Кіріспе

Гернсидің валютасы – фунт. 1921 жылдан бері Гернси Ұлыбританиямен валюталық одақта болып келеді және Гернси фунты жеке валюта емес, ол Шотландия, Англия және Солтүстік Ирландиядағы банкноттар сияқты стерлинг банкноттары мен монеталарының жергілікті шығарылымы болып табылады (стерлинг фунтының банкноттарына қараңыз). Ол өзге стерлинг монеталарымен және банкноттарымен номиналды құн бойынша айырбасталуы мүмкін (стерлинг аймағына да қараңыз). Осы себепті ISO 4217 стандарты Гернси фунты үшін жеке валюта кодын қамтымайды; егер стерлингтен ажырату қажет болса, GGP аббревиатурасын қолдануға болады.

Тарих

19-ғасырдың басына дейін Гернсиде негізінен француз валютасы қолданылған. Француз лирасының монеталары 1834 жылға дейін заңды төлем құралы болды, ал француз франктары 1921 жылға дейін қолданылды. 1830 жылы Гернси екі еселенген (double) монетада мыс монеталар шығара бастады. Екі еселенген ақша бір француз франкының 1/80 бөлігіне тең болды. "Double" атауы француз тілінен "double deniers" деген сөзден алынған, бірақ монетаның құны әлі де айналыста болған лиардқа (үш денерлік монета) тең болды. Монеталар 1, 2, 4 және 8 еселенген монета номиналында шығарылды. 8 еселенген монета "Гернси пенниі" болды, он екісі "Гернси шиллингіне" (құны 1,2 франк) тең еді. Дегенмен, бұл шиллинг британ шиллингінен (алтын стандартына сәйкес айырбас бағамы 25,22 франк = 1 фунт стерлинг болғандықтан, құны 1,26 франк) өзгеше болды. Гернси штаты 1827 жылдан бастап фунттан жасалған банкноттарды да шығарды. 1848 жылы фунт стерлингтің заңды төлем құралы болуы керек деген қаулы қабылданды, ол £1 1s 3d (2040 еселенген) құнымен белгіленді. Бұл екі жылдан кейін күшін жойып, жергілікті шығарылымдармен толықтырылған француз валютасы айналысқа шықты. 1870 жылы британдық монеталар заңды төлем құралы болды, британдық шиллинг 12 1/2 Гернси пеннісімен айналыста болды. Англия банкінің банкноттары 1873 жылы заңды төлем құралы болды. 1914 жылы жаңа банкноттар пайда болды, олардың кейбіреулерінде Гернси шиллингтері мен франктары көрсетілген. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін франк құны фунт стерлингке қатысты төмендеді. Бұл Гернсидің 1921 жылы фунт стерлингке тең фунтты қабылдауына себеп болды. 1 шиллингтен төмен сомалар үшін 1 Гернси пеннісі (8 еселенген) = 1 британ пеннісі айырбас бағамы қолданылды, бұл Гернси монеталарының айналысын жалғастыруға мүмкіндік берді. 1 шиллингтен жоғары сомалар үшін бір фунт стерлингке 21 Гернси шиллингінің айырбас бағамы қолданылды, бұл соғысқа дейінгі 25,2 франк = 1 фунт стерлинг айырбас бағамына жуықтап келді (нақты бағамы 25,22 емес). Бұл айырбас екі еселенген ақшаның құнын 1/2016-дан 1/1920 фунтқа дейін, немесе жарты фартингке дейін арттырды. Бірінші дүниежүзілік соғыстың банкноттары осы өзгерісті көрсету үшін "британдық" сөзімен мөрленді. Жаңа банкноттар мен британдық күміс монеталар екі еселенген монеталармен қатар айналысқа түсті, Гернси үшін арнайы 3 пенс монеталар 1956 жылдан бастап соғылды. 1971 жылы, британ аралдарының қалған бөлігімен бірге Гернси децималдық жүйеге көшті, фунт 100 пенске бөлінді және p-ден 50 пенске дейінгі монеталардың толық тізімін шығара бастады (1 фунт пен 2 фунт монеталар кейіннен пайда болды).

