Минангкабау: Тарихы мен мәдениеті

Кіріспе

Индонезиядағы этникалық топ

басқа мақсаттар

Минангкабау Батыс Суматра және Негери Сембиланның этникалық көпшілігі болып табылады. Минангкабау сонымен қатар Индонезияның басқа аймақтарында, Малайзияда, Сингапурда және Нидерландыда мойындалған азшылық болып табылады.

Этимология

Минангкабау (Minangkabau) терминінің бірнеше мүмкін этимологиясы бар. «Кабау» сөзі «буйвол» деп аударылады, ал «минанг» сөзі дәстүрлі түрде сирих (бетель) жапырақтарымен шайналатын пинанг жемісі (арека жаңғағы) ретінде белгілі. Бірақ, сондай-ақ, «Минангкабау» термині көршілес аймақтан келген ханзада мен халық арасындағы аумақтық даудан туындаған халық аңызынан шыққан деген де фольклорлық әңгіме бар. Соғыстан аулақ болу үшін, жергілікті халық дауды шешу үшін екі су буйволының (кабау) арасында өлімге дейін күресті ұсынды. Ханзада ең үлкен, ең қатыгез, ең агрессивті буйволды шығарды. Ал ауыл тұрғындары, керісінше, аштықтан өлген кішкентай бұзаудың мүйіздерін пышақтай өткірледі. Ересек буйволды көріп, бұзау сүт іздеп шапты. Үлкен буйвол кішкентай бұзаудан ешқандай қауіп көрмеді, оған назар бөлмеді, лайықты қарсыласын іздеді. Бірақ бұзау үлкен буйволдың құрсағына басын тығып, емшек іздегенде, өткірленген мүйіздер буйволды тесіп, өлтіріп, ауыл тұрғындарына жеңіс сыйлады (менанг, сондықтан минанг кабау: «буйволдың жеңімпаздары», кейіннен Минангкабау аталды). Алайда, бұл аңыздың тек ертегі екені белгілі, және «минанг» сөзі «менанг» сөзінен, яғни «жеңіс» сөзінен тым алыс. Дегенмен, аңызға қарсы пікірлер де бар, себебі «минанг» сөзі арека жаңғағын (пинанг) жеумен байланысты, бірақ «минанг» сөзінің жоғарыда айтылған әрекетті «су буйволы» сөзімен байланыстыратын кең таралған түсіндірмесі жоқ. «Минанга Тамуан» деген атау алғаш рет 7-ғасырдың соңындағы Кедукан Букит жазуында кездеседі, онда Шри Джаянаса 20 000 әскермен бірге Минанга Тамуаннан Матажапқа қарай сапар шегіп, Суматраның оңтүстігіндегі бірнеше аймақтарды бағындырғаны туралы айтылған.

