Кіріспе

АҚШ-тың Бас хирургы

Руперт Ли Блю (30 мамыр 1868 – 12 сәуір 1948) – американдық дәрігер және әскери қызметкер. Ол 1912 жылдан 1920 жылға дейін АҚШ-тың төртінші Бас хирургы болды. 1916–17 жылдары Америка медицина қауымдастығының президенті қызметін атқарды.

Алғашқы жылдар

Руперт Блю Солтүстік Каролина штатының Ричмонд округінде дүниеге келіп, Оңтүстік Каролина штатының Марион қаласында өсті. 1889-1890 жылдары Вирджиния университетінде оқыды және 1892 жылы Мэриленд университетінде медицина докторы дәрежесін алды. Оның қоғамдық денсаулық сақтау қызметімен (PHS), бұл кезде Теңіз аурухана қызметі (MHS) деп аталған, алғашқы байланысы тоғыз айлық стажировкадан өтті (1 маусым 1892 жылдан 2 наурыз 1893 жылға дейін). Осыдан кейін Блю MHS тұрақты құрамына қабылдану үшін өтініш берді және 3 наурызда көмекші хирург қызметіне бекітілді.

Мансап

Блю өзінің алғашқы жылдары МХС-да ғасыр басындағы қоғамдық денсаулық сақтаудың алдыңғы қатарында болды, АҚШ иммигранттарының медициналық тексеруіне қатысты және эпидемиялық аурулардың таралуымен күресті. Кейін Бас хирург Уолтер Уайман Блюді екі рет, 1903 жылдың ақпан айында (1900–1904 жылдардағы Сан-Франциско обасы кезінде) және 1907 жылдың тамызында (1906 жылғы жер сілкінісі мен өрттен кейінгі екінші толқын) Сан-Францисконы шалған бубондық обадан кейін, егеуқұйрықтарды жою және қалалық санитария бағдарламаларын қадағалау үшін жіберді. Бастапқы жұмыстарында Блю Уайманға Сан-Францискодағы саяси ахуал туралы хабарлаған делдал ретінде жұмыс істеді. Блюдің жұмысының көп бөлігі сол кезде Сан-Францискода бубондық обаның бар-жоғы туралы келіспеушілік тудырған үкімет органдары арасындағы келісімге келтіруден тұрды. Блю президент Вудро Вильсонның (1916–1920) кезеңінде тағы төрт жыл қызмет етті. Обамен күрескен Бас хирург Блю институт құрушыға да айналды. Ол 1912 жылғы заңға мұрагерлік етті, ол PHS-ті зерттеулерге және ауруларға қарсы қоғамдық науқандарға қайта бағыттады. 1912 жылғы заңның қабылдануы Федералдық қоғамдық денсаулық сақтау күш-жігерін күшейту жолдары туралы алты жылдық пікірталасқа нүкте қойды. Ол АҚШ Ішкі істер департаменті емес, АҚШ Қазынашылық департаментінің Теңіз ауруханасы мен қоғамдық денсаулық сақтау қызметін (атауы PHS деп қысқартылды) Федералдық жетекші агенттік ретінде белгіледі, ол мемлекетаралық карантин мен федералдық мекемелерге денсаулық сақтау көрсетумен қатар, жалпы халықтың денсаулығына да жауапты болды. Заң Федералдық денсаулық сақтау іс-шараларын күшейтті, әсіресе, қалалар мен елді мекендерді шарлаған, ластанған су көздерінен ауыз су алатын қызба ауруының қайталанған ошақтарына жауап ретінде. 1912 жылғы заң гигиеналық зертханаға судың ластануының ауруларға тигізетін әсерін зерттеуге, соның ішінде Цинциннатиде (Огайо штаты) жаңа далалық зерттеу станциясын құруға рұқсат берді. Ішуге жарамды су мен пастеризацияланған сүт қамтамасыз ету үшін мемлекетаралық ережелер әзірленіп, қолданысқа енгізілді. PHS округтік және штаттық денсаулық сақтау органдарына тәуелсіз зерттеулер жүргізуге және инфекциялық ауруларға қарсы күресті кәсіби және экологиялық қауіптерді бақылауға дейін кеңейтуге өкілеттік алды. 1914 жылы PHS Ішкі істер департаментінің жаңа Тау-кен бюросының жанындағы Питтсбургтегі Теңіз ауруханасында Өндірістік гигиена және санитария кеңсесін ашты. Блюдің басшылығымен PHS-тің дәрігер-зерттеушілері бактериологияның жаңа ғылымын және санитария мен ағартудың ежелгі тәжірибесін ауыл және қалалық аймақтардағы кедейлікпен байланысты ауруларға қарсы тиімді пайдаланды. Доктор Джордж МакКой туляремияның бактериялық қоздырғышын анықтады. Доктор Чарльз Стайлз тұяқ құрт ауруының таралуын және оның топырақтың нашар санитарлық жағдайымен байланысын Оңтүстік-Шығыста картаға түсірді. Доктор Джозеф Голдбергер Спартанбургте (Оңтүстік Каролина штаты) және Гринфилд түрмесінде жүргізілген зерттеулерді пеллаграның тамырында жатқан тамақтану жетіспеушілігін анықтау үшін пайдаланды (1914–1915 жж.). Доктор Лесли Ламсден тайфус ауруының таралуын ауылдық жерлерде дәретхана салу науқандары арқылы азайтты және Якимада (Вашингтон штаты) алғашқы штаттық округтік денсаулық сақтау бөлімінің құрылуына ықпал етті (1911). Доктор Джон МакМаллан трахоманы емдеу және алдын алу туралы білімін иммигранттармен жұмыс істеуден бастап американдық үндістер мен Озарк және Оңтүстік Аппалачи тауларындағы ауыл тұрғындары арасындағы қоғамдық денсаулық сақтау науқандарына енгізді, Кентукки штатының Хиндман қаласында алғашқы уақытша ауруханасын құрды (1913).

