Кіріспе

Терминнің жалпы түсінігі

Барда соңғы шақыру (соңғы тапсырыстар) – бар түнде жабылуға дайындалып тұрғанда жасайтын хабарлама, ол клиенттерге алкогольдік сусындарды сатып алудың соңғы мүмкіндігі туралы ескертеді. Бұл сигналды берудің әртүрлі тәсілдері бар, мысалы, қоңырау соғу, жарықты жыпылықтатту немесе ауызша хабарлау. Соңғы шақыру уақыты көбінесе заңмен реттеліп, әлемдік және жергілікті деңгейде кеңінен өзгеріп отырады. Мұндай заңнаманың мақсаты – көршілерге түнгі шудың таралуын, жол-көлік оқиғаларын, зорлық-зомбылықты және алкогольге байланысты денсаулық проблемаларын азайту.

Австралия

Жаңа Оңтүстік Уэльсте нақты жабылу уақыты белгіленбеген, бірақ тұрғын үйлердегі барлар көбінесе түнгі он екіде жабылуға міндетті. Тұрғын емес аудандарда кейбір барлар тәулік бойы ашық болады. 2008 жылдың 30 қазанынан бастап берілген жаңа лицензияларға (және жұмыс уақытын ұзартуға рұқсаттарға) күн сайын алты сағаттық жабылу мерзімі қолданылады, ол жеке және қоғамдық жағдайларға қарай белгіленеді. 20 ғасырдың басында Австралия мен Жаңа Зеландиядағы барлар заң бойынша сағат 6-да жабылатын. Жұмыстан кейін ішімдік сатып алуға асығушылық, "алты сағаттық ағын" деп аталды.

Австрия

Австрияда барлардың жабылу уақытын федеративтік штаттар реттейді. Көптеген штаттарда барлар сағат 4-те жабылуы керек, бірақ көптеген орындар кейінірек жұмыс істеуге арнайы рұқсат алады. Елорда Венада барлар мен клубтар сағат 6-ға дейін ашық болуға рұқсат етіледі. Бар немесе клуб жабылғанға дейін алкогольдік сусындарды беруге рұқсат бар.

Бельгия

Бельгияда заңмен белгіленген соңғы шақыру жоқ; көптеген барлар түні бойы ашық болады.

Бразилия

Бразилияда заңмен белгіленген соңғы шақыру жоқ; көптеген барлар түн бойы ашық болады. Кейбір қалаларда таңғы ерте сағаттарда барларды жабуды талап ететін заңдар бар.