Тарих

Миңкаба тілі австронезиялық тілдер отбасының мүшесі болып табылады және малай тіліне ең жақын, бірақ екі тілдің ортақ ата-бабадан қашан бөлінгені және малай мен Миңкаба мәдениеті арасындағы нақты тарихи қарым-қатынас белгісіз. 20 ғасырға дейін Суматра халқының көп бөлігі таулы аймақтарда өмір сүрді. Таулы аймақтар адамдарға өмір сүруге өте қолайлы, онда мол тұщы су, құнарлы топырақ, салқын климат және құнды тауарлар бар. Ылғалды күріш өсірудің Миңкаба таулы аймағында Суматраның басқа бөліктерінде пайда болғанға дейін ертерек дамығаны және маңызды шетелдік байланыстардан бұрын пайда болғаны ықтимал. Адитяварман, Тантрикалық буддизмді ұстанған және Яваның Сингасари және Маджапахит патшалықтарымен байланысы бар, 1347 және 1375 жылдар аралығында Пагаруюнгте патшалық құрып билік жүргізген деп саналады. Патшалық жүйенің құрылуы қақтығыстар мен зорлық-зомбылыққа ұшыраған сияқты, нәтижесінде ауылдар екі дәстүрлі жүйеге бөлінді: Адат Перпатихқа негізделген Боди Каниаго жүйесі және Адат Теменггунгке негізделген Кото Пилианг жүйесі, соңғысы патшалық әулетіне ашық адалдығын білдірді. Миңкаба патшалары харизматикалық немесе сиқырлы тұлғалар болған, бірақ ауылдық істерді басқаруда көп билікке ие болмаған. 16 ғасырда Миңкаба халқы ислам дінін қабылдай бастады. 1529 жылы Жан Парментье Суматраға сапар жасағанда Миңкаба мен батыс елдер арасындағы алғашқы байланыс орнады. Голландтық Шығыс Индия компаниясы алғаш рет 1651 жылы Париаманнан алтын сатып алды, бірақ кейіннен ацхелік басқыншылардан қашу үшін оңтүстікке, Падангқа көшті. 1663 жылы голландтар жергілікті ауылдарды ацхеліктерден қорғауға және азат етуге келісіп, сауда монополиясын алды, нәтижесінде Пайнан мен Падангта сауда бекеттерін құрды. 19 ғасырдың басына дейін голландтар алтын және өнімдер саудасымен қанағаттанды және Миңкаба таулы аймақтарына баруға тырыспады. Еуропадағы қақтығыстардың нәтижесінде британдықтар 1781 жылдан 1784 жылға дейін төртінші ағылшын-голланд соғысы кезінде, 1795 жылдан 1819 жылға дейін Наполеон соғыстары кезінде Падангты басып алды. 18 ғасырдың соңында Миңкаба патшалығының экономикалық негізін құраған алтын қоры таусыла бастады. Шамамен сол уақытта Миңкаба экономикасының басқа бөліктері ауыл шаруашылығы тауарларын экспорттаудың жаңа мүмкіндіктері пайда болған кезде, әсіресе өте жоғары сұранысқа ие кофе өнімдерінің арқасында беспрецеденттік өсуді бастан кешірді. 1803 жылы Падри фундаменталистік ислам тобының дәстүрлі синкретикалық топтармен, элиталық отбасылармен және Пагаруюнг патшалық әулетімен қақтығысы азаматтық соғысқа әкелді. Бірқатар пенгулулар мен Миңкаба патшалық отбасының өкілдерімен келісімге келгеннен кейін голланд әскері 1821 жылдың сәуір айында Падри ауылына алғашқы шабуыл жасады. Соғыстың бірінші кезеңі 1825 жылы голландтар Падри көшбасшысы Туанку Имам Бонжолмен жауыздықты тоқтату туралы келісімге қол қойып, оларға Жава соғысында күресуге күш-жігерлерін қайта бағыттауға мүмкіндік берді. 1832 жылы соғыс қайта басталғанда, күшейтілген голланд әскері Падриге тиімді шабуыл жасай алды. 1837 жылы қарсылықтың негізгі орталығы басып алынды, Туанку Имам Бонжол тұтқындалды және көп ұзамай жер аударылды, ал келесі жылдың соңында соғыс іс жүзінде аяқталды. Миңкаба аумақтары енді голландтардың бақылауында болғандықтан, көлік жүйесі жақсартылды және экономикалық пайдалану күшейтілді. Жаңа білім беру түрлері енгізіліп, кейбір Миңкаба халқына заманауи білім беру жүйесінің мүмкіндіктерін пайдалануға мүмкіндік берді. 20 ғасырда мәдени және саяси ұлтшылдық күшейді, нәтижесінде Индонезияның тәуелсіздігіне талап қойылды. Голландтық оккупацияға қарсы кейінгі көтерілістер болды, мысалы 1908 жылғы салыққа қарсы көтеріліс және 1927 жылғы коммунистік көтеріліс. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Миңкаба аумақтарын жапондықтар басып алды, ал 1945 жылдың тамызында жапондықтар капитуляциялағаннан кейін Индонезия тәуелсіздігін жариялады. Голландтардың бұл аймақты қайта бақылауға алу әрекеттері сәтсіз аяқталды және 1949 жылы Миңкаба аумақтары Орталық Суматра провинциясы ретінде Индонезияның бір бөлігіне айналды. 1958 жылдың ақпан айында Сукарно әкімшілігінің орталықшылдық және коммунистік саясатына наразылық білдіріп, Суматраның Миңкаба аймағында орталықтанған көтеріліс болды, көтерілісшілер Букиттингиде Индонезия Республикасының Революциялық Үкіметін (PRRI) жариялады. Индонезия әскері 1958 жылдың сәуір айында Батыс Суматраға басып кірді және келесі айдың ішінде маңызды қалаларды қайта басып алды. Партизандық соғыс кезеңі басталды, бірақ көтерілісшілердің көп бөлігі 1961 жылдың тамызына дейін бас берді. Соңынан Батыс Суматра оккупацияланған аймақ сияқты болды, көптеген азаматтық, әскери және полициялық лауазымдарда Явалық шенеуніктер отырды. Орталықтандыру саясаты Сухарто режимі кезінде де жалғасты. Ұлттық үкімет Индонезияның барлық аймақтарында Явалық деса ауылдық жүйесін қолдану туралы заң шығарды, ал 1983 жылы дәстүрлі Миңкаба нагари ауылдық бірліктері кішірек жоронг бірліктеріне бөлінді, осылайша дәстүрлі ауылдық әлеуметтік және мәдени институттар жойылды. Сухарто режимі құлағаннан кейін децентрализация саясаты іске асырылды, провинцияларға көбірек автономия берілді, осылайша Батыс Суматра нагари жүйесін қайта орнатуға мүмкіндік алды.