Бірінші дүниежүзілік соғыс

АҚШ 1917 жылдың 3 сәуірінде Бірінші дүниежүзілік соғысқа ресми түрде кіргеннен кейін, Блю ПХС-ның қызметін қысқа мерзімде күрт кеңейтті, бірақ қаржыландырудың артуына қол жеткізбеді. 1917 жылдың шілдесінде әскери шақыру жүздеген мыңдаған жандарды ел бойынша уақытша лагерьлерге жөнелтті, бірақ Соғыс департаменті мен штаттың денсаулық сақтау департаменттерінен халық денсаулығын қамтамасыз етуге шамалы көмек болды. Осыған жауап ретінде ПХС Қызыл Кресттен қаражат алып, жыныстық ауруларды бақылау бағдарламаларын құрды, соғыс зауыттарында жұмыс істейтін мыңдаған жұмысшылар мен оларды қоршаған аудандарға өндірістік гигиена және денсаулық сақтау қызметтерін ұсынды, батпақтарды кептірді және безгекке қарсы масаларға шашыды, санитарлық дәретханалар салды. Вашингтондағы Гигиеналық зертханада тетанусқа, дифтерияға, тифке және шешекке қарсы вакциналар жасалды. Блюдің халық денсаулығын сақтау инфрақұрылымы Конгресс қолдау көрсеткен кезде іске қосылды, ол мақұлданған қаражат және венериялық ауруларды бақылау мен алдын алу туралы заң түрінде болды (1918 жылғы Чемберлен заңы). Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Бас дәрігер Руперт Блюдің басшылығымен, темекі әрбір жауынгердің негізгі далалық азық-түлік жиынтығының бір бөлігі ретінде берілді. Соғыс кезінде дәрігерлерді іздеу және сақтап қалу ПХС үшін қиындық тудырды, бұл 1918 жылдың қыркүйегінде АҚШ-қа жеткен испан тұмауы пандемиясымен одан да нашарлады. Блю президент Уилсонның ПХС-ті әскери құрамға қосу туралы жарлығын (1917 жылдың сәуірінде қабылданды және 1921 жылы жойылды) және офицерлердің жалақысы мен әлеуметтік жәрдемақыларын қарулы күштермен теңестіру бойынша жасалған келесі қадамдарды қолдады, бірақ 1918 жылдың қазанында ПХС резервтік корпусын құру туралы заң қабылданып, тұмау пандемиясының ең қызыл қызылында болды. Конгресс (1917) ПХС-тің мүгедектерге және 1919 жылдың наурыз айынан бастап Бірінші дүниежүзілік соғыс ардагерлеріне денсаулық сақтау қызметтерін ұсынуын міндеттегендіктен, штатты арттыруға да қысым болды, бұл Қазынашылық департаментіндегі жаңа Соғыс қаупінен сақтандыру бюросы арқылы іске асырылды. Келесі жылы ПХС он төрт аудандық кеңселер желісін құрды және соғыстан қалған ғимараттарды ауруханалар мен емханаларға айналдырды, жаңа бағдарламаны қаржыландыру үшін Конгресс берген 10,5 миллион долларды жеткілікті ету үшін қызметкерлер мен ресурстарды іздеді. Осы кезеңдегі қызметі ескерілгенде, Блю жалпы федералды денсаулық сақтау стратегиясының бөлігі ретінде ұлттық медициналық сақтандыруды, сол кезде жалпы ауру сақтандыру деп аталғанды, қабылдауды жақтады дегеніне таң қалмайсыз. Блю ғана емес, Бас дәрігер ретінде және Штаттар мен аумақтық денсаулық сақтау қызметкерлерінің қауымдастығы атынан, сонымен қатар Америка медициналық қауымдастығының президенті ретінде (1916-17 жж.) сөйледі. PХС-тің үйі болған Қазынашылық департаментіндегі басшылықтың өзгеруі Блюдің 1920 жылдың 9 наурызында Бас дәрігер лауазымынан кетуіне себеп болған болуы мүмкін. Ол Бас дәрігердің көмекшісі шеніне қайта оралды және Парижде, Францияда ПХС операцияларын бақылауға тағайындалды, сондай-ақ Халықаралық қоғамдық гигиена бюросына (1920-1923) және кейіннен Ұлттар лигасына АҚШ делегаты болып қызмет етті. ПХС-де толық мансаптан кейін Блю 1932 жылдың 1 желтоқсанында ПХС-тен зейнеткерлікке шықты. 1942 жылы вице-адмирал шеніне көтерілді. 1948 жылдың 12 сәуірінде Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында қайтыс болды.