Кіріспе

Американдық жазушы Сильвестр Джадт (23 шілде 1813 – 26 қаңтар 1853) – унитарий дін қызметкері және американдық романист.

Өмірбаян

Сильвестр Джад III 1813 жылғы 23 шілдеде Массачусетс штатының Вестгемптон қаласында Сильвестр Джад II мен Апфия Холлдың қызы, Норвич қаласының Аарон Холлдың қызы, Революциялық соғыстың қатысушысы, Гарвардта бір жыл оқыған және кейін бейбіт судья болып жұмыс істеген отбасында дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі – дін қызметкері Джонатан Джадд (1719-1803), Саутгемптон қаласында қызмет еткен, ал әкесі отбасылық дүкенді басқарған. Әкесі бала кезінде дүкенде жұмыс істегеннен кейін бірнеше жыл Бостонға кетіп, Джаддтың әпкесінің естеліктерінде айтылғандай, көп оқыған адамға айналды. Ол отбасылық бизнеске оралды, бірақ кейін Хэмпшир Газетінің редакторы болды. Сильвестр Джад III Массачусетс штатының Хэдли қаласындағы Хопкинс академиясында оқыды, онда Әдеби қоғамның президенті болды және бітіру сөздерін айтты. 1836 жылы Йель колледжін, ал 1840 жылы Гарвард діни мектебін бітірді. Оның диссертациясы «Интеллектуалды философияның уағызшыға пайдасы» деп аталады. Оқу кезінде 1838 жылғы 4 сәуірде Джадд Ральф Уолдо Эмерсонмен кездесу үшін Конкордқа (Массачусетс штаты) сапарлады, оның «Эпикалық поэзия» атты мақаласын оқығаннан кейін. Эмерсон Джаддтың Мәсіхпен рухани байланыс орнатуға деген қызығушылығына риза болды. Джадд 1837 жылғы 31 тамызда Эмерсонның Фи Бета Каппа қоғамы алдында сөйлеген «Американдық ғалым» атты баяндамасын тыңдаған болуы мүмкін. 1840 жылғы 1 қазанда Джадд унитарийлік пастор болып тағайындалды, Мэн штатындағы шіркеуге жетекші болды. Ол соғысқа қарсы болған және Әлемдік сот арқылы әділдікке жетуді көздеген Мэн Бейбітшілік қоғамының мүшесі болды. 1841 жылдың басында Джадд АҚШ сенаторы Реуэль Уильямстың қызы Джейн Элизабет Уильямспен танысты. Олар 1841 жылғы 31 тамызда үйленді және үш қызы болды: Джейн Элизабет (1844 жылғы 26 қыркүйекте туған), Фрэнсис Холл (1847 жылғы 28 маусымда туған) және Апфия Уильямс (1853 жылғы 16 наурызда туған). Джаддтың үшінші қызы оның қайтысынан екі ай кейін дүниеге келді. Оның екінші қызы Фрэнсис 1869 жылғы 17 қарашада унитарийлік пастор Сет Кертис Бичке тұрмысқа шықты. Олардың ұлы Реуэль В. Бич (Гарвард университетінің түлегі, 1909 жылы Рут Уолкотт Стетсонға үйленді) және немересі Кертис Бич екеуі де унитарийлік пасторлар болды. Фрэнсис пен Сет Бичтің екінші ұлы, доктор Сильвестр Джадд Бич 1879 жылдан 1953 жылға дейін Портленд, Мэн штатында тұрды. Доктор Бич Портлендтегі Уэйфлет мектебінің директоры болып қызмет етті, мектепке прогрессивті білім беруді енгізді. Сильвестр Джадтың әпкесі Апфия Путнам Джадд (1820 жылғы 27 қазанда Вестгемптон қаласында туған; 1901 жылы Аугуста қаласында қайтыс болған) оның әйелінің ағасы Джозеф Хартуэлл Уильямсқа (1814-1896) үйленді, ол Мэн штатының 27-ші губернаторы (1857-1858) болды.

Әсерлер

Филип Броквейдің сөзінше, Джаддтың алғашқы ықпалы кальвинистік пуритандық болған. Жас шағында Unitarianism дініне өткеннен кейін, оның оқулары кеңейді, әсіресе Йель колледжінде және кейін Гарвард діни мектебінде. Ол Джонс Веридің поэзиясын, Томас Карлайлдың, Иоганн Готлиб Фихтенің, Роберт Оуэннің еңбектерін, Гетенің «Вильгельм Мейстердің шеберлігі», Беттина фон Арнимнің Гетемен балалық әңгімесін, сондай-ақ сол заманғы ең белгілі Unitarian шіркеу қызметкерлері Уильям Эллери Ченнинг пен Ральф Уолдо Эмерсонның жазбаларын оқыды. Броквей Эмерсонның 1852 жылғы жазбасын келтіреді, бұл Джадд 40 жасында қайтыс болғанға бір жыл қалған кез еді: «Мен Джаддты ақпан айында Аугустада [Мэн штатында] көрдім және одан достары кімдер екенін сұрадым. Ол: "Күн батуы" деді. Мен оларға адамдар керек деп ойлағанымды айттым. Ол: "Мен дін қызметкерімін, науқастармен және өлмегелі тұрғандармен сөйлесемін", - деді».

Сын

Американдық сыншы және ақын Джеймс Рассел Лоуэлл Джаддтың "Маргарет" романын "ең анық американдық кітап" деп атады. Ол романды 1848 жылғы ұзақ сатиралық туындысы "Сыншыларға арналған жыр" ("A Fable for Critics") ішінде "алғашқы янки кітабы / Down East рухымен және одан да шығысқа қарайғы нәрселермен" деп еске алды. Дегенмен, 39 беттік шолуында сыншы Уильям Борн Оливер Пибоди осы туындыны аяқталмаған, кейіпкерлері мен стилі тұрақсыз деп бағалады. Джадд "Фило" романын жариялағаннан кейін, оның бір данасын Эдвард Эверетт Хейлге жіберді, ол "Менің ойымша, "Фило" керемет" деп жауап берді. Сыншы және ақын Ричард Дж. Пауэрс романның "Маргарет" кейіпкерінің балалық бейнесін Натаниел Хоторнның 1850 жылғы "Қызыл әріп" ("The Scarlet Letter") романындағы Хестер Прайннің қызы Перл кейіпкерінің прототипі деп санайды.