The Minangkabau language is a member of the Austronesian language family, and is closest to the Malay language, though when the two languages split from a common ancestor and the precise historical relationship between Malay and Minangkabau culture is not known. Until the 20th century the majority of the Sumatran population lived in the highlands. The highlands are well suited for human habitation, with plentiful fresh water, fertile soil, a cool climate, and valuable commodities. It is probable that wet rice cultivation evolved in the Minangkabau Highlands long before it appeared in other parts of Sumatra, and predates significant foreign contact. Adityawarman, a follower of Tantric Buddhism with ties to the Singhasari and Majapahit kingdoms of Java, is believed to have founded a kingdom in the Minangkabau highlands at Pagaruyung and ruled between 1347 and 1375. The establishment of a royal system seems to have involved conflict and violence, eventually leading to a division of villages into one of two systems of tradition, Bodi Caniago system based on Adat Perpatih and Koto Piliang system based on Adat Temenggung, the latter having overt allegiances to royalty. The Minangkabau kings were charismatic or magical figures, but did not have much authority over the conduct of village affairs. Around the 16th century, the Minangkabau started to convert to Islam. The first contact between the Minangkabau and western nations occurred with the 1529 voyage of Jean Parmentier to Sumatra. The Dutch East India Company first acquired gold at Pariaman in 1651, but later moved south to Padang to avoid interference from the Acehnese occupiers. In 1663 the Dutch agreed to protect and liberate local villages from the Acehnese in return for a trading monopoly, and as a result setup trading posts at Painan and Padang. Until early in the 19th century the Dutch remained content with their coastal trade of gold and produce, and made no attempt to visit the Minangkabau highlands. As a result of conflict in Europe, the British occupied Padang from 1781 to 1784 during the Fourth Anglo Dutch War, and again from 1795 to 1819 during the Napoleonic Wars. Late in the 18th century the gold supply which provided the economic base for Minangkabau royalty began to be exhausted. Around the same time other parts of the Minangkabau economy had a period of unparalleled expansion as new opportunities for the export of agricultural commodities arose, particularly with coffee which was in very high demand. A civil war started in 1803 with the Padri fundamentalist Islamic group in conflict with the traditional syncretic groups, elite families and Pagaruyung royals. As a result of a treaty with a number of penghulu and representatives of the Minangkabau royal family, Dutch forces made their first attack on a Padri village in April 1821. The first phase of the war ended in 1825 when the Dutch signed an agreement with the Padri leader Tuanku Imam Bonjol to halt hostilities, allowing them to redeploy their forces to fight the Java War. When fighting resumed in 1832, the reinforced Dutch troops were able to more effectively attack the Padri. The main centre of resistance was captured in 1837, Tuanku Imam Bonjol was captured and exiled soon after, and by the end of the next year the war was effectively over. With the Minangkabau territories now under the control of the Dutch, transportation systems were improved and economic exploitation was intensified. New forms of education were introduced, allowing some Minangkabau to take advantage of a modern education system. The 20th century marked a rise and cultural and political nationalism, culminating in the demand for Indonesian independence. Later rebellions against the Dutch occupation occurred such as the 1908 Anti Tax Rebellion and the 1927 Communist uprising. During World War II the Minangkabau territories were occupied by the Japanese, and when the Japanese surrendered in August 1945 Indonesia proclaimed independence. The Dutch attempts to regain control of the area were ultimately unsuccessful and in 1949 the Minangkabau territories became part of Indonesia as the province of Central Sumatra. In February 1958, dissatisfaction with the centralist and communist leaning policies of the Sukarno administration triggered a revolt which was centred in the Minangkabau region of Sumatra, with rebels proclaiming the Revolutionary Government of the Republic of Indonesia (PRRI) in Bukittinggi. The Indonesian military invaded West Sumatra in April 1958 and had recaptured major towns within the next month. A period of guerrilla warfare ensued, but most rebels had surrendered by August 1961. In the years following, West Sumatra was like an occupied territory with Javanese officials occupying most senior civilian, military and police positions. The policies of centralisation continued under the Suharto regime. The national government legislated to apply the Javanese desa village system throughout Indonesia, and in 1983 the traditional Minangkabau nagari village units were split into smaller jorong units, thereby destroying the traditional village social and cultural institutions. In the years following the downfall of the Suharto regime decentralisation policies were implemented, giving more autonomy to provinces, thereby allowing West Sumatra to reinstitute the nagari system.

