Кіріспе

Брунейдің жергілікті халықтары – елдің жергілікті деп есептелетін этникалық топтарына жататын Бруней азаматтары. Бұл термин көбінесе жеті этностың құрамына кіретін малай нәсілінің жергілікті тұрғындарына қатысты қолданылады, атап айтқанда: брунейліктер, тутонгтар, белайттар, дусундар, муруттар, кедаяндар және бисаялар. "Rakyat jati" деген жергілікті аталым, әсіресе жоғарыда аталған жеті этникалық топтың тегінен таралған азаматтарды білдіреді. "Bumiputera" термині де кейде жергілікті халықты атау үшін қолданылады.

Басымдық

Брунейде "рахат-хати" ("түпкілікті азаматтар") мәртебесіне ие болу, басқа жергілікті емес азаматтарға қол жеткізе алмайтын белгілі бір артықшылықтар мен мүмкіндіктермен бірге келеді. Skim Tanah Kurnia Rakyat Jati (аудармасы "Жерсіз түпкілікті азаматтар схемасы") – мемлекеттік тұрғын үй схемасы, ол "рахат-хати" халқына бөлінген мемлекеттік тұрғын үй кешендерінде жер мен үй алуға мүмкіндік береді. Бруней Корольдік қарулы күштері негізінен түпкілікті малайларды жұмысқа қабылдайды. Бруней Конституциясына сәйкес, үкімет министрлері мен министрлердің орынбасарлары "Ислам дінін қабылдаған малай нәсілінен болуы керек, бірақ Ұлылығы Сұлтан мен Ян Ди Пертуан басқаша шешім қабылдаса, бұл талапқа қарамастан, басқаша болуы мүмкін".

Қауіпті жағдайлар

Осы ерекше артықшылықтар мен оң іс-қимыл схемаларын негіздеуі – бамипутералар немесе жергілікті халықтардың қоғамдағы басқа топтардың, мысалы, қытайлардың жетістіктеріне байланысты кемсінушілікке ұшырауы. Мұндай кемсінушіліктің бір мысалы – Брунейдегі құрылыс индустриясының құлдырауы. Құрылыс секторы – бамипутералардың маңызды жұмыс берушісі және көптеген бамипутера отбасыларының күнкөрісін қамтамасыз етеді. Minority Rights Group International ұйымының мәлімдемесіне сәйкес, мұсылман емес жергілікті халықтарға ислами дінге жатпайтын діни қызметтерді жүргізуге үнемі "тыйым салынады", және олар ислам дініне "құсылдай" және "ынталандырылады". Сондай-ақ, үкімет саясаты мен заңнамасы жергілікті мәдениеттер мен тілдерді қолдамайды деп айтылады. Брунейде бамипутера тұжырымдамасына "қарсылық" білдірудің жетіспеушілігі бар, себебі ел автократиялық сұлтанат болып табылады және саяси әртүрлілік жоқ.