Кіріспе
Ханчжун (Хан) — Қытайдың Шэньси провинциясының оңтүстік-батысындағы префектура деңгейіндегі қала. Оңтүстікте Сычуань және батыста Ганьсу провинцияларымен шектеседі. Хан әулетінің негізін қалаушы Лю Бань Цин әулетін құлатып, Ханчжун аймағының патшасы атанды. Чу-Хан таласы кезінде Лю Бан өзінің лақабын Хан патшасы (漢王) деп қысқартты, кейін осы атауды императорлық әулетінің аты ретінде пайдаланды. Осылайша, Ханчжун Хан әулетінің аты берілуіне себепкер болды, ол кейіннен қытай императорлық тарихындағы алғашқы алтын ғасыр деп саналды және Қытайдың басты этносының атына айналды. Ханчжун қаласы Янцзы өзенінің ең ірі саласы – Хан өзенінің қазіргі бастауында орналасқан. Ханчжун қаласы Хантай ауданының төңіресінде жатыр. Префектура деңгейіндегі қала екі қалалық аудан мен тоғыз ауылдық ауданнан тұрады. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 3 211 462 адамды құрайды, оның ішінде Хантай және Наньчжэнь аудандарынан тұратын құрылыс аймағында (немесе метрополитен аймағында) 1 084 448 адам тұрады.
Цинь әулеті (220-жылға дейін)
Цинь әулеті Қытайды біріктіргенге дейін, яғни б.з.д. 221 жылға дейін Ханчжун туралы мәліметтер аз. "Ішкі жазбалар кітабы" Лианчжоу (梁州) деп аталатын аймаққа сілтеме жасайды, ал Сима Цянның "Ұлы тарихшының жазбалары" кітабында "Бао мемлекеті" (褒國, Бао Си деген ежелгі әдемі қыздың туған жері) туралы айтылады. Екеуі де қазіргі Ханчжун аймағын білдіреді деп саналады. Б.з.д. 900 жылдан бастап бұл аймақ Нанчжэн деп аталды. "Су туралы ескертпелер" атты ежелгі географиялық трактатта Батыс Чжоу әулетінің вассалы Чжэн герцогы Хуанның көшпелі Куанронг тайпаларымен шайқаста қаза тапқаны және Чжэн халқының бір бөлігі астанадан қашып, оңтүстікке жаңа елді мекен құру үшін көшіп кеткені жазылған. Осы оқиға аймақтың атына себеп болды десе де, бұл әңгіменің растығы күмәнді.
Цинь және Хан әулеттері (б.з.д. 220 - б.з. 200 жж.)
Цинь дәуірінде бұл аймақ Ханчжун әкімшілігі ретінде басқарылды, оның орталығы қазіргі Наньчжэнь округінде, Ханчжун қалалық аймағының оңтүстігінде орналасқан еді. 207 ж. б.з. Цинь әулеті құлады. Кейіннен Хан әулетінің негізін қалаушы император болған Лю Банг Ханчжунның билеушісі болды. Ол бірнеше жыл сол жерде тұрып, Чжу-Хань дау кезінде өзінің басты қарсыласы Сян Юге қарсы әскер жинады. 206 ж. б.з. Гайся шайқасындағы жеңісінен кейін Лю Банг өзінің императорлық әулетін туған жерінің атымен атады, бұл дәстүрлі болған. Алайда, ол өзінің туған жері Пей округін (қазіргі Сючжоу, Цзянсу провинциясы) емес, Ханчжунды таңдады. Осылайша Ханчжун Хан әулетіне атын берді. Біздің заманымыздың екінші ғасырында Шығыс Хан әулеті біртіндеп әлсіреп кетті. Ба аймағынан келген жат жұрттықтар бұрынғысы сияқты Ханчжун аймағына шабуыл жасады. Хан әулеті билігін жоғалтты. Жан Лу, Таоистік сектаның, Аспандық Шеберлер Жолының жақтастары қолдаған, Ханчжунда тәуелсіз теократиялық үкіметке жетекшілік етті. Отыз жылдан кейін, Яньпин шайқасынан кейін, Чжан Лу Ханчжунды соғыс қолбасшысы Цао Цаоға тапсырды. Үш Патшалық кезеңінен бұрын және оның кезінде Ханчжун әскери-стратегиялық маңызға ие болған орын еді. Бұл қала Орталық жазықтан Сычуань алқабына қарай армияның өтуі үшін маңызды нүктеде орналасқан. Осы кезде Цао Цао Ханчжунның бақылауын Лиу Бейге жоғалтты, ол Ханчжун патшасы атағын алды. Ханчжунда Үш Патшалық дәуірінен қалған қираған орындар мен ескерткіштердің арасында Шу Ханның канцлері Чжуге Лянның мазары бар. Осы кезеңдегі Ханчжун тарихының көп бөлігі «Үш Патшалықтың романсы» тарихи романында қайта айтылады.
Тан, Сун және Юань әулеттері (618-1368 жж.)