Сахналық өнер

Дәстүрлі Миннакаба музыкасына салуан джо денданг жатады, ол бамбук флейтасы мен гонгтың музыкасының сүйемелдеуімен ән айтудан тұрады. Билерге тақта биі, тари паюнг (шатыр биі), тари инданг (немесе) тари пасамбанг жатады. Силат жауынгерлік өнерінің көрсетілімдері орындалады. Пидато-адат – ресми шараларда орындалатын салтанатты сөздер. Рандай – музыка, ән, би, драма және силат жекпе-жегін қамтитын халықтық театр дәстүрі. Рандай көбінесе дәстүрлі рәсімдер мен мерекелерде қойылады, ал күрделі оқиғалар бірнеше түнге созылуы мүмкін. Рандай – жекпе-жек билері, әндері және сахналық көріністерінің үйлесімі. Оқиғалар актерлік және ән арқылы жеткізіледі, көбінесе Минакаба аңыздары мен халық ертегілеріне негізделген. Бастапқыда ерлер оқиғадағы ер және әйел рөлін ойнаған, бірақ 1960 жылдан бері әйелдер де қатысуда. Рамазан айында ораза ұстау кезеңін қоспағанда, күніне үш рет тамақтану қалыпты жағдай. Тамақ әдетте буда пісірілген күріш, ыстық қуырылған тағам және кокос сүтінен жасалған тағамнан тұрады, таңғы ас пен кешкі ас арасында шамалы өзгерістер болады. Наси Капау – ішек-қарғы және тамаринд қолданылып, дәмге қышқылдық қосатын тағамдарға маманданған тағы бір мейрамхана түрі.

Сәулет

(Minangkabau: "үлкен үй") немесе (Minangkabau: "құрық шатырлы үй") – Минангкабау халқының дәстүрлі үйлері. Архитектурасы, құрылысы, ішкі және сыртқы әрлеуі, үйдің атқаратын қызметтері Минангкабау мәдениеті мен құндылықтарын көрсетеді. Румах гаданг – тұрғын үй, отбасылық кеңестер мен салтанатты шаралар өткізілетін зал. Румах гаданг үйдің иесі – онда тұратын әйелдерге тиесілі, мүлік анадан қызға беріледі. Үйлердің еңселі, қисық шатырлары бар, көп қабатты, жоғары көтерілген қабырғаларымен ерекшеленеді. Олардың шатыр сызықтары ортасынан жоғары қарай иіліп, ұштармен аяқталады, бұл су бұқасының мүйіздеріндей келеді, соның арқасында халыққа осы ат берілген (яғни "бұқаның жеңімпаздары"). Қабырғаларына орнатылған, гүлдермен әсем безендірілген терезелері бар. Румах гаданг термині көбінесе үлкен, қоғамдық үйлерді білдіреді, бірақ кішірек жеке тұрғын үйлер де оның көптеген архитектуралық ерекшеліктерін бөліседі.

Ауызша дәстүрлер мен әдебиет

Минангкабау мәдениеті ауызша дәстүрлердің ұзақ тарихына ие. Олардың бірі – (салтанатты сөздер) – клан басшыларының үйлену, жерлеу, бала асырап алу және тағайындау сияқты ресми шараларда орындалатын дәстүрі. Бұл салтанатты сөздер әдет-ғұрыптар, афоризмдер, мақал-мәтелдер, діни кеңестер, мысалдар, екі жолды афоризмдер және теңеулер сияқты көптеген формалардан тұрады. Минангкабаудың дәстүрлі халық ертегілері (каба) – әдет-ғұрыпқа енгізілген этикалық ұстанымдар мен нормаларды сақтаудың немесе елемеудің әлеуметтік және жеке салдары туралы баяндамалардан құралған. Әңгімеші аңызды поэзиялық немесе лирикалық прозада айтады, өзіне бірге серік етеді. Минангкабау халық ертегілерінде аналар мен аналықтың Минангкабау қоғамындағы орталық рөлі тақырыбы көтеріледі, соның ішінде "Ранчак ди Лабуа" және "Малин Кунданг" ертегілері мысал болады. "Ранчак ди Лабуа" екі баласына мұғалім және кеңесші болып қызмет ететін ана туралы. Бастапқыда ұлы мақтаншыл және жалғандыққа бой ұсынады, бірақ анасының табандылығынан кейін ғана ол анасына құлақ естіп, жақсы ұлға айналады. "Малин Кунданг" – анаңа жамандық жасаудың қауіптілігі туралы. Кедей отбасынан шыққан теңізші бақытын іздеп, байып, үйленеді. Ол үйге оралғанда қарт анасын танудан бас тартқандықтан, өзінің қарапайым тегінен ұялғандықтан, қарғысқа ұшырап, дауыл кезінде кемесімен бірге тасқа айналады. Аталған тас Әмір Манис жағажайында орналасқан және жергілікті тұрғындар оны Бату Малин Кунданг деп атайды. "Сабай нан Алуих" ("Инабатты Сабай") – көрші ауылдың зұлым билеушісімен әкесі өлтірілгені үшін, әйелдік қабілеттерімен танымал мейірімді қыз Сабайдың кек алу туралы әңгімесі. Әкесінің өлімінен кейін оның қорқақ ағасы кісі өлтірушімен бетпе-бет келуден бас тартады, сондықтан Сабай мәселені өз қолына алуға шешім қабылдайды. Ол кісі өлтірушіні іздеп табады және кек алу үшін оны өлтіреді.

