Кіріспе

Грекия мифологиясындағы кейіпкер

Грекия мифологиясында Метанира (,/m//ɛ//t//ə/'/n//aɪ//r//ə/; Ежелгі грекше: Μετάνειρα Metáneira) немесе Меганира – Элеусис патшайымы, патша Келейдің әйелі. Ол Афина патшасы Амфиктионның қызы болған.

Мифология

Деметр Досо есімді қарт әйелдің кейпіне еніп, қызын іздеп жүрген кезде, Аттикадағы Элеуси патшасы Селеус оны құнақжайлықпен қарсы алды. Ол Деметрден Метанирадан туған ұлы Демофонды бағып күтуін сұрады. Селеусқа көрсеткен құнақжайлығы үшін сый ретінде Деметр Демофонды өлмес етуді жоспарлады – оның өлшеулі жанын әр түн сайын отбасы ошағында өртеп, жою арқылы. Бірақ ол рәсімді аяқтауға үлкермеді, себебі Метанира бір түні кіріп келіп, баласының отта жанып тұрғанын көріп қорқып айқайлады, бұл қасиетті құдайдың назарын бұзды. Кейбір теориялар Демофон оттан толық күйіп кеткенін айтады, алайда басқа дереккөздерде ол ешқандай зиян көрмегендігі жазылған. Овидийдің "Фасти" еңбегінде нәресте Демофон емес, Триптолемус болған, бірақ көптеген басқа нұсқаларда ол сол кезде ересек болған; кейбір мәліметтерде тіпті оның тегі де басқаша екені айтылады. Дегенмен, барлық нұсқалар Деметрдің Триптолемуске егіншілік өнерін үйреткенін және одан соң бүкіл Грекия егін егу мен жинауды үйренгенін көрсетеді. Ол қанатты күймемен елді шарлап, Деметр мен Персефона оған көмектесіп, Грекияның барлық аймағына егіншілік өнерін тарату миссиясын аяқтады. Кейбір мифологиялық әңгімелерде Метанираның ұлы Абас Деметрді мазақтап, жаза ретінде кесірткеге айналғаны айтылады, ал басқалары бұл оқиғаның Мисме ұлы Аскалабқа қатысты екенін мәлімдейді.