Канада

Британдық Колумбия: Алкогольді ішімдіктерді ұсынуға соңғы шақыру провинция бойынша әдетте сағат 2:00-де болады. Әкімшілік бірліктер өздері қаласа, соңғы шақыруды сағат 12:00-ге дейін ертерек немесе сағат 4:00-ге дейін кешіктей алады. Ванкувер қаласының орталық бөлігіндегі соңғы шақыру сағат 4:00-ге ауыстырылған, бірақ кейін сағат 3:00-ге төмендетілді. Жаңа жыл қарсаңында провинция бойынша соңғы шақыру сағат 4:00-ге дейін ұзартылады, егер мекемеде қонақтарға тамақ қолжетімді болса. Реттелген алкоголь дүкендері (жеке және мемлекеттік) сағат 9:00-ден 11:00-ге дейін алкоголь сатуға құқылы. Мемлекеттік алкоголь дүкендері әдетте сағат 9:00-ден бұрын жабылады. Альберта: Облыс бойынша дүкеннен немесе мекемеден алкогольді соңғы шақыру және сату сағат 2:00-де аяқталады. Мекемеде клиенттерде сағат 1:00-ден кейін немесе соңғы шақырудан кейін, қайсысы ертерек болса, екі сусыннан артық болмауы керек. Барлық алкогольді ішімдіктер сағат 3:00-ге дейін клиенттер отыратын аймақтан шығарылуы тиіс. Манитоба: Облыс бойынша соңғы шақыру және дүкеннен немесе мекемеден алкоголь сату сағат 2:00-де аяқталады. Арнайы іс-шаралар кезінде мекемелерге сағат 3:00-ге дейін алкоголь ұсынуға рұқсат беріледі. Онтарио: Соңғы шақыру сағат 1:45-те басталады және алкогольді ішімдікке тапсырыс беру үшін 15 минут уақыт беріледі. Алкогольді ішімдіктерді сағат 2:00-ден кейін ұсыну заң бойынша рұқсат етілмейді, бірақ провинция арнайы іс-шаралар кезінде сағат 4:00-ге дейін жабуға рұқсат беру үшін бас тарту құқығына ие. Жаңа жыл қарсаңында барлық лицензияланған мекемелерге сағат 3:00-ге дейін қызмет көрсетуге рұқсат етіледі. Барлық жағдайларда әрқашан 45 минуттық "тұтыну кезеңі" болады, бұл клиенттерге алкоголь сату аяқталғаннан кейін сатып алынған ішімдіктерін ішуге қосымша уақыт береді. Лицензияланған мекемелерге белгілі бір уақытта есіктерін жабу талап етілмесе де, тұтыну кезеңі аяқталғанға дейін барлық алкогольді алып қою керек. Алкогольді өнімдерді тек реттелген дүкендерде ғана сатып алуға болады, олар орналасқан жеріне немесе дүкеніне (LCBO, сыра дүкені, шарап дүкендері немесе таңдалған азық-түлік дүкендері) байланысты сағат 9:00 мен 11:00 аралығында жабылады. Квебек: Алкогольді ішімдіктерді ұсынатын мекемелер үшін соңғы шақыру провинция бойынша сағат 3:00-де болады (кейбір ерекшеліктермен), ал дүкендерде алкоголь сату сағат 23:00-ден кейін шектеледі. Барлар клиенттерге сағат 4:00-ге дейін болуға рұқсат бере алады, бірақ сағат 3:00-ден кейін алкоголь ұсына алмайды. Оттавадан (Хал аймағы) өзеннің арғы жағындағы барлар Онтариодағы әріптестерімен үйлесу үшін сағат 2:00-де жабылады. Нью-Брансуик: Сату сағат 11:00-де басталады, бірақ келесі күні сағат 2:00-де аяқталуы керек. Клиенттерге сусынды ішуге уақыт беру үшін сағат 2:00-ден кейін 30 минуттық толеранттылық кезеңіне рұқсат беріледі. Сағат 2:30-да мекемелерді босату керек. Ньюфаундленд және Лабрадор: Дүйсенбі, сейсенбі және сәрсенбі күндері соңғы шақыру сағат 2:00-де, аптаның қалған күндері сағат 3:00-де болады. Барлар жабылуға 30 минут қалғанда "тұтыну кезеңі" басталады. Жаңа Шотландия: Көптеген мекемелер үшін соңғы шақыру сағат 2:00-де болады, кабаре бизнесіне сағат 3:30-ға дейін қызмет көрсетуге рұқсат беріледі. Саскачеван: Соңғы шақыру сағат 2:00-де болады. Жаңа жыл қарсаңында ол сағат 2:30-ға дейін (1 қаңтарда) ұзартылады. Солтүстік-Батыс аумақтары; Юкон: Соңғы шақыру сағат 2:00-де болады, Жаңа жыл қарсаңында сағат 3:00-ге дейін ұзартылады.

Қытай

Көптеген барлар, KTV және түнгі клубтар белгілі бір соңғы шақыру уақытын жарияламайды және төлем жасаған клиенттер болған жағдайда алкоголь сатуды және жұмыс істеуді жалғастырады. Ұлттық қауіпсіздік шаралары күшейтілген кезде (мысалы, Олимпиада, ҚХР-дың 60 жылдығы) кейбір қалаларда жабылу уақыты сағат 1-ден 2-ге дейін болуы мүмкін. Алкоголь сауда орындарында тәулік бойы сатылады.

Қазақстан

Ішімдіктер ұсынатын мекемелер бар ретінде тіркелуге құқылы және тек қана елді мекендер ішінде, ғимараттарда ғана, сағат 21:00-ден 06:00-ға дейін жұмыс істей алады. Бірақ, егер барлар елді мекендерден тыс жерде орналасса, онда мұндай шектеулер жоқ. Жергілікті биліктер келісім берген жағдайда, көліктік инфрақұрылымда орналасқан барлар үшін түрлі ерекшеліктер қарастырылуы мүмкін. Барлардың жұмыс уақыты жөніндегі талаптар қала әкімдігі мен жергілікті кәсіпкерлер арасында, әсіресе жазғы туристік маусымда жиі дау тудырады.