Аналық туыстық

Минангкабау – әлемдегі ең ірі аналық рулық қоғам, мүлік, фамилия және жер анадан қызға мұраға өтеді, ал діни және саяси мәселелер ер адамдардың жауапкершілігінде болады, бірақ кейбір әйелдер де осы салаларда маңызды рөл атқарады. Бұл салты Ларех Боди Каниаго деп аталады және Малайзияда адат перпатих деп белгілі. Бүгінде Батыс Суматрада 4,2 миллионнан астам минанг халқы тұрады. Әлемдегі ең көп саны бар (сондай-ақ саяси және экономикалық тұрғыдан ықпалды) аналық рулық топтардың бірі ретінде, минангкабаудың жыныстық қарым-қатынастары антропологтар тарапынан жан-жақты зерттелді. Адат (Минангкабау: Адайк) дәстүрлері минангкабау әйелдеріне көптеген патриархалды қоғамдармен салыстырғанда өз қоғамында тиімдірек орын алуға мүмкіндік берді, себебі олар билік жүргізбесе де, қоғамның орталық тұсында орналасқан.

Әдет-ғұрыптар мен дін

Ислам дінін қабылдамас бұрын аймақта буддизм, әсіресе тантрикалық буддизм кең таралған еді. Орталық Суматрадағы буддизм Паданг Роко жазуында куәландырылған, онда Авалокитешвара Явадан Дхармасараяға әкелінгені және бұл іс халыққа зор қуаныш сыйлағаны айтылады. Аймақта ықпалды буддалық мемлекеттер гүлденді, олардың ішінде Пагаруюнг және Мелаю мемлекеттері болды. Анимизм де Минакаба мәдениетінің маңызды бөлігі болды. 16 ғасырда ислам діні Минакаба қоғамына енгенімен, анимистік сенімдер жойылған жоқ. Осы сенім жүйесінде адамдар екі жанға ие деп есептелді: нағыз жан және жоғалып кетуі мүмкін рухани күш – semangat. Semangat – өмірдің тіршілігін білдіреді және оның иесі барлық тірі жандар, соның ішінде жануарлар мен өсімдіктер. Ауруды semangat-тың зұлым рухтарға түскеніндей түсіндіріп, көмек үшін шаманға (pawang) жүгінуге болады, ол көрінбейтін күштерді шақырып, отбасына демеу береді. Рухтарды ынаятқа алу үшін құрбандық шалушылықтар жасалады, ал қорғаныш үшін амулеттер сияқты заттар қолданылады. 18 ғасырдың соңында Падри қозғалысының пайда болуына дейін намаз оқу, ораза ұстау және мешітке бару сияқты ислами амалдар Минакаба таулы аймақтарында нашар сақталған. Падрилер Меккедегі уахаби қозғалысынан шабыт алып, темекі мен опий шегу, құмар ойындар және жалпы тәртіпсіздік сияқты қоғамдық проблемаларды Құранның қағидаларын қатаң сақтау арқылы жоюға тырысты. Құранға қайшы келетін барлық Минакаба әдет-ғұрыптары жойылды. Падрилер ақырында голландтарға жеңілгенімен, осы кезеңде адат пен дін арасындағы қарым-қатынас қайта қарастырылды. Бұрын адат (дәстүрлер) лайықтылық пен әдептілікке негізделген деп есептелсе, енді ол ислами ұстанымдарға сүйенді. Минакаба халқы ислам дінін берік ұстанады, сонымен бірге этникалық дәстүрлерін, яғни адатты да сақтайды. Минакаба адаттары исламның пайда болуына дейін мұрагерлік даналықтан туындаған. Қазіргі уақытта ислам мен адат арасындағы қарым-қатынас «Дәстүрлер [адаттар] [исламдық] заңға негізделген, ал заң – Құранға» (adat nan kawi', syara' nan lazim) деген мақалмен сипатталады. Минакаба халқы білікті маман және саудагер ретінде Нидерланд, АҚШ, Сауд Арабиясы және Австралияға эмиграциялады. Шетелде (рантау) олар өткір саудагерлер ретінде танымал. Батыс Суматрадағы аналық мәдениет пен экономикалық жағдайлар Минакаба халқын Теңіз Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең мобильді этностың біріне айналдырды. Көптеген Минакаба халқы үшін саяхаттау жетілудің және сәттілікке жетудің оңтайлы жолы болып табылады, сондықтан олар Теңіз Оңтүстік-Шығыс Азиядағы көптеген мемлекеттер мен елдердің саясатына зор ықпал етті. Шетелдегі Минакаба халқы индонезиялық, малайзиялық және сингапурлық мәдениеттің дамуына, әсіресе тіл, тағам, музыка және жекпе-жек өнеріне үлкен үлес қосты.

