Кіріспе
Итальяндық католик діни қызметкері, математик және астроном, итальяндық епископ Джузеппе Пиацци (/US/'/p//j//ɑː//t//s//i/ PYAHTsee, dʒuˈzɛppe ˈpjattsi; 16 шілде 1746 – 22 шілде 1826) – Театин орденінің итальяндық католик діни қызметкері, математик және астроном. Ол Палермода обсерватория құрды, қазір ол Палермо астрономиялық обсерваториясы – Джузеппе С. Вайана атында. Ол, әсіресе, бірінші карлик планетасы Церераны ашқанымен танымал.
the Italian bishop
Giuseppe Piazzi (/US/'/p//j//ɑː//t//s//i/ PYAHTsee, dʒuˈzɛppe ˈpjattsi; 16 July 1746 – 22 July 1826) was an Italian Catholic priest of the Theatine order, mathematician, and astronomer. He established an observatory at Palermo, now the Osservatorio Astronomico di Palermo – Giuseppe S. Vaiana. He is perhaps most famous for his discovery of the first dwarf planet, Ceres.
Ерте өмір
Пиаццидің ғылыми білімі туралы ешқандай құжатталған мәлімет астрономның өмірбаянында, тіпті ең көнелерінде де кездеспейді. Пиацци, әрине, Туринде біраз оқыған, мүмкін Джован Баттиста Беккарияның сабақтарына қатысқан. 1768–1770 жылдары ол Римдегі Сан-Андреа-делла-Валледегі Театин үйінде тұрып, Франсуа Жакиерден математиканы оқыды. 1770 жылдың шілдесінде Мальта университетінде математика кафедрасын иеленді. 1773 жылдың желтоқсанында Равеннаға «студенттер префекті» және Collegio dei Nobili-де философия және математика пәндерінің лекторы болып көшті, онда 1779 жылдың басына дейін қызмет етті. Кремонада және Римде қысқа уақыт өткізгеннен кейін, 1781 жылдың наурыз айында Пиацци Палермо университетіне математика лекторы ретінде (сол кезде «Accademia de' Regj Studi» деп аталған) көшті. Ол бұл лауазымды 1787 жылдың 19 қаңтарына дейін сақтады, содан кейін астрономия профессоры болды. Шамамен сол уақытта, оған екі жыл бойы Париж бен Лондонда астрономия саласында тәжірибе жинауға және Палермо обсерваториясы үшін арнайы жасалатын құралдарды алуға рұқсат берілді, оның құрылысын басқару оның міндеті болды. 1787 жылдың 13 наурызынан 1789 жылдың соңына дейін шетелде болған кезеңде Пиацци өз заманының көрнекті француз және ағылшын астрономдарымен танысып, 18 ғасырдың ең шебер аспап жасаушыларының бірі Джесси Рамсден жасаған әйгілі алтазимутал шеңберін жасатуға қол жеткізді. Бұл шеңбер 1790 жылдың 1 шілдесінде ресми түрде құрылған Палермо обсерваториясының ең маңызды құралы болды. 1817 жылы король Фердинанд Пиацциге Каподимонте (Неаполь) обсерваториясын аяқтауды тапсырды және оны Неаполь мен Сицилия обсерваторияларының бас директоры етіп тағайындады.
Жұлдыз каталогтауы
Ол Палермо жұлдыздар каталогын құрастыруды қадағалады, онда бұрын-соңды болмаған дәлдікпен 7646 жұлдыз жазбасы, соның ішінде Гершельден алынған "Гарнет жұлдызы" атауы, түпнұсқа Ротанев және Суалоцин кірді. Аспанды жүйелі түрде бақылау жұмысы жүргізілді. Каталогтың алғашқы басылымы 1803 жылға дейін аяқталмады, ал 1814 жылы екінші басылымы жарық көрді. Церераны (төменде қараңыз) табысқа жеткізген Пиацци, өзінің каталогтық бағдарламасы аясында параллакс өлшеуге үміткер жұлдыздардың дұрыс қозғалысын зерттеді. Олардың бірі – 61 Cygni жұлдызы параллакс өлшеу үшін перспективті кандидат ретінде таңдалды, бұл өлшемді кейін Фридрих Вильгельм Бессел жүзеге асырды. 61 Cygni жұлдыздық жүйесі кейде Пьяццидің "ұшатын жұлдызы" және Бессел жұлдызы деп аталады.
Өлімнен кейінгі марапаттар
Италияда туған және оның құрметіне аталған астроном Чарльз Пьяцци Смит, астроном Уильям Генри Смиттің ұлы болды. 1871 жылы Пьяццидің туған жері Понтедегі бас алаңда Константино Корти жасаған Пьяццидің ескерткіш мүсіні ашылды. 1923 жылы оның құрметіне реті бойынша мыңыншы астероид 1000 Пьяцциа деп аталды.