018 жылдың маусым айында Израильдегі Айн Рэнд орталығының негізін қалаушы Тал Цфани ARI президенті және бас директоры болды. 2020 жылы ARI 350 мыңнан 1 миллион долларға дейінгі жалақыны қорғау бағдарламасы бойынша қарыз алды, оны Бинсвангер мен Гейт «үкімет салған зиянның ішінара өтелуі» деп сипаттады. Бұл шешімге COVID-19 пандемиясы кезінде және оның шағын бизнеске тигізген экономикалық әсеріне байланысты федералдық шығындарға бұрын қарсы болған кейбір ұйымдардың қаражат алуына қатысты сын тудырды.

Ілгерілетілген идеялар

АРИ Айн Рэнд дамытқан философия – Объективизмді насихатайды. АРИ – философия, саясат және өнерді қоса алғанда, қазіргі заманғы мәселелерге Объективизмді қолданатын жазушылар мен спикерлерді демеушілік етеді. Объективизм атеизмді жақтағандықтан, АРИ шіркеу мен мемлекеттің бөлінуін қолдайды және оның жазушылары діни оңшылдар жеке құқықтарға қауіп төндіреді деп санайды. Олар мемлекеттік мекемелерде Он Буйрық сияқты діни символдарды көрсетуге және дінге негізделген бастамаларға қарсы шықты. АРИ-дің зиялылары діннің американдық идеалдармен үйлеспейтінін және мемлекеттік мектептерде "ақылды жобалау" ілімін қарсы көретінін айтады. АРИ сөз бостандығын қатты қолдайды және цензураның барлық түрлеріне қарсы, соның ішінде әдепсіз және жек көрушілік сөздерге тыйым салатын заңдарға қарсы. Мұхаммедтің карикатураларына байланысты туған дауға жауап ретінде АРИ 2006 жылы Сөз Бостандығы Науқанын бастады. АРИ-дің заң зерттеулерінің бұрынғы директоры Стив Симпсон сайлауалды науқанды қаржыландыру сөз бостандығы мәселесі екенін және оны шектеу заңдары Бірінші түзетуді бұзатынын айтты. Осыған сәйкес, Симпсон мен АРИ Citizens United-ті қатты қолдайды. АРИ ислами терроризмнің себебі – олардың діндарлығы, кедейлік немесе Батыс саясатына наразылық емес деп санайды. Олар АҚШ-тың "терроризмді қолдаған мемлекеттерді жою" үшін күш қолдануын, терроризмді тоқтату үшін қажетті барлық құралдарды пайдалануын талап етті. "Нью-Йорк Таймс" газетінде жарияланған "Терроризмді қолдаған мемлекеттерді жою" атты мақаласында Пейкофф: "Бүгінгі таңдауымыз – АҚШ-та жаппай өлім немесе террористік елдерде жаппай өлім. Біздің Бас қолбасшымыз американдықтарды құтқаруды немесе оларды өлтіруге ниеттенген үкіметтерді құтқаруды міндеттілік деп білуі керек" деп жазды. АРИ-дегі кейбір адамдар бастапқыда Иракқа басып кіруді қолдағанмен, Ирак соғысының жүргізілуін сынға алды. 2001 жылдың 2 қазанынан бері АРИ Иран "Ислам тоталитаризміне" қарсы соғыстағы басты нысана болуы керек деп санайды. Ярон Брук сионизм туралы: "Сионизм жаулық атмосферасында өзін-өзі сақтау қажеттігін дұрыс түсінумен, этникалық негіздегі ұжымдық және діни уытты идеяларды біріктірді" деп жазады. АРИ экологиялық қозғалысты және жануарлар құқықтарын қатты сынға алады, олардың адамның әл-ауқатын жоятынын айтады. АРИ сонымен қатар әртүрлілікті, оң іс-қимыл бағдарламаларын және көпмәдениеттілікті де қатты сынға алады, олардың жалпы адамзаттың ортақтығын ескермейтін нәсілшілдік негіздемелерге құрылғанын айтады. АРИ әйелдердің аборт жасау, ерікті эвтаназия және өз-өзіне қол жұмсау құқығын қолдайды. АРИ жалпы неоконсерватизмді айыптайды. Мысалы, К. Брэдли Томпсон "Америкалық консерватизмнің құлдырауы мен құлдырауы" атты мақала жазды, кейін Ярон Брукпен бірге "Неоконсерватизм: идеяның некрологы" деп аталатын кітапқа айналды.

Бағдарламалар мен белсенділік

2012 жылдың қазан айында АРИ Израиль мен Таяу Шығыста объективизмді тарату үшін Израильдегі Айн Рэнд орталығын (ARCI) құруға көмектесті. Оның қазіргі директоры – Боаз Арад. 2016 жылы ARCI жыл сайын Тель-Авив қор биржасында табыс ететін ең үздік израильдік стартаптарға арналған «Атлас» сыйлығын іске қосты. Сыйлықты бағалаушылардың арасында Ярон Брук және Шломо Калиш бар. 2016 жылы «Moovit» компаниясы алғашқы жүлдегер атанды, ал 2017 жылы «Zebra Medical Vision» жеңіске жетті. ARI Europe-тің қазіргі төрағасы – Saxo Bank-тың бас директоры және негізін қалаушысы Ларс Сейр Кристенсен. АРИ сондай-ақ испан тілінде сөйлейтін әлемде объективизмді таратуды мақсат тұтқан, Испанияда орналасқан тәуелсіз «Objetivismo Internacional» ұйымына көмектесті.