Prior to conversion to Islam, Buddhism, especially Tantric Buddhism was popular in the region. Buddhism in central Sumatra is attested by the Padang Roco Inscription, which states that an Avalokiteśvara was brought from Java to Dharmasraya, and this act brought great happiness to the people. Influential Buddhist kingdoms thrived in the area, including the Pagaruyung Kingdom and Melayu Kingdom. Animism had also been an important component of Minangkabau culture. Even after the penetration of Islam into Minangkabau society in the 16th century, animistic beliefs were not extinguished. In this belief system, people were said to have two souls, a real soul and a soul which can disappear called the semangat. Semangat represents the vitality of life and it is said to be possessed by all living creatures including animals and plants. An illness may be explained as the capture of the semangat by an evil spirit, and a shaman (pawang) may be consulted to conjure invisible forces and bring comfort to the family. Sacrificial offerings can be made to placate the spirits, and certain objects such as amulets are used as protection. Until the rise of the Padri movement late in the 18th century, Islamic practices such as prayers, fasting and attendance at mosques had been weakly observed in the Minangkabau highlands. The Padri were inspired by the Wahhabi movement in Mecca, and sought to eliminate societal problems such as tobacco and opium smoking, gambling and general anarchy by ensuring the tenets of the quran were strictly observed. All Minangkabau customs allegedly in conflict with the quran were abolished. Although the Padri were eventually defeated by the Dutch, during this period the relationship between adat and religion was reformulated. Previously adat (customs) were said to be based upon appropriateness and propriety, but this was changed so that adat was more strongly based upon Islamic precepts. The Minangkabau strongly profess Islam while at the same time also following their ethnic traditions, or adat. The Minangkabau adat was derived from hereditary wisdom before the arrival of Islam. The present relationship between Islam and adat is described in the saying "traditions [adat] are founded upon the [Islamic] law, and the law founded upon the Qur'an" (adat nan kawi', syara' nan lazim). Minangkabaus have also emigrated as skilled professionals and merchants to the Netherlands, United States, Saudi Arabia and Australia. In the overseas (rantau), they have a reputation for being shrewd merchants. The matrilineal culture and economic conditions in West Sumatra have made the Minangkabau people one of the most mobile ethnic group in Maritime Southeast Asia. For most of the Minangkabau people, wandering is an ideal way to reach maturity and success; as a consequence, they exercised great influence in the politics of many kingdom and states in Maritime Southeast Asia. Overseas Minangkabau are also great influence developing Indonesian, Malaysian, and Singaporean culture, mainly language, culinary, music, and martial art.

