Кіріспе

Американдық боксшы (1939–1995)

Леотис Мартин (10 наурыз 1939 – 20 қараша 1995) – американдық боксшы, алғашқы NABF ауыр салмақ чемпионы. Мартин бұрынғы бес жеңіліссіз ауыр салмақ чемпионы Сонни Листонды жеңгенімен әйгілі. Ол жақсы соққышы және өте тәжірибелі ауыр салмақтағы боксшы болатын, 1962 жылдан 1969 жылға дейін 31 жеңіс (19 KO) және 5 жеңіліс көрсетті. Листоннан басқа, ол Альвин Льюис, Карл Милденбергер, Тэд Спенсер, Сонни Бэнкс және Роберто Давила сияқты жетекші үміткерлерді де жеңді, ал The Ring журналы оны барлық уақыттың ең үздік 100 соққышының бірі деп тізімдеді. Дегенмен, оның карьерасы тұрақсыздық пен бақытсыздыққа толы болды.

Әуесқой мансап

Мартин 1960 жылы Чикаго және Интерсити Алтын қолғаптар турнирінде 160 фунт салмақ дәрежесі бойынша жеңімпаз атанды, ал 1961 жылы 160 фунт салмақ дәрежесі бойынша Интерсити Алтын қолғаптар чемпионы болды (қосалқы). Ол сонымен қатар 1960 және 1961 жылдары АҚШ Ұлттық ААУ турнирінде 165 фунт салмақ дәрежесі бойынша чемпион атанды.

Кәсіби мансап

1964 жылдың ақпанынан бастап, Мартин Листон-Клей жекпежегінің алдындағы әлем чемпионатының ауыр салмақ бойынша турнирінде қатысып, 1967 жылдың маусымына дейін 15 рет жеңіліссіз күресті. Бұл жеңіс сериясы оған WBA ауыр салмақ бойынша іріктеу турниріне қатысуға мүмкіндік берді, себебі ұйым Мұхаммед Алиден әлем чемпионы атағын алған еді, ол АҚШ армиясына қатысудан бас тартқан болатын. 1965 жылдың 10 мамырында ол Сонни Бэнкспен жұдырықтасты, ол сол кезде Мұхаммед Алиді есеуге түсірген екі боксшының бірі еді. Мартин тоғызыншы раундта Бэнксті нокаутқа жіберді. Мартиннің қуанышы ұзаққа созылмады. Бэнкс жекпе-жектен алған жарақаттарынан айығуға үлкермей қайтыс болды. Мартин WBA титулы үшін іріктеу турниріне іліккенімен, алғашқы жекпе-жегінде турнирдің болашақ жеңімпазы Джимми Эллиспен күш сынасты. 1967 жылдың 5 тамызында екеуі Хьюстонның «Астродом» аренасында кездесті. Эллис сол кездегі стиліне сай, жылдам және қауіпті оң серпылысымен ерте нокаутқа ұмтылды. Мартинді нокаутқа жібергенімен, Эллис Мартиннің аузының ішкі жағына жарақат келтірді, нәтижесінде тоғызыншы раундта жекпе-жек тоқтатылды. Осы кезде екі боксшының да ұпайлары тең еді. Көптегендер Мартиннің іріктеу турнирінде жеңіске жете алатынын болжады. Мартин Филадельфиялық Джо Фрейзермен жекпе-жек өткізуге ұмтылды, бірақ бұл жоспар іске аспады, себебі Мартин Бонавенаға жеңіліп қалды, ал Фрейзермен жекпе-жекке Бонавена ілікті. Мартин Эллиске жеңілгеннен кейін Германияға барып, Германия және Еуропаның ауыр салмақ чемпионы Карл Милденбергерді жеті раундта нокаутқа жіберді. Мартин Калифорниялық ауыр салмақ шебері Генри Кларкқа (рекорды 14-3-2) қарсы жекпе-жекте жеңіліп, титул үшін күреске қайта оралды. Одан кейін ол жеңілістен кейін Тэд Спенсерді тоғыз раундта нокаутқа жіберіп, жеңіске жетті. Алайда, Мартин Аргентинаға, Оскар Бонавенаның туған қаласы Буэнос-Айреске барғанда, оның титулға деген ұмтылысы тағы да күйреп, шешіммен жеңіліске ұшырады. Бонавена Фрейзермен әлем чемпионы атағы үшін күресті. Бонавенадан жеңілгеннен кейін Мартин төрт жекпе-жекте жеңіске жетті, оның ішінде Детройт қаласының сүйіктісі Ал "Көк" Льюиске қарсы екі жеңіс тіркелді. Бұл табыстарының нәтижесінде 1969 жылдың 6 желтоқсанында ол бұрынғы чемпион Сонни Листонмен жекпе-жекке шықты. Листон Мұхаммед Алиге қарсы екі рет жеңілгеннен кейін боксқа оралып, 13 нокаутпен 14 жекпе-жекте жеңіске жеткен еді. Жасы ұлғайғанмен, жылдамдығы төмендегеніне қарамастан, Листон ауыр салмақтағы қауіпті қарсылас саналды. Бұрын Листонның спарринг-партнері болған Мартин қарапайым жоспар жасады. Үлкен және ауыр Листонмен күресудің орнына, Мартин одан қашықтап, бокспен айналысып, қарсыласы шаршағанша күтті. Төртінші раундта Листон Мартинді сол жақ ілгегімен ұстап, жерге түсіргенімен, Мартин әр раундта күшейе түсті, ал Листон әлсіреп бара жатты. Ақырында, тоғызыншы раундта Мартин Листонға күшті комбинация жасап, бұрынғы чемпионды нокаутқа жіберді. Алайда, бұл жеңіс ұзаққа созылмады: жекпе-жек кезінде Мартин торлы қабығының жарылуына ұшырады және мансабының ең маңызды жеңісін пайдалана алмай, зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болды.

Бокстан кейін

Мартин Филадельфияның Маунт-Эйри ауданында 26 жыл бойы тыныш өмір сүрді. 1995 жылдың басында ол Budd & Co. компаниясында 31 жыл машина жасаушы болып жұмыс істегеннен кейін зейнетке шықты. Сол жылдың қараша айында Мартин гипертония және қант диабетінің салдарынан инсульт алды, жергілікті ауруханаға жолда қайтыс болды, оның жасы 56-ға толды. Мартиннің қазасы бокс туралы жаңалықтарда кеңінен жарияланбады.