Кіріспе
Джон Мэддокс Робертстің тарихи детективтер сериясы. SPQR сериясы – Джон Мэддокс Робертстің 1990 және 2010 жылдар аралығында жарық көрген, Рим Республикасының соңғы жылдарында өтетін тарихи детективтер жинағы. SPQR (алғашқы кітаптың бастапқы атауы, жалғасы шыққанға дейін) – «Senatus Populusque Romanus» («Рим Сенаты мен халқы») деген латынша аббревиатура, Республиканың ресми атауы. Оқиғалар сенатор Деций Кецилий Метелл Кішінің (шамамен б.з.д. 90-95 жылы туған), Метелл Пиус туысы және Рим Сенатының әулетті Кецилий Метелл отбасының мүшесі тарапынан бірінші тұлғада баяндалады. Оқиғалар Ағұс Цезарь тұсында жазылған Децийдің естеліктері арқылы айтылады. Оқиғалар б.з.д. 70 жылдан («Патшаның гамбиті») бастап б.з.д. 20 жылға дейін («Құрбандық патшасы») созылады, және олар қызықты да әзіл-қалжыңға толы стильде жазылған. Децийдің серіктеріне оның құлдары Катон, Кассандра және Гермес; достарына грек гладиатор дәрігері Асклепиод және бандит-саясаткер Тит Анний Мило; ал жауларына – Клодия мен Клодий аға-інілері жатады. Ол жолында әкесі, сондай-ақ Цицерон мен жас Юлий Цезарь көмектеседі. Кейінгі кітаптарда Деций Цезарьдің (құрастырылған) қызы Юлия Цезариске кез келгенге берілген, содан кейін үйленеді. Даталар әр кітаптың соңында ab urbe condita күнтізбесі бойынша көрсетілген. 2015 жылы неміс компаниясы осы серияны телешоуға бейімдеуді жоспарлаған, бірақ 2022 жылы қаржылық себептерге байланысты жобадан бас тартты.
The SPQR series is a series of historical mystery stories by John Maddox Roberts, published between 1990 and 2010, and set in the final years of the Roman Republic. SPQR (the original title of the first book, until the sequels came out) is a Latin initialism for Senatus Populusque Romanus ("The Roman Senate and People"), the official name of the Republic. The stories are told in first person form by Senator Decius Caecilius Metellus the Younger (born c 90 95 BC), nephew of Metellus Pius and member of the powerful Caecilius Metellus family of the Roman Senate. The stories are told in flashback form by the old Decius, writing during the reign of Augustus Caesar. The stories range from 70 BC (The King's Gambit) to 20 BC ("The King of Sacrifices"), and have both an exciting and comedic tone. Decius' companions include his slaves Cato, Cassandra, and Hermes; his friends, the Greek gladiatorial physician Asklepiodes and the gangster/politician Titus Annius Milo; and his staunch enemies, the siblings Clodia and Clodius. Along the way, he is often helped by his father, as well as by Cicero and a young Julius Caesar. In later books, Decius is betrothed and then married to the (fictional) niece of Caesar, Julia Caesaris. The dates are all listed at the end of each book in the ab urbe condita calendar system. In 2015, a German company had planned to adapt the series for TV, however, they have withdrawn from the project in 2022 for financial reasons.
Хронологиясы
Жоғарыда көрсетілген даталар шамамен берілген, себебі мәтіндердегі ақпараттар өзара қайшы келеді. Мысалы, б.з.б. 62 жылы жазылған «Сакрилегия» кітабында Деций 29-ға толатынын айтады, яғни ол б.з.б. 91 жылы туған; алайда «Трибунның қарғысы» кітабында ол Марк Порций Катонмен (б.з.б. 95 жылы) бір жылы туғанын мәлімдейді. Бірақ, осы кітапта Катон өзінің «Валерий мен Герений консул болған жылдары туғанын» айтуы қызық. Б.з.б. 20 жылы жазылған «Құрбандықтардың патшасы» кітабында Деций өзінің 73-ші жылында екенін айтады, демек ол б.з.б. 93 немесе 92 жылы туған. Алайда, оқиғаның өзінде Юлия Агриппаға «ұзатылғаны» айтылады, олар б.з.б. 21 жылы үйленген, яғни кем дегенде бір жыл бұрын. «Сакрилегия», «Музалар ғибадатханасы» және «Родос мүсіні» кітаптарында келтірілген АУК (Ab Urbe Condita) даталары анық қате. «Сакрилегияның» нақты сыртқы датасы бар және «Статуэтка» Сатурналия жылында болған деген күшті дәлел бар. Робертс «Шатасу жылы» романдағы оқиғалар драмалық эффект үшін өзгертілгенін атап көрсетті.