Белгілі болған мыннакабалар

Минангкабаулар білімге деген құлшынысымен және Оңтүстік-Шығыс Азиядағы олардың ер адамдарының кең таралуымен танымал. Осының нәтижесінде, аймақтағы экономикалық және саяси билік орындарында минангтардың саны пропорционалды түрде көп. Индонезия Республикасының негізін қалаушылардың бірі Мохаммад Хатта, Сингапурдың алғашқы президенті Юсуф бин Исхак және Малайзияның бірінші Жоғарғы мемлекет басшысы, Янг ди Пертуан Агонг Туанку Абдул Рахман – осы халықтан шыққан. Минангкабаулар жоғары білімді бағалайтын қоғам ретінде белгілі, сондықтан олар Индонезия мен шетелдерде саясаткерлер, жазушылар, ғалымдар, мұғалімдер, журналистер және кәсіпкерлер сияқты әртүрлі салаларда кеңінен таралған. Батыс Суматрадан тыс жерлерде олар көбінесе қала тұрғындары болып табылады және Индонезияның кеңейіп келе жатқан орта таптарының бір бөлігін құрайды. Салыстырмалы түрде шағын халық болғанына қарамастан, Минангкабаулар ең табысты халықтардың бірі. Tempo журналының (2000 жылғы Жаңа жылға арналған арнайы саны) мәліметтері бойынша, 20 ғасырдың ең ықпалды он индонезиялықтың алтауы Минангкабау халқынан шыққан. Индонезияның төрт негізін қалаушы әкесінің үшеуі – Минангкабаулар. Минангкабау тегінен шыққан көптеген адамдар Индонезия мен Малайя ұлтшылдық қозғалыстарында маңызды лауазымдарды атқарды. 1920-1960 жылдары Индонезиядағы саяси элита Минангкабау халқынан құралды, мысалы, Мохаммад Хатта – Индонезия үкіметінің бұрынғы премьер-министрі және вице-президенті, Агус Салим – Индонезия үкіметінің бұрынғы министрі, Тан Малака – халықаралық коммунистік көшбасшы және ПАРИ мен Мурбаның негізін қалаушысы, Сутан Шжахир – Индонезия үкіметінің бұрынғы премьер-министрі және Индонезия социалистік партиясының негізін қалаушысы, Мұхаммед Нацир – Индонезия үкіметінің бұрынғы премьер-министрі және Масюмидің негізін қалаушысы, Ассаат – Индонезияның бұрынғы президенті және Абдул Халим – Индонезия үкіметінің бұрынғы премьер-министрі. Либералды демократия дәуірінде Минангкабау саясаткерлері Индонезия парламенті мен кабинеттерінде басымдық құрды. Олар исламистер, ұлтшылдар, социалистер және коммунистер сияқты барлық фракциялармен байланысты болды. Минангкабау жазушылары мен журналистері қазіргі индонезия әдебиетіне маңызды үлес қосты. Олардың қатарында жазушылар Мара Роесли, Абдул Муис, Сутан Такдир Алисжахбана, Идрус, Хамка және Али Акбар Навис; ақындар Мұхаммед Ямин, Чайрил Анвар және Тауфик Исмаил; журналистер Джамалуддин Адинегоро, Росихан Анвар және Ани Идрус бар. Индонезияның көптеген көрнекті романдары Минангкабау жазушыларының туындылары болып табылады және кейіннен қазіргі индонезия тілінің дамуына әсер етті. Сонымен қатар, танымал ойын-сауық индустриясында да көптеген Минангкабау халқы өкілдік табады, мысалы, кинорежиссерлер Усмар Исмаил мен Насри Чеппи; кинопродюсер Джамалуддин Малик, сценарист Аризал және Асрул Сани; актерлер мен актрисалар Сокарно М. Ноер, Рано Карно, Камелия Малик, Ева Арназ, Нирина Зубир, Тити Ражо Бинтанг және Дуде Герлино, сондай-ақ әншілер Фариз РМ, Бунга Цитра Лестари, Назарил Ирхам, Дорсе Гамалама, Афгансьях Реза, Шерина Мунаф және Тулус. Қазіргі уақытта Минангкабау халқы Индонезияның экономикалық қызметіне маңызды үлес қосуда. Минангкабау кәсіпкерлері қонақжайлылық, медиа индустриясы, денсаулық сақтау, баспа, автомобиль және тоқыма саудасында да көзге түседі. Олардың арасында Хасим Нинг, Фахми Идрис, Абдул Латиф және Басризал Кото сияқты өнеркәсіпшілер бар. Тарихи тұрғыдан алғанда, Минангтар Батыс Суматрадан тыс жерлерде де қоныстанды, 14 ғасырда Филиппиннің оңтүстігіне дейін көшіп барды. Раджа Багиндо Филиппиннің Сулу қаласында құрылған, кейіннен Сулу сұлтандығына айналған саяси құрылымның басшысы болды. Минангкабаулар 14 ғасырда Малай түбегіне көшіп келіп, жергілікті саясатты бақылауға алды. 1773 жылы Раджа Мелевар Негери Сембиланның алғашқы Ямтуан Бэсары болып тағайындалды. Минангкабаулар Малайзия мен Сингапурдың көптеген саяси лауазымдарын атқарды, атап айтқанда Сингапурдың бірінші президенті Юсуф Исхақ; Малайя Федерациясының бірінші Жоғарғы мемлекет басшысы (Янг ди Пертуан Агонг) Туанку Абдул Рахман; және көптеген Малайзия үкімет министрлері, мысалы, Айша Ғани, Әміршам Абдул Азиз, Азиз Исхақ, Ғазали Шафи, Раис Ятим және Хайри Джамалуддин. Олар сондай-ақ Малайзия мен Сингапур мәдениетіне қосқан маңызды үлесімен танымал, мысалы, Сингапурдың ұлттық әнұранын жазған Зубир Саид; Сингапур музыканты Вандли Язид; Малайзия кинорежиссері У Вэй Хаджи Саари; лингвист Зайнал Абидин Ахмад; сондай-ақ бизнес және экономикалық қызметтер, мысалы, Мохамед Тайб бин Хаджи Абдул Самад, Мокхзани Махатир, Камарудин Меранун және Тунку Тан Сри Абдулла. Минангкабау тегінен шыққан белгілі адамдар, Малай әлемінен тыс жерлерде, Нидерланд Парламентінің депутаты Рустам Эфенди; Меккедегі Әш-Шафиғи мектебінің имамы Ахмад Хатиб; және Хатибтің немересі, Сауд Арабиясының елшісі Фуад Абдулхамид Альхатибті қамтиды.

