Кіріспе

Ағылшын аудармашысы және ақыны, XVII ғасырдағы жазушы Люси Хатчинсон (29 қаңтар 1620 – 1681 қазан) – ағылшын аудармашысы, ақыны және өмірбаян жазушы. Ол 1649–1660 жылдар аралығындағы аралық кезеңде Лукрецийдің «De rerum natura» («Нәрселердің табиғаты туралы») атты толық мәтінін ағылшын өлеңіне аударған алғашқы адам болды.

Өмірбаян

Люси Апсли 1620 жылдың 29 қаңтарында Лондон мұнарасында дүниеге келді, онда оның әкесі, сэр Аллен Апсли лейтенант қызметін атқарды. Ол анасы, Лейди Люси Сент-Джонның құрметіне аталған және он баланың екіншісі болды. Люси 1638 жылдың 3 шілдесінде Сент-Эндрю Холборнда полковник Джон Хатчинсонға (1615–1664) тұрмысқа шықты. Ол оның зиялы қабілеттері мен поэзиялық өнерге қызығуын айтты. 1649 жылы Джон Хатчинсон Чарльз патшаның өлім жазасына қол қойғандардың бірі болды, бірақ кейін Оливер Кромвельдің жоғары билікті иеленуіне қарсылық білдірді. 1660 жылы монархия қайта орнатылғаннан кейін оның күйеуі патшаны өлтіруге қатысқаны үшін тұтқындалып, Кенттегі Сандаун қамалына қамалды. Бірақ оған сот процесі болған жоқ. Люси оның босатылуын сұрап Лордтар палатасына жүгінді, бірақ нәтижеге қол жеткізе алмады. 1664 жылы Джон Хатчинсон түрмеде қайтыс болды. Бұл еңбек бастапқыда тек отбасы мүшелері үшін жазылған, 1806 жылы оның ұрпақтарының бірі оны басып шығарды, содан кейін ол сол дәуірдің танымал және ықпалды еңбегіне айналды. Оның De Rerum Natura еңбегін алғашқы ағылшын тіліне аударғандығы туралы мәлімдемеге сол онжылдықта жасалған, қазір Оксфордта (Bodleian MS Rawl. D.314) сақталатын анонимді қолжазба аудармасы күмән келтіреді. Хатчинсонның аудармасы алғаш рет 1996 жылы Хью де Квеэннің редакторлығымен жарық көрді.

Поэзия

Хатчинсонның түпнұсқа өлеңдерінің сериясы Дэвид Норбруктың Ноттингемшир мұрағатында (DD/Hu 2) қолжазбада қайта табылды. Бұл туындының "Ескеліктермен" бірдей кезеңде жазылған болуы мүмкін. Бұл өлеңдер оның өмірінде жарияланбаған, ал қолжазба, оның өзінің қолымен жазылмаған, ешқандай арнауға ие емес. Хатчинсонның басқа еңбектерінің ішінде "Тәртіп пен тәртіпсіздік" бар, ол ағылшын тілінде әйел жазған тұңғыш эпикалық поэма деп есептеледі. Бұл туынды Жаратылыс кітабының ақындық қайтажазылуы болып табылады және Джон Милтонның "Жоғалған жұмағына" параллельдіктер ұсынады. Оның өмірінде 1679 жылы шығарманың бес әні ғана жарық көрді. Ал туынды 1817 жылы, оның қайтысынан кейін жарияланды. Ол бұл еңбектің "De rerum natura" аудармасынан кейін, шамамен 1660-1664 жылдар аралығында Милтонның "Жоғалған жұмақ" жазған кезімен бірдей уақытта жазылғанын болжайды. Хатчинсон сондай-ақ "Христиан дінінің қағидалары" атты кітабын жазды, онда өзінің және күйеуінің пуритандық сенімдері баяндалған. Ол қызы Барбараға арналып, діни білім беру мақсатымен жазылған болуы мүмкін.

Басқа жұмыстар

Оның басқа да діни жазбаларының ішінде конгрегационалист дінші Джон Оуэннің "Theologoumena pantodoupa" атты еңбегінің аудармасы да бар.

Отбасы

Джон мен Люси Хатчинсонның тоғыз баласы болды. Олардың ұлы Джон Хатчинсон 1650 жылы Ноттингемширдегі Оуторп қаласында туған. Олардың қыздарының арасында Барбара ең көп танымал, ол Эндрю Орджиллге үйленген.