Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Самсу-илуна (аморитше: Шамшу; б.з.д. шамамен 1749–1712) – Вавилонның негізін қалаушы аморит әулетінің жетінші патшасы, б.з.д. 1749 жылдан 1712 жылға дейін (орта мерзімдеме бойынша) немесе б.з.д. 1686 жылдан 1648 жылға дейін (қысқа мерзімдеме бойынша) билеген. Ол Хаммурапидің ұлы және оның мұрагері, анасы белгісіз. Оның билігі әкесі жаулап алған аймақтардағы зорлықты көтерілістермен және бірнеше маңызды қалалардың (негізінен...) тастап кететінуімен еректелді.
Samsu iluna (Amorite: Shamshu; c. 1749–1712 BC) was the seventh king of the founding Amorite dynasty of Babylon, ruling from 1749 BC to 1712 BC (middle chronology), or from 1686 to 1648 BC (short chronology). He was the son and successor of Hammurabi by an unknown mother. His reign was marked by the violent uprisings of areas conquered by his father and the abandonment of several important cities (primarily in
Самсу-илунаның билік ету жағдайы
Хаммурапи Бабылда билікке келген кезде, ол қаланың төңірегіндегі шағын аймақты бақылап, барлық жағынан одан әлдеқайда күшті қарсыластармен қоршалған еді. Ол қайтыс болған кезде, Шумер, Ешнуна, Ассирия және Мариді жаулап алып, Месопотамияның иесі болды. Ол сондай-ақ Еламды едәуір әлсіретіп, қарапайым халқына зор ұят келтірді.
When Hammurabi rose to power in the city of Babylon, he controlled a small region directly around that city, and was surrounded by vastly more powerful opponents on all sides. By the time he died, he had conquered Sumer, Eshnunna, Assyria and Mari making himself master of Mesopotamia. He had also significantly weakened and humiliated Elam and the
Дегенмен, жеңілгенімен, бұл мемлекеттер құрылымы бұзылған жоқ; егер Хаммурапи оларды Вавилонмен біріктіру жоспары болса, оны іске асыруға жеткілікті уақыты болмады. Ол қайтыс болғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, Елам мен Ассирия Вавилонның ықпалынан шығып, барлық жаулап алынған территорияларда көтерілістер басталды. Осы және басқа да мәселелерді шешу міндеті Самсу Илунаға жүктелді. Ол тынымсыз жорықтар жасап, көбінесе жеңіске жеткенімен, империяның ыдырауына тоқтау бере алмады. Бірақ, оның бар күшімен патшалығының ядросын сақтап қалды, және осының арқасында Бабыл қаласы тарихқа өшпес із қалдырып, беделін нығайта алды.
While defeated, however, these states were not destroyed; if Hammurabi had a plan for welding them to Babylon he did not live long enough to see it through. Within a few years after his death, Elam and Assyria had left from Babylon's orbit and revolutions had started in all the conquered territories. The task of dealing with these troubles—and others—fell to Samsu iluna. Though he campaigned tirelessly and seems to have won frequently, the king proved unable to stop the empire's unwinding. Through it all, however, he did manage to keep the core of his kingdom intact, and this allowed the city of Babylon to cement its position in history.
Империяның бөлініп-жарылуы
Самсу илунаның билігінің 9-шы жылы өзін Рим-син деп атаған адам (әдебиетте Рим-син II деп аталады, және Рим-синнің немере інісі болуы мүмкін) Вавилон билігіне қарсы Ларсада көтеріліс ұйымдастырды, ол 26 шақты қалаға тарады, олардың ішінде оңтүстіктегі Урук, Ур, Исин және Кисура, сондай-ақ солтүстіктегі қалалар бар еді. Самсу-илуна әскери тұрғыдан басымдыққа ие болды. Бір жыл ішінде ол коалицияға күшті соққы берді, сол арқылы солтүстік қалаларды соғыстан шығарды. Содан кейін Ешнуна патшасы Илуни Бабылға жеткізіліп, 1=дарға асылды. Ақырында Ларса жеңіліп, Рим-син II қаза тауып, осылайша 1=күрес аяқталды. Бұл империя келесі 300 жыл бойы Сумерді бақылауда ұстады. Осыдан кейін Самсу-илуна қорғаныс стратегиясын қабылдаған сияқты; билігінің 18-ші жылы ол 6 бекініс салуға бұйрық берді, бұл бекіністер сол қаланы Вавилонның бақылауында ұстау үшін салынған болуы мүмкін. Бірақ бұл әрекеттер сәтсіз аяқталды; Самсу-илуна қайтыс болған кезде Ниппур Илум-ма-илиді Новрап|1=патша деп мойындады. Бір жыл өткен соң ол Терқа қаласына да шабуыл жасаған болуы мүмкін, және оны өзінің патшалығына қосып алған. Осылайша Самсу-илуна өзінің империясын нығайту үшін Стандартты Вавилондық күнтізбені енгізді.
In the 9th year of Samsu iluna's reign a man calling himself Rim sin (known in the literature as Rim sin II, and thought to perhaps be a nephew of the Rim sin who opposed raised a rebellion against Babylonian authority in Larsa which spread to include some 26 cities, among them Uruk, Ur, Isin and Kisurra in the south, and in the north. Samsu iluna seems to have had the upper hand militarily. Within a year he dealt the coalition a shattering blow which took the northern cities out of the fight. In the aftermath the king of Eshnunna, Iluni, was dragged to Babylon and executed by 1=strangulation. Finally Larsa itself was defeated and Rim sin II was killed, thus ending the 1=struggle. which would remain in control of Sumer for the next 300 years. Samsu iluna seems to have taken a defensive approach after this; in the 18th year of his reign, he saw to the rebuilding of 6 fortresses in the vicinity of which might have been intended to keep that city under Babylonian control. Ultimately, this proved fruitless; by the time of Samsu iluna's death, Nippur recognized Ilum ma ili as Nowrap|1=king. A year later he seems to have attacked the city of Terqa as well, possibly adding it to his Nowrap|1=kingdom. that Samsu iluna instituted the Standard Babylonian calendar, possibly as a means of tying his empire more closely together.