The Minangkabau are famous for their dedication to knowledge, as well as the widespread diaspora of their men throughout southeast Asia, the result being that Minangs have been disproportionately represented in positions of economic and political power throughout the region. The co founder of the Republic of Indonesia, Mohammad Hatta, was a Minang, as were the first President of Singapore, Yusof bin Ishak, and the first Supreme Head of State or Yang di Pertuan Agong of Malaysia, Tuanku Abdul Rahman. The Minangkabau are known as a society that places top priority in high education and thus they are widespread across Indonesia and foreign countries in a variety of professions and expertise such as politicians, writers, scholars, teachers, journalists, and businesspeople. Outside West Sumatra, they are mostly an urban people, forming part of expanding Indonesia's middle class. Based on a relatively small population, Minangkabau is one of the most successful. According to Tempo magazine (2000 New Year special edition), six of the top ten most influential Indonesians of the 20th century were Minang. Three out of the four Indonesian founding fathers are Minangkabau people. Many people of Minangkabau descent have held prominent positions in the Indonesian and Malay nationalist movements. In 1920–1960, the political leadership in Indonesian was replete with Minangkabau people, such as Mohammad Hatta a former Indonesian government prime minister and vice president, Agus Salim a former Indonesian government minister, Tan Malaka international communist leader and founder of PARI and Murba, Sutan Sjahrir a former Indonesian government prime minister and founder of Socialist Party of Indonesia, Muhammad Natsir a former Indonesian government prime minister and founder of Masyumi, Assaat a former Indonesian president, and Abdul Halim a former Indonesian government prime minister. During the liberal democracy era, Minangkabau politician dominated Indonesian parliament and cabinets. They were diversely affiliated to all of the existing factions, such as Islamist, nationalist, socialist and communist. Minangkabau writers and journalists have made significant contributions to modern Indonesian literature. These include authors Marah Roesli, Abdul Muis, Sutan Takdir Alisjahbana, Idrus, Hamka, and Ali Akbar Navis; poets Muhammad Yamin, Chairil Anwar, and Taufik Ismail; and journalists Djamaluddin Adinegoro, Rosihan Anwar, and Ani Idrus. Many prominent Indonesian novels were written by Minangkabau writers and later influenced the development of modern Indonesian language. Moreover, there are also significant number of Minangkabau people in the popular entertainment industry, such as movie directors Usmar Ismail and Nasri Cheppy; movie producer Djamaluddin Malik, screenwriter Arizal and Asrul Sani; actor and actress Soekarno M. Noer, Rano Karno, Camelia Malik, Eva Arnaz, Nirina Zubir, Titi Rajo Bintang, and Dude Herlino, as well as singers Fariz RM, Bunga Citra Lestari, Nazril Irham, Dorce Gamalama, Afgansyah Reza, Sherina Munaf, and Tulus. Nowadays, Minangkabau people have made significant contributions to Indonesia's economic activities. Minangkabau businessmen are also notable in hospitality sector, media industry, healthcare, publisher, automotive, and textile trading. Some of them are industrialists include Hasyim Ning, Fahmi Idris, Abdul Latief, and Basrizal Koto. Historically, Minangs had also settled outside West Sumatra, migrating as far as the south Philippines by the 14th century. Raja Bagindo was the leader of the forming polity in Sulu, Philippines, which later turned into the Sultanate of Sulu. The Minangkabaus migrated to the Malay peninsula in the 14th century and began to take control of the local politics. In 1773, Raja Melewar was appointed the first Yamtuan Besar of Negeri Sembilan. Minangkabaus have filled many political positions in Malaysia and Singapore, namely the first President of Singapore, Yusof Ishak; the first Supreme Head of State (Yang di Pertuan Agong) of the Federation of Malaya, Tuanku Abdul Rahman; and many Malaysian government ministers, such as Aishah Ghani, Amirsham Abdul Aziz, Aziz Ishak, Ghazali Shafie, Rais Yatim and Khairy Jamaluddin. They are also known for their significant contributions to Malaysian and Singaporean culture, such as Zubir Said, who composed Majulah Singapura (the national anthem of Singapore); the Singaporean musician, Wandly Yazid; the Malaysian film director, U Wei Haji Saari; the linguist, Zainal Abidin Ahmad; as well as business and economic activities, such as Mohamed Taib bin Haji Abdul Samad, Mokhzani Mahathir, Kamarudin Meranun and Tunku Tan Sri Abdullah. Notable people of Minangkabau descent outside of the Malay world include member of the House of Representatives of the Netherlands, Rustam Effendi; Ahmad Khatib, the imam (head) of the Shafi'i school of law at Masjid al Haram; and Khatib's grandson Fouad Abdulhameed Alkhateeb as Saudi Arabian ambassador.