Кіріспе

Аруначал Прадеште тұратын этникалық топ, Солтүстік-шығыс Үндістан.

Хруссо және Ака тайпалары арасында жіктеліп, 2021 жылғы Конституцияға енгізілген түзетулерге (Жадтама тайпалар) сәйкес, енді Аруначал Прадештің жеке тайпалары ретінде қарастырылады. Ака тайпасы, сондай-ақ Джеджулале деп те аталады, Үндістанның Аруначал Прадеш штатындағы этникалық топ. Олар Бана және Бихом аудандарында қоныстанған. Олардың тілі Тибет-Бирма тілдер отбасының құрамына жатады.

Өмір салты

Әкімшілік тиімділігі үшін, ака халқы басшы сайлайды, ол көбінесе ауыл басшысының қызметін атқарады. Олардың әкелік туыстық қоғамында көп әйел алу кең таралған, ал көлденең туысқан некелері де қабылданған. Көптеген тайпалар сияқты, акаларда да қарапайым касталық жүйе бар, аристократ Куцун және қара халық Кевацум. Акалар көшпенді егіншілікпен айналысады және митун сияқты үй жануарларын өсіреді. Егістіктің жанында малдан қорғау үшін жас ұлдар тұратын уақытша шатырлар салынады. Акалардың негізгі тағамы – жүгері мен қарақұмық. Олар жапырақ, бұршақ, картоп және күріш егеді. Жергілікті түрде ашытылған жүгері мен қарақұмықтан жасалған сусындарға Лао пани, Мингри және Аарах жатады. Акалар бамбук, ағаш және қамыс жапырақтарынан салынған сопақ үйлерде тұрады. Жерден шамамен 6 фут биіктікте платформаларға орналасқан ака үйлері үш бөлікке бөлінген. Астық қоймасы негізгі үйден бөлек салынады.

Мәдениет

Акалар Миджимен тығыз мәдени байланыста, және Миджилермен аралас некелер кең таралған. Ғасырлар бойы Вашнава және Шердукпеннен ара-тұра келген Тибет әсері Ака мәдениетін қазіргі түріне келтірді. Ака тайпасының негізгі өнері – қолөнер, себет тоқу және ағаш ою. Тибеттіктермен үзіліс-құбылысты байланыс болғанын дәлелдейтін дерек – тибеттіктер Акалар мен Мишмилерді "Хахра" (жабайылар) деп атаған. Ака өнерінің ең айқын ерекшеліктерінің бірі – қытай үлгісіндегі Жана гүлінің бейнесі, оны көптеген жергілікті сөмкелерде кездестіруге болады. Аңыз бойынша, Жана гүлі ежелгі Тибет патшасын еске түсіреді, ол өмірін күнделікті қайта туу арқылы өткізген деп саналады. Сондай-ақ, ол күн батқан сайын Жана гүлдерін өсіретін ашық алып сарайда тұрған деген сенім бар. Ауыл басшыларының жетекшілігімен қараша айында өткізілетін төрт күндік Нечидо фестивалі сияқты жергілікті мерекелер табиғатпен және қоғаммен байланысты.

Екі тілде

Ака халқының арасында өз тілі бар хруссо тайпасы да өмір сүреді. Олар мәдени тұрғыдан акалармен тығыз байланыста, бірақ 2021 жылғы Конституциялық түзетулерге сәйкес, 2021 жылғы Конституциялық актінің (өзгерістер) 32-бетінде көрсетілгендей, 2021 жылы акалардан бөлініп шықты. Дегенмен, олар өзінің ерекше, тибето-бірман тілдерімен алыс байланысы бар тілін сақтап қалған.

Киім

Ака костюмі оның түпкілікті мәдениетін терең көрсетеді. Ерлер де, әйелдер де ұзын шаш өсірсе де, акалардың арасында киім киюде ерекшеліктер бар. Бұл шектеулер аристократтардың арасында таралған ассам жібегі мен тибеттік түймелі тоқыма бас киімді пайдалануды қамтиды. Көбінесе ерлер ақ түсті ассам тоғасын киеді, ал әйелдер бүкіл денесін жабатын ұзын, қою қызыл киім киеді. Ака әйелдері үшін қарағай шайырынан жасалған жергілікті линчхонг кремі косметика ретінде қолданылады. Дегенмен, екі құс қауырсынымен безендірілген үш дюймдік қызықты бамбук бас киім Ака костюмінің ең басты белгісі болып табылады. Күміс әшекейлер әйелдер костюмінде маңызды рөл атқарады. Ваза тәрізді сырғалар және одан да байлары үшін күміс тізбекшені басқа орап тағады. Бай ака әйелдері басына күміс тізбекшенің әдемі ою-өрнегін киеді. Жас тізбектерден де әсем әшекейлер жасалады. Кейбір акалардың бетіне жасалған татуировка да ерекшеліктерінің бірі. Әсіресе әйелдер маңдайдан иекке дейін түзу сызықпен беттерін татуировкалайды.

Дін

Акалар негізінен анимистер, олар Сарок дінінің бір түрін ұстанады, ол Аспан мен Жерді білдіреді. Ассамдықтармен, көршілес будда тайпаларымен және тибеттіктермен болған сирек байланыстар нәтижесінде индуизм мен буддизмнің сенімдері мен мәдениетке сіңген ықпалы байқалды. Дегенмен, буддизм мен индуизмнің ғасырлар бойғы ықпалы олардың діни ғұрыптарын күрт өзгертті. Мысалы, ассамдық индуист құдайы Хори Деоға табыну, жергілікті Ака патшасы Таги Раджаның тұтқынға алынуынан туындады. Сароктың ғұрыптарына жақсы өнім алу және халықтың жалпы әл-ахуалы үшін дұға ету мақсатында құрбандық шалу кіреді. Көбінесе, осы ғұрыптарды орындайтын дін қызметкері зұлым күштермен байланысқа түсіп, қарғыстар мен ауруларды емдей алады деп сендіреді.