Кіріспе

Ирактың діни қайраткерлер тобы

Ирактағы Мұсылман ғалымдары қауымдастығы (арабша: هيئة علماء المسلمين في العراق Hayat al Ulama al Muslimin Fi al Iraq) – Ирактағы діни қайраткерлердің тобы. Ол 2003 жылдың 14 сәуірінде, АҚШ бастаған басып алу Саддам Хусейннің Баас режимін жойғаннан кейін төрт күн өткен соң, Ирактағы сүннилерді өкілдік етуді мақсат еткен ғалымдар тобы құрды. Саяси партия болмаса да, бұл қауымдастық саяси жағынан ықпалды деп есептеледі. Сонымен қатар, ол діни ғимараттарды күтіп ұстау үшін құрылған қайырымдылық қорды басқарады.

Мүшелік

Белгілі мүшелерге Харит Сулейман әл-Дхари (төраға), Мутанна Харит әл-Дхари (төрағаның ұлы және өкілі, 2018 жылдан бастап бас хатшы), Абдель Салам әл-Кубаиси, Абдель Саттар Абдель Джаббар (құрылтайшы және жоғары лауазымды тұлға), доктор Мұхаммед Башар әл-Файти, Абдель Хамид Аль Ани, Ахмед Абдул Гафур әл-Самаррай, Махди Ибрагим, Абу Башир әл-Таруси және Умар Рагиб кіреді.

Көзқарастар

АМС жаңадан құрылған үкіметке қосылмады, себебі Ирак оккупацияда қалғанда саяси процестің заңды емес деп санайды. Топтың пікірінше: "Оккупация кезінде нағыз демократия мүмкін емес". АМС мүшелері 2005 жылғы қаңтарда АҚШ елшілігінің жоғары лауазымды өкілімен кездесіп, АҚШ әскерлерін шығару кестесін сұрады. Осы талап қабылданбаған соң, топ сайлауды бойкоттауға шақырды. АМС 2003 жылы Иракқа басып кірген сәттен бастап оккупацияны ең көп сынға алған ұйым болды. Топ төрағасы шейх Харит әл-Дхари: "Ирактың қасіреті оккупация аяқталмайынша бітпейді. Ирактың азаптары мен қайғысына себепкер оккупациядан құтылуымыз керек. Ол сыртқы күштердің араласуына жағдай жасайды және оны қоздырады" деді. Бұл қауымдастық Ирактағы оккупацияға қарсы сунниттік қарсылыққа діни негіз берудегі маңызды күш ретінде танылды, оның басшыларының бірі, мысалы, Айяш әл Кубаиси, сунниттік қарсылықты заңды деп ашық қолдады. Дегенмен, олар бейбіт тұрғындарға қарсы кез келген шарасыз шабуылдарды үнемі айыптап, "терроризм" мен "құрметті қарсылық" арасын ажыратады, сондай-ақ Батыс елдерінен ұсталған адамдарды босату үшін келіссөздер жүргізіп, Фаллужа қаласы қоршауда болғанда гуманитарлық көмек керуендерін ұйымдастыруға көмектесті. 2018 жылы АМС Ирактағы шетелдік күштерге қарсылығын қайта білдірді, сонымен қатар төраға Харит әл-Дхаридің Ирактағы Дауа партиясы басқаратын үкімет жариялаған терроризм тізіміне енгізілгеніне қарамастан, Аль-Каидамен ұйымдық байланысы жоқ екенін мәлімдеді. Қауымдастық 2016 жылы Фаллужаға жасалған шабуылды "әділетсіз агрессия, осы қалаға деген зұлым күштердің кекшілдігін көрсетеді" деп бағалады.

Діни көзқарастар

АММ – суннит ғалымдарының тобы. Олардың көптеген мүшелері Ирактағы сунниттер арасында дәстүрлі түрде басым болған Ханафи мектебіне қарағанда Ханбали фикх мектебін жақсы көреді.