Артроподтардың соңғы бөлігі – телсон. Ол дене бөлігінің ең артқы жағы, қаудалы қылыштармен (caudal furca) және құрсақ аяқтарымен (uropods) қалыптасады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Буынтыққанды денесінің ең артқы бөлімі – копепод (туысы)
Hindmost division of an arthropod body
the copepod (genus)
Телсон – буынтыққандылар денесінің ең артқы бөлімі. Анықтамасына қарай, телсон буынтыққанды денесінің соңғы сегменті деп есептелуі мүмкін, немесе эмбрионда басқа сегменттер сияқты телобласт аймақтарынан пайда болмағандықтан, нағыз сегмент емес, қосымша бөлік болып саналады. Онда ешқандай қосымша мүшелер болмайды, бірақ қаудағы екі тісше деп аталатын "құйрық" болуы мүмкін. Телсонның пішіні мен құрамы буынтыққандылар тобына қарай әртүрлі болады.
The telson is the hindmost division of the body of an arthropod. Depending on the definition, the telson is either considered to be the final segment of the arthropod body, or an additional division that is not a true segment on account of not arising in the embryo from teloblast areas as other segments. It never carries any appendages, but a forked "tail" called the caudal furca may be present. The shape and composition of the telson differs between arthropod groups.
Қабықшалылар
Омар, креветка және басқа да онбауырларда, тельсон уроподтармен бірге құйрық желдеткішін құрайды. Ол кариоидтық қашу реакциясында ("омар сияқты қашу") желкен ретінде қолданылады, онда қорқып қалған жануар құйрығын күшпен бүгіп, кері қарай жылдам қозғалады. Крилл осылайша секундына 60 см-ден астам жылдамдыққа жете алады. Төмен температураға қарамастан, оптикалық стимулға реакция беру уақыты бар болғаны 55 миллисекунд құрайды. Изоподалар мен Танаидалар (Peracarida суперқатарында) соңғы құрсақ сегменті тельсонмен бірігіп, "плейотэльсон" құрайды.
In lobsters, shrimp and other decapods, the telson, along with the uropods, forms the tail fan. This is used as a paddle in the caridoid escape reaction ("lobstering"), whereby an alarmed animal rapidly flexes its tail, causing it to dart backwards. Krill can reach speeds of over 60 cm per second by this means. The trigger time to optical stimulus is, in spite of the low temperatures, only 55 milliseconds. In the Isopoda and Tanaidacea (superorder Peracarida), the last abdominal body segment is fused with the telson, forming a "pleotelson".
Келицераттар
Телсон термині кейбір хелицераттардың қаудалық тікпағына (caudal spine) жиі қолданылады. Хелицераттардың телсоны көптеген қазба түрлерде (мысалы, эвриптеридтерде) және қазіргі замандағы жануарларда (мысалы, аттабанды шағаланың "құйрығы" және шаянның шаншығы) анық көрінеді. Кейбір мамандар бұл сөзді осы контексте қолдануды ұсынбаған.
The term telson is widely used for the caudal spine of some chelicerates. The chelicerate telson can be clearly seen in a number of fossil species (like in eurypterids) and in extant animals (like the horseshoe crab "tail" and the scorpion sting). Some authorities have urged that the usage of this word in this context be discouraged.
Мириаподтар
Миллипедтерде телсон аяқсыз преанальді дене сегментінен (оның ішінде эпипрокт деп аталатын артқы ұзартуы болуы мүмкін), анальды жапырақшалар жұбынан (парапрокт) немесе анус жабатын пластиналардан, сондай-ақ анус астындағы пластинадан (гипопрокт), сонымен қатар суббаналдық таразы деп те аталады, тұрады. Жүзбауырларда телсон - жыныс ашылуларының артындағы соңғы дене сегменті, екі анальды жапырақшасы бар.
In millipedes, the telson consists of a legless pre anal body segment (which may contain a posterior extension known as an epiproct), a pair of anal valves (paraprocts) or plates closing off the anus, and a plate below the anus (hypoproct), also known as a subanal scale. In centipedes the telson is the hindmost body segment, posterior to the genital openings, bearing two anal valves.
Алтыбарнақтылар
Протурандар – топырақта өмір сүретін өте ұсақ жануарлар тобы, және алты аяқты жәндіктердің арасында тек олар ғана қылқанша (тельсон) иеленеді.
Proturans, an order of minute soil dwelling animals, are the only hexapods with a telson.