Финляндия

Барларға ішімдіктерді таңғы сағат 1:30-ға дейін беруге рұқсат етіледі, бірақ провинциялық үкімет меншік иесінің өтініші бойынша 4-ке дейін ұзарту мүмкіндігі бар. Ұзарту үшін мекеме жақсырақ жағдайлар, қызмет көрсету және ойын-сауық деңгейін сақтауы керек, мысалы, пальтоларды қадағалау, диджей немесе тікелей музыка сияқты ойын-сауық бағдарламаларын ұйымдастыру, тіпті жалпы тазалық пен интерьердің эстетикалық түріне де мән беру қажет. Заңдар 2018 жылдың басында жеңілдетілді. Соңғы тапсырыс ресми түрде жарияланбайды, бірақ әдет бойынша шамдар бірнеше рет жыпылықтайды (немесе түнгі клуб сияқты жарығы аз мекемеде барлық шамдар жандырылады), бұл клиенттерге ішімдік беру тоқтағанын ескерту үшін жасалады. Фин тілінде "valomerkki" (сөздік мағынасы – "жарық сигналы") түнгі кездердегі кез келген шараны аяқтаудың кең таралған синониміне айналды.

Германия

Германияда барлардың жабылу уақытын федеративтік штаттар немесе қалалар реттейді. 2000 жылдардан бері көптеген штаттар мен қалаларда ережелер жоқ немесе жеңілдетілген. Көптеген штаттар мен қалаларда барлар клиенттер болғанша ашық болады. Сыртқы орындар, мысалы, сыра бақшалары көбінесе сағат 23:00-де немесе 00:00-де жабылуы керек, бұл шудың таралуын азайту үшін жасалады. Сонымен қатар, демалыс күндері, карнавал және Жаңа жыл түні үшін ерекшеліктер болуы мүмкін. Барлық қалалар осы ережені қатаң түрде сақтамайды.

Грекия

Грекияда барлардың, кафетерийлердің, клубтардың және осы сияқты орындардың барлығы клиенттер болғанша ашық болады. Әдетте, кафетерийлер сағат 23:00-ге дейін, барлар сағат 02:00-ге дейін, ал клубтар таңертеңгіге дейін ашық болады, бірақ соңғы тапсырыс жарияланбайды. 1994 жылы қоғамдық тәртіп министрі Стелиос Папатемелис барлық барларды сағат 02:00-де жабуды міндеттейтін заңға қол қойды. Бұл заң көпшілікке ұнамады, толыққанды күшіне енбеді және бірнеше жылдан кейін күштен шығарылды.

Үндістан

Үндістанда барлардың жабылу уақыты штаттар бойынша әртүрлі. Делиде сағат 01:00-де, Мумбайда сағат 01:30-да, Ченнаи, Хайдарабад және Калькуттада түнгі сағат 00:00-де жабылады. Чандигархта апта ішінде сағат 01:00-де, демалыс күндері сағат 02:00-де жабылады. Бангалорда апта ішінде сағат 23:30-да, жұма және сенбі күндері сағат 01:00-де жабылады.

Ирландия

Бардың жабылу уақыты 2000 жылғы Масқұра ішімдіктер туралы заңмен реттеледі. Әдетте, барлар жексенбіден бейсенбіге дейін сағат 23:30-да, ал жұма және сенбі күндері 00:30-да жабылуға тиіс. Белгілі бір мерекелер мен фестивальдер үшін ерекше ережелер бар. Барлар кез келген түні сағат 02:30-ға дейін лицензиясын ұзартуға мүмкіндік алады. 2022 жылдың 25 қазанында Үкімет 2022 жылғы Алкогольді ішімдіктерді сату туралы заң жобасында лицензиялау заңдарын реформалау туралы хабарлады. Егер заң қабылданса, барлар күн сайын сағат 00:30-ға дейін ашық болуына рұқсат етіледі. "Түнде жұмыс істейтін барлар" сағат 02:30-ға дейін, ал түнгі клубтар 06:00-ға дейін ашық болуы мүмкін (алкогольді ішімдіктерді сату сағат 05:00-де тоқтатылады).