Заңды төлем құралы

Гернси фунты және фунт стерлингте белгіленген басқа да банкноттар (Англия Банкі, Шотландия, Мэн және Солтүстік Ирландия банкноттары, сондай-ақ Джерси фунты) Гернсиде қолданылуы мүмкін. Гернси фунты тек Гернсиде заңды төлем құралы болып табылады, бірақ ол Джерсиде де еркін айналымда жүреді, ал Ұлыбританияда қабылдауы жиі қиынға соғады. Оны банктер мен айырбастау пункттерінде басқа жерлерде де айырбастауға болады. Қазіргі айналымдағы монеталар мен банкноттардың жалпы сомасы шамамен 51 миллион фунт стерлингті құрайды. 1942 жылы 1s 3d банкноттардың үстіне басып, 1 шиллингтік банкноттар шығарылды. 1945 жылы, азаттыққа қол жеткізгеннен кейін, 5 фунттық банкноттар енгізілді және 10 шиллингтен төмен номиналдағы барлық банкноттардың шығарылуы тоқтатылды. 10 шиллингтік банкнот ондық жүйеге көшу алдында 50 жаңа пенс монетасымен алмастырылды. 1975 жылы 10 фунттық, 1980 жылы 20 фунттық және 1994 жылы 50 фунттық банкноттар енгізілді. 1 және 2 фунттық монеталар айналымға енгенімен, 1 фунттық банкнот әлі де қолданыста. 2012 жылы королева Елизавета II-нің Алмаз мерейтойын тойлауға арналған 20 фунттық ескерткіш банкнот шығарылды. Ол стандартты банкнотқа ұқсас, бірақ QE60 әріптік префиксімен, банкноттың төменгі сол жақ бұрышында лавр гүлшоғырымен және қосымша мәтінмен ерекшеленеді. Барлығы 150 000 банкнот басылды. 2013 жылдың 4 шілдесінде Томас Де Ла Рудің алғашқы коммерциялық қызметіне 200 жыл толуына орай 1 фунттық ескерткіш банкнот шығарылды. Ескерткіш банкнот стандартты 1 фунттық банкнотпен бірге айналымда жүреді, арт жағында Де Ла Рудің суреті және TDLR әріптік префиксімен ерекшеленеді. 2018 жылдың 8 қарашасында Бірінші дүниежүзілік соғысының аяқталуына 100 жыл толуына арналған 20 фунттық ескерткіш банкнот шығарылды. Бұл 2012 жылғы ескерткіш банкнотқа ұқсас, бірақ Гернсинің мөрі және мак гүлдерімен безендірілген, сондай-ақ "TG/W" ("Ұлы соғыс") сериялық префиксі бар. 2023 жылдың қаңтар айында Гернси De La Rue plc компаниясы арал үшін шығарылатын банкноттарда болашақта PUREIMAGE™ және IGNITE® қауіпсіздік жіптері мен NEXUS™ енгізілген жолақтары болатынын хабарлады. Айналыстағы "Елизавета II" банкноттары: Шығарылым Суреті Номиналы Өлшемі Басты түсі Сипаттама Алдыңғы жағы Артқы жағы Алдыңғы жағы Артқы жағы £1 128 × 65 мм Жасыл Рынок, Сент-Питер Порт Даниел Де Лисле Брок, Гернсидің Бейліф, 1762–1842, Корольдік сот, Сент-Питер Порт, 1840 £1 Ескерткіш 128 × 65 мм Жасыл Рынок, Сент-Питер Порт Фонтан көшесі (Сент-Питер Порт) Томас де ла Рю, Газет ("Le Miroir Politique") £5 137 × 70 мм Қызғылт түсті Королева Елизавета II, Қалалық шіркеу Fort Grey, Hanois маяғы, 1862 £10 142 × 75 мм Көк/қызғылт сары Королева Елизавета II, Елизавета II колледжі Саумарез паркі, Les Niaux су тігірмегі, Le Trépid Долмені £20 150 × 80 мм Қызғылт түсті Королева Елизавета II, Сент-Джеймс концерт залы Vale Castle, Сент-Сампсон шіркеуі £50 156 × 85 мм Қоңыр Королева Елизавета II, Корольдік сот Point de la Mare, La Gran'mère, марқұмдық хат, Сент-Эндрю шіркеуі.