Кіріспе

Ағылшын Рождество әні
Ралф Воган Уильямстың хорлық туындысы. "The First Nowell" әні "Carols, New and Old" (1879) жинағында жарияланған. Бұл ән Roud Folk Song Index-те 682-ші нөмірмен тіркелген.

Шығуы мен тарихы

"Бірінші Ноуэлл" Корнуолл аймағынан шыққан. Оның қазіргі нұсқасы алғаш рет 1823 жылы жарық көрген "Carols Ancient and Modern" және 1833 жылы жарық көрген "Gilbert and Sandys Carols" еңбектерінде жарияланды, екеуі де Уильям Сэндис редакцияласа, ал Дэвис Гилберт (қосымша өлеңдердің авторы) ұйымдастырып, редакциялады, бұл әндер "God's Hymns and Carols" жинағына енді. Nowell сөзі француз тіліндегі "Noël" сөзінен алынған, ол "Рождество маусымы" деген мағынаны білдіреді, ал түпкілікті түбі латын тіліндегі natalis [dies] – "[туған] күні" деген сөзден тараған. Бұл сөз орта ғасырлардан ерте заманға дейінгі кезеңде рождестволық әндерде (carols) жиі қолданылды; мысалы, "Sir Christèmas" (Ритсон қолжазбасы), "Nowell sing we now all and some" (Trinity Carol Roll) және "Nowel – out of youre slepe arise and wake" (Selden Carol Book) – бұл 15 ғасырға тән мысалдар. Бұл әннің мелодиясы ағылшын халық әндерінің арасында ерекше болып табылады, себебі ол бір музыкалық фразадан тұрады, ол екі рет қайталанады, содан кейін осы фразаның өзгеше түрі келеді. Барлық үш фраза да гамманың үшінші нотасында аяқталады. 1915 жылы "Journal of the Folk Song Society" журналында жарияланған Энн Гилкристің жазбасына сәйкес, бұл ән Сэндистің басылымынан бұрын жазылмаған. Ол Вестморлендте табылған шіркеу галереясының ноталық партияларына сүйене отырып, бұл мелодияның "Hark, hark what news the angels bring" әніне қосымша жоғары ноталық партия ретінде пайда болғанын болжады; оның пікірінше, жоғары ноталық партия ауызша беріліп, кейін әуен ретінде есте қалған, үйлесім ретінде емес. Бұл ертерек нұсқаның шамамен қайта құрылуын "The New Oxford Book of Carols" еңбегінде табуға болады. Бүгінде "The First Nowell" әні ағылшын композиторы Джон Стайнердің 1871 жылы жарық көрген "Carols, New and Old" жинағындағы төрт бөлімді әнұрандық үлгіде орындалады.

Мәтіндік салыстыру

Көптеген дәстүрлі әндер мен колядкалар сияқты, бұл әннің сөздері де әртүрлі кітаптарда әртүрлі келеді. Төменде салыстырылған нұсқалар «The New English Hymnal» (1986) (Генри Рамсден Брамли мен Джон Стайнердің «Carols, New and Old» еңбегінде қолданылған нұсқа), Ральф Данстанның «Корнуолл ән кітабындағы» (1929) галереялық нұсқасы және пастор Чарльз Льюис Хатчинстің «Carols Old and Carols New» (1916) еңбегінен алынған. Шопандарға жариялау және шопандардың табынуы – Лұқа ішіндегі (Лұқа 2) Исаның тууы туралы баяндалған эпизодтар. Бетлехем жұлдызы Матай ішіндегі «Патшалар» (Ақылдылар) туралы әңгімеде кездеседі, бірақ шопандар туралы әңгімеде жоқ. «Жаңа ағылшын ән кітабы». 62-бет.