Кіріспе

Сапарды қалыптастыру – саяхат сұранысын болжау үшін қолданылатын дәстүрлі төрт кезеңді көлік болжау процесінің бірінші қадамы. Ол белгілі бір көлік талдау аймағынан (TAZ) басталатын немесе сол аймаққа келіп тоқтайтын сапарлардың санын болжайды. Сапарды қалыптастыру талдауы негізінен тұрғын үйлерге және тұрғын үйлерден жасалатын сапарларға бағытталған, олар үй шаруашылықтарының әлеуметтік және экономикалық сипаттамаларымен байланысты қарастырылады. Көлік талдау аймағы деңгейінде тұрғын үйлер сапарларды "өндіреді" немесе қалыптастырады. Көлік талдау аймақтары сапарлардың сонымен қатар бағыты болып табылады, сапарларды тартатын орталықтар. Осы тарту орталықтарын талдау тұрғын емес жерлерді пайдалануға бағытталған. Бұл процестен кейін сапарды бөлу, көлік түрін таңдау және бағытты белгілеу кезеңдері жүзеге асырылады.

Кіріс деректері

Экономикалық базаны талдау тұжырымдамасына негізделген болжам жасау сияқты қызмет, халық саны мен шаруашылық белсенділігінің өсуінің жиынтық көрсеткіштерін береді. Жер пайдалану болжамы аймақтар бойынша шаруашылық белсенділігіндегі болжамды өзгерістерді бөліп көрсетеді. Көліктік жоспарлау процесінің келесі қадамы әр аймақтағы сапарлардың бастапқы және соңғы нүктелерінің жиілігін анықтауға қатысты: қысқасы, сапарлардың туындауы.

Бастапқы талдау

Чикаго аймағының көлік зерттеуіндегі (CATS) бірінші аймақтық сапарлардың (және оның керісінше, тартымдылықтың) талдауы сол кездегі қалыпты есептеулерге сәйкес, "Орталық бизнес ауданынан (CBD) қашықтық артуымен белсенділіктің төмендеуі" принципіне негізделді. Көптеген зерттеулерден алынған деректер CBD-ден қашықтық шкаласында ұйымдастырылып, түсіндірілді. Мысалы, 1956 жылы 0-ші шеңбердегі (CBD және оның жанындағы аудан) коммерциялық жер пайдалану күніне 728 көлік сапарын тудырды. Ал сол жерді пайдалану 5-ші шеңберде (CBD-ден шамамен) күніне 150 сапарды құрады. Сапар бағыттары мысалында, белсенділіктің қарқындылығымен (CBD-ден қашықтығымен өлшенген) төмендеу концепциясының қолданылуы көрсетіледі. Бағыт деректері кесте түрінде ұсынылған:

+Кесте: Жердің бірлігіне (акр) шаққандағы сапар бағыттары
LandRing Өндіріс Коммерциялық Ашық кеңістік т.б.
0 x1m x1c x1o x1n 7 x7m x7c x7os x7n

Жер пайдалану талдауы, жерді пайдаланудың бастапқы жылдан (мысалы, t = 0) болжамды жылға (мысалы, t = 20) қалай өзгеретіні туралы ақпаратты ұсынады. Аймақты қарастырып, t = 20 жылына жобаланған жерді пайдалану құрамын алып, аймақ орналасқан шеңбер үшін сапар бағыттарын қолданамыз. Яғни, аймақта осылайша коммерциялық жер пайдаланудың, қоғамдық ашық кеңістіктің және т.б. белгілі бір мөлшерде акрлары болады. Әрбір пайдалану түрінің акрлары шеңберге тән бағыт мөлшерлемелеріне көбейтіледі. Соның нәтижесінде аймақтың сапар бағыттары есептеледі. CATS сапар бағыттарының мөлшерлемелері уақыт өте өзгермейді деп есептеді.

Деректер қоры

Көлік инженерлері институтының сапар жасау генерациясы жөніндегі нұсқаулығы әртүрлі жер пайдалану және ғимарат түрлері үшін сапар жасау генерациясының ставкаларымен қамтамасыз етеді. Жоспарлаушы жергілікті түзету коэффициенттерін қоса алады және пайдалану түрлерінің араласуын оңай өңдей алады. Жұмыс жалғасуда және сандар жиынтығы толықтырылуда; соңғы басылым үшін 4000-нан астам зерттеулер біріктірілді. ITE процедуралары белгілі бір уақытта нысанға кіретін және одан шығатын сапарлар санын бағалайды. ITE ставкалары – бұл даму түрінің функциялары, олар жалпы жалға берілетін аумақтың шаршы метрлік көлемі, жанармай құю станцияларының саны, тұрғын үй бірліктерінің саны сияқты тәуелсіз айнымалыларға негізделген, әдетте нысан жоспарларында көрсетіледі. Олар әдетте мынадай формада болады немесе олар орналасқан жерін, бәсекелестікті, толықтыратын нысандарды, көлік құны немесе басқа факторларды ескермейді. Сапар жасау генерациясының болжамдары деректерді талдау арқылы ұсынылады. Көптеген жергілікті биліктер оларды өсімді басқару және учаскелерді бөлуді мақұлдау үшін қажетті қоғамдық инфрақұрылымды қамтамасыз ету мақсатында пайдалануды талап етеді. Ұлыбритания мен Ирландияда сапар жасау генерациясын есептеу үшін TRICS деректер базасы жиі қолданылады.