Кіріспе

Қытайдың Шаньси провинциясындағы таулар, Антарктидадағы қытай зерттеу станциясы. Қинлинг немесе Қин таулары, бұрын Наньшан ("Оңтүстік таулар") деп аталған, Қытайдың Шаньси провинциясының оңтүстігіндегі маңызды шығыс-батыс тау тізбегі. Таулар Янцзы және Сары өзен жүйелерінің су алаптарын бөліп тұрады, Солтүстік және Оңтүстік Қытай арасындағы табиғи шекараны құрайды және өсімдіктер мен жануарлардың алуан түрлі әлемін қолдайды, олардың кейбіреулері жер бетінде басқа еш жерде кездеспейді. Солтүстікке қарай Қытай өркениетінің ежелгі орталығы болған, тығыз халқы бар Вэй өзені аңғары жатыр. Оңтүстікте Хан өзені аңғары орналасқан. Батысында Тибет қыраттарының солтүстік жиегіндегі таулар тізбегі созылып жатыр. Шығысқа қарай жағалау жазығынан көтерілген Фуниу және Даби таулары орналасқан. Таулардың солтүстік беткейінде ыстық ауа-райы басым, бірақ таулардың физикалық кедергісінің арқасында солтүстік жақтағы жерлердің климаты жартылай шөлейтті, бай және құнарлы ландшафттың жетіспеуінен жануарлар әлемі өте шала. Таулар сонымен қатар солтүстіктен келген көшпелі шабуылдарға қарсы табиғи қорғаныс қызметін атқарды, себебі тауларды кесіп өтуге тек төрт жол ғана бар. 1990 жылдардың соңында теміржол туннелі мен спиральді жол аяқталды, бұл таулар арқылы саяхаттауды жеңілдетті. Тау тізбегіндегі ең биік тау – Тайбай тауы, ол ежелгі Қытай астанасы Сиань қаласының батысында орналасқан. Бұл тау жотасының мәдени тұрғыдан маңызды үш шыңы – Хуа, Ли және Майджи таулары.

Қоршаған орта, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі

Цинь тауларының қоршаған ортасы жапырақты орман экорегионы болып табылады. Цинь таулары Сары өзен мен Янцзы өзендерінің бассейндерін бөліп тұрады; тарихи тұрғыдан алғанда, біріншісі жапырақты, кең жапырақты ормандарға толы болса, екіншісі жұмсақ қыстар мен көп жауын-шашынға ие, көбінесе жылы, орташа белдеудегі мәңгі жасыл, кең жапырақты ормандармен жабылған. Осылайша, Цинь таулары Қытайдың солтүстік және оңтүстік бөліктерін ажырататын шекара ретінде жиі қолданылады. Цинь тауларының етегіндегі төменгі орманды аймақтарда емен (Quercus acutissima, Q. variabilis), шырша (Ulmus spp.), қара жаңғақ (Juglans regia), кеспе (Acer spp.), күл (Fraxinus spp.) және Celtis spp. басым. Бұл төменгі орманның мәңгі жасыл түрлеріне кең жапырақты шинопиндар (Castanopsis sclerophylla), сақиналы емендер (Quercus glauca) және Pinus massoniana сияқты қылқан жапырақтылар жатады. Орта биіктікте Pinus armandii сияқты қылқан жапырақтылар, кең жапырақты қайыңмен (Betula spp.), емен (Quercus spp.) және мүйізді бұталармен (Carpinus spp.) араласқан. Шамамен 2000 метрден бастап бұл орта биіктіктегі ормандар шыршалардың (Abies fargesii, A. chensiensis), Cunninghamia және қайыңның (Betula spp.) арасындағы суб-альпілік орманға айналады, ал Rhododendron fastigiatum – көктайғақтардың арасында көптеп кездеседі. Ағаш өндіру Қинлинг тауларында 18-шы ғасырда ең жоғары деңгейге жеткен. Бұл аймақта эндемикалық Циньлинг пандасы (Ailuropoda melanoleuca qinlingensis) – алып панданың (A. melanoleuca) қоңыр-ақ түсті тұқымы қоныстанды, ол Changqing және Foping табиғат қорықтарының көмегімен қорғалады. Қытайдың алып саламандрасы (Andrias davidianus), 1,8 метрге дейін жететін әлемдегі ең ірі қосмекенділердің бірі, өте қауіпті түрге жатады; ол жергілікті жерде тамақ үшін және дене мүшелерін дәстүрлі қытай медицинасында пайдалану үшін ауланады. Цинь тауларында жабайы популяцияларды тұрақты басқаруға ынталандыру үшін экологиялық білім беру бағдарламасы жүргізілуде, сондай-ақ тұтқында өсіру бағдарламалары да құрылған.

Жаппай қырып-жою қарулары

Ядролық ақпарат жобасының мәліметінше, Қытай өз ядролық қаруларының көп бөлігін Цинлинг тауларындағы орталық сақтау орындасында, ал қалғанын кішкентай аймақтық сақтау орындарында сақтайды.