Ханжун аймағында Хан әулетінің соңы мен Тан әулетінің басталуы аралығында саяси жағдай тұрақсыз болды. 784 жылы астанасы Чанъань (қазіргі Сиань) жаулап алынғанда, Тан императоры Дзэзонг Ханжунға қашып келді. Бірақ Солтүстік Сун әулеті (960–1127) тұсында Ханжун экономикалық жағынан гүлденіп, қалалық салық түсімдері Кайфэн және Чэнду сияқты өңірлік астаналардың салық түсімдерінен кейін екінші орынға шықты.
Мин және Цин әулеттері, қазіргі заман (1368-қазіргі уақыт)
1331 жылы Мин әулетінің Хунгу императоры тұсында Ханчжунның инфрақұрылымына масштабты жөндеу жұмыстары жүргізілді. Осы жұмыс Ханчжунның қазіргі көрінісін және құрылымын қалыптастырды. Ванли императоры (1572-1620) өзінің бесінші ұлы Чжу Чанхаоны Ханчжун патшасы етіп тағайындады. Чанхао қазіргі Балалар паркі орналасқан жерде зәулім сарай салды. Сарайдың жарқыраған шыны қабырғасы 1935 жылы жол салу барысында бұзылды. Содан бері Санпу көшесінің шығыс бөлігінде 13,6 метрлік бөлігі қайта жаңартылды. 1643 жылы Чжу Чанхао Ли Цзиченгтің бүлікші әскерінен қашып, Оңтүстік Сичуаньға бет бұрды. Кету кезінде Ханчжун сарайы тоналып, қарақылдады. Цин әулетінің тарихшылары сол үлкен, бірақ бос сарайды еске алатын. 1949 жылдың желтоқсан айында Қытай Азамат соғысы кезінде Қытай Халық Азаттық Армиясы Ханчжунды басып алып, Қытай Коммунистік партиясы (ҚКП) Гоминьданды ығыстырды.
In 1643, Zhu Changhao fled south to Sichuan ahead of Li Zicheng's rebel army. As he departed, his Hanzhong palace was looted. Qing dynasty historians remembered the massive but empty palace. In December 1949, in the Chinese Civil War, Hanzhong was captured by the People's Liberation Army as the Chinese Communist Party (CCP) expelled the Kuomintang.
Әкімшілік
Ханчжунның басқаруы, соның ішінде қалалық атқарушы билік, заң шығару және сот органдары Хантай ауданында (汉台区) орналасқан. Қытай Коммунистік партиясының және Қоғамдық қауіпсіздік бюросының кеңселері де Хантай ауданында орналасқан. Ханчжун екі қалалық аудан және тоғыз ауылдық ауданнан тұрады. Сурет Атауы Қытайша Hanyu Pinyin Халық саны (2004 жылғы бағалау бойынша) Ауданы (км²) Тығыздығы (/км²) Хантай ауданы 汉台区 Hàntái Qū 530 000 5569 54 Нанчжэн ауданы 南郑区 Nánzhèng Qū 550 000 2849 193 Чэнгу ауданы 城固县 Chénggù Xiàn 510 000 2265 225 Ян ауданы 洋县 Yáng Xiàn 440 000 3206 137 Сисян ауданы 西乡县 Xīxiāng Xiàn 400 000 3204 125 Миань ауданы 勉县 Miǎn Xiàn 420 000 2406 175 Нинцзян ауданы 宁强县 Níngqiáng Xiàn 330 000 3243 102 Луэян ауданы 略阳县 Lüèyáng Xiàn 200 000 2831 71 Чжэньба ауданы 镇巴县 Zhènbā Xiàn 280 000 3437 81 Люба ауданы 留坝县 Liúbà Xiàn 50 000 1970 25 Фопин ауданы 佛坪县 Fópíng Xiàn 30 000 1279 23
Экономика
2021 жылы Ханчжун аймағының жалпы ішкі өнімі 176,87 миллиард юаньды құрады. Жылдық жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім 55279 юаньға жетті.
Әскери өнеркәсіп
012 базасы 1960 жылдары Ханчжун қаласында құрылған. Ол Янгсян ауданында әскери көлік ұшақтары және әуеден-әуеге зымырандарға жауапты.
Көлік
Ханчжунның көлік қажеттіліктері Ханчжун Чэнгу әуежайы және Янпингуан-Анкан темір жолы арқылы қамтамасыз етіледі. Ханчжун әуежайы Пекин, Сиань, Шанхай және Шэньчжэнь қалаларына күнделікті рейстермен әуе қатынасын ұсынады. Ханчжун теміржол станциясы Ханчжун қаласының орталығында орналасқан, және Сиань-Чэнду жоғары жылдамдықты теміржолы мен Янпингуан-Анкан теміржолы желілерімен байланысты. Ханчжун сондай-ақ ұлттық автомобиль жолдары жүйесінің бөлігі болып табылады. Ол G5 Бейжің-Куньмин тасжолымен және G7011 Шиян-Ханчжун-Тяньшуй тасжолымен қосылады. 108-ші ұлттық тасжол, 316-шы Қытай ұлттық тасжолы, 210-шы Қытай ұлттық тасжолы және 211 және 309-шы провинциялық жолдар Ханчжунның дамыған көлік желісін құрайды.