Кіріспе

Адамдар тобының саяхаты

Саяхат немесе экскурсия – бұл әріптестер немесе мектеп оқушылары сияқты байланысты адамдар тобының білім алу немесе демалу мақсатымен әдеттегі ортасынан алыс жерге, өз елінде немесе шетелде жасаған сапары. Егер бұл саяхат мектеп әкімшілігі ұйымдастырса, кейбір мектеп жүйелеріндегідей, Ұлыбританияда, Австралияда, Кенияда, Жаңа Зеландияда және Бангладеште оны "мектеп сапары" деп, ал Ирландияда "мектептік тур" деп атайды. 2022 жылы жүргізілген зерттеуде кездейсоқ бақыланатын сынақ деректері пайдаланылып, мәдени байытқан саяхаттар студенттердің өнерге деген қызығушылығын арттыратыны, түрлі пікірдегі адамдарға қатысты төзімділігін жоғарылататыны және оқу нәтижелерін жақсартатыны анықталды.

Шолу

Саяхаттың мақсаты әдетте білім беру, тәжірибелік емес зерттеулер немесе студенттерге күнделікті қызметтен тыс жаңа тәжірибелер сыйлау, мысалы, мұғалімдермен және сыныптастарымен бірге лагерь құру. Осы зерттеудің басты мақсаты – нысананы табиғи ортада бақылау және қажет болған жағдайда үлгілер жинау. Байқауынша, жағдайы жақсы балалар мектептен тыс мәдени орындарға бұрыннан таныс болуы мүмкін, ал саяхаттар жағдайы жақсы және жағдайы нашар балалардың ортақ мәдени тәжірибе алуына мүмкіндік береді. Саяхаттар көбінесе үш кезеңнен тұрады: дайындық, іс-шаралар және одан кейінгі жұмыс. Дайындық оқушылар мен мұғалімдердің екеуіне де қатысты. Мұғалімдер көбінесе сапарға шығар алдында баратын жер мен тақырып туралы ақпарат жинауға уақыт бөледі. Саяхаттардағы іс-шараларға лекциялар, экскурсиялар, жаттығулар, бейнематериалдар мен демонстрациялар кіруі мүмкін. Одан кейінгі іс-шаралар әдетте сыныпта өткізілетін талқылаулар болып табылады. Батыс мәдениетінде адамдар осы әдіспен мектеп жылдарында, мысалы, геологиялық немесе географиялық ерекшеліктері бар жерлерге саяхат жасағанда алғаш рет танысады. Табиғи ғылымдардағы алғашқы зерттеулердің көп бөлігі осы форматта жүргізілген. Чарльз Дарвин – саяхаттар арқылы ғылымға үлес қосқан маңызды ғалымның бір мысалы. Танымал саяхаттарға зоопарктар, табиғат орталықтары, өрт сөндіру станциялары мен ауруханалар сияқты қоғамдық мекемелер, мемлекеттік органдар, жергілікті кәсіпорындар, ойын-сауық парктері, ғылыми мұражайлар және фабрикалар кіреді. Саяхаттар балаларға білім алудың балама жолдарын ұсынады және олар қоғамдық қызметтерді қамтыса, қоғамға пайда әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, саяхаттар студенттерге әдеттегі оқу режимінен демалуға және тәжірибелі оқуға мүмкіндік береді. Зоопарктар мен табиғат орталықтары сияқты орындарда балаларға өсімдіктерге немесе жануарларға қол тигізуге мүмкіндік беретін интерактивті көрмелер жиі кездеседі. Бүгінгі таңда мәдени білім беретін саяхаттар азайып барады. АҚШ-тағы мұражайлар мектептік экскурсиялардың күрт төмендегенін хабарлады. Мысалы, Чикагодағы Филд мұражайы бұрын жылына 300 мыңнан астам студентті қабылдаған. Соңғы кезде бұл көрсеткіш 200 мыңнан төмен. 2002-2007 жылдар аралығында Цинциннатидегі өнер ұйымдары студенттер санының 30 пайызға төмендегенін байқады. Американдық мектеп әкімшілерінің қауымдастығы жүргізген сауалнама көрсеткендей, мектептердің жартысынан астамы 2010-2011 жылдары жоспарланған саяхаттарды тоқтатқан. Кейбір мектептер шетелге саяхаттауды да таңдайды. Оңтүстік Корея, Тайвань және Сингапур сияқты Азияның басқа аймақтарында мектеп саяхаттары ұйымдастырылған жағдайда, олар мектеп оқу бағдарламасының қосымша бөлігі ретінде қарастырылады. Жапония таңдалған кезде, Жапон үкіметі виза талабын алып тастады.