Израиль

Израильде нақты жабылу уақыты жоқ және елде алкогольге қатысты либералды заңдар бар. Көңіл көтеру аймандарындағы барлар мен клубтар тәулік бойына дерлік алкоголь сатады, ал тұрғын үйлерде жергілікті ережелер қолданылады; алкогольді сыртта сататын мекемелер түн ортасынан кейін қонақтарын ішке шақыруға немесе толығымен жабылуға мәжбүр болуы мүмкін. 2006 жылы Кнессет депутаты Рухама Аврахам парламентте алкогольді сатуды 2-ден 6-ға дейін тыйым салатын заң жобасын қабылдауға тырысты. Бұл заң жобасы барлар мен мейрамхана иелерінен күшті қарсылыққа ұшырап, соңында қайтарылып алынды. Тель-Авивте барлар 1-ден кейін ашық қалғандары үшін айыппұл төлейді. Көптеген барлар бұл уақытта жабылмайды, бірақ ұлттық үкіметке шағымдану мүмкіндігі болмай, муниципалитетке "жасырын салықты" төлеуге мәжбүр. Кейбір барлар қаланың "ешқашан ұйықтамайтын қала" деп өзін таныстырудағы екіжүзділігіне наразылық ретінде талап етілген уақытта және Гей-Прайд апталығы сияқты халықаралық шаралар кезінде жабылуды жоспарлап отыр, осы қаланы танымал туристік орынға айналдырған мекемелерге айыппұл салынады. Алкогольді азық-түлік дүкендерінде тәулік бойы сатуға рұқсат жоқ, және сағат 23:00-ден 06:00-ға дейін сатуға тыйым салынған.

Италия

Италияда заңмен белгіленген жабылу уақыты жоқ. Алкогольдік сусындарды кез келген жерде тәулігіне 24 сағат, аптасына 7 күн бойы беруге немесе сатуға болады. Римде 2009 жылдың қаңтар айында Campo de' Fiori және Trastevere, Testaccio аудандарында сағат 02:00-де жабылу уақытын белгілейтін қаулы қабылданды. Осы аудандар үшін жаңа жабылу уақыты Римнің осы танымал жерлеріндегі түнгі шуды азайту мақсатында енгізілді.

Жапония

Жапонияда заңмен белгіленген жабылу уақыты жоқ. Алкогольдік сусындарды тәулігіне 24 сағат бойы кез келген жерде сатуға немесе беруге болады.

Жаңа Зеландия

2013 жылдың 18 желтоқсанына дейін барлар кез келген уақытта жабыла алатын (көбінесе сағат 7-де) еді. 2013 жылдың 18 желтоқсанынан бастап барлық барлар мен түнгі клубтар сағат 3-те немесе 4-те міндетті түрде жабылуы керек. Қасиетті бейсенбі, Қасиетті сенбі (Жасыл жексенбі алдындағы кеш), ANZAC күнінен бір күн бұрын және Рождество қарсаңында ерекше шарттар қолданылады, осы күндері барлар түн ортасына дейін жабылуы тиіс. Жеке барлар мен жұмысшылар клубтары бұл уақыттан кейін де ашық бола алады.

Швеция

Швецияда соңғы шақырулар болмайды, себебі бұл адамдарды көп ішуге ынталандырмау саяси принципін бұзу болар еді. Барлар мен мейрамханалардың ең кеш жабылу уақытын муниципалитет шешеді, бірақ ол ұлттық заңдар мен ережелермен реттеледі. Көбінесе жабылу уақыты сағат 1-де болады. Бірақ көп қалаларда, қауіпсіздік шаралары жоғары болғанда және алкогольді жауапты түрде беру бойынша оқытылған қызметкерлер болғанда, кешкі уақытқа рұқсат берілуі мүмкін. Кейбір ірі қалаларда жабылу уақыты сағат 5-ке дейін созылуы мүмкін. 2020-2021 жылдардағы коронавирус пандемиясы кезінде алкоголь заңы барлар мен мейрамханаларға (тек алкоголь ұсынатындарға) келушілер санын шектеу үшін қолданылды, жабылу уақытын сағат 8-ге белгілеп.

Түркия

Түркияда заңмен белгіленген жабылу уақыты жоқ. Түркияның жаңа жүйесінде азық-түлік дүкендерінде алкогольді сату сағат 23:00-ден кейін рұқсат етілмейді, бірақ барлар мен клубтарда соңғы тапсырыс уақыты заңмен белгіленбеген.

Ұлыбритания

Стандартты жабылу уақыты сағат 23:00 болған, бірақ 2003 жылғы Лицензиялау заңына сәйкес, 2005 жылдың қараша айында жағдайға икемділік енгізілді. "Соңғы тапсырыс" уақыты, мысалы, Бирмингем және Лондон сияқты муниципалитеттерде сағат 23:00 мен таңғы 1:00 аралығында болады. Бұл ақпарат 2014-2016 жылдар аралығындағы 200 бардан алынған. Барлар мен клубтар кешкі 11-ден таңғы 3-ке дейін кез келген уақытта жабылуға рұқсат беретін жеке лицензия алуға өтініш бере алады. Ірі қалалардағы кейбір мекемелерде тәулік бойы жұмыс істеуге лицензия бар.