Оңтүстік-Шығыс Азия және Андаман аралдарының этникалық топтары
Negrito
Оңтүстік-Шығыс Азия мен Андаман аралдарындағы "Негрито" этностық топтары: сипаттамасы, тарихы, және географиясы. Атаудың шығу тегі мен қазіргі қолданысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік-Шығыс Азия және Андаман аралдарындағы этникалық топтар жиынтығы – этникалық топтар. "Негрито" термині (/nɪˈɡriːtoʊ/) Оңтүстік-Шығыс Азия мен Андаман аралдарының шалғай орналасқан аймақтарында тұратын бірнеше түрлі этникалық топтарды білдіреді. Негритоға жиі жататындар: Андаман аралдарының Андаман халқы (ішінде Ұлы Андаман, Онеге, Джарава және Сентинелес), Малайзия түбегінің Семанг халқы (оның ішінде Батек халқы), Оңтүстік Таиландтың Маник халқы, сондай-ақ Лузонның Аэта, Панайдың Ати және Тумандок, Минданаоның Маманва және Филиппиндегі шамамен 30-ға жуық ресми танылған этникалық топтар.
Set of ethnic groups in Southeast Asia and Andaman islands
the ethnic groups
The term Negrito (/n//ɪ/'/ɡ//r//iː//t//oʊ/; ) refers to several diverse ethnic groups who inhabit isolated parts of Southeast Asia and the Andaman Islands. Populations often described as Negrito include: the Andamanese peoples (including the Great Andamanese, the Onge, the Jarawa, and the Sentinelese) of the Andaman Islands, the Semang peoples (among them, the Batek people) of Peninsular Malaysia, the Maniq people of Southern Thailand, as well as the Aeta of Luzon, the Ati and Tumandok of Panay, the Mamanwa of Mindanao, and about 30 other officially recognized ethnic groups in the Philippines.
Этимология
Негрито деген сөз, испан тіліндегі "негро" сөзінің кішітетім түрі, "кішкентай қара адам" деген мағынаны білдіреді. Бұл термин 16 ғасырдағы испан миссионерлері Филиппинде жұмыс істеген кезде пайда болған, кейіннен Аустронезия айманындағы басқа еуропалық саяхатшылар мен отарлаушылар тарапынан дене бітімі салыстырмалы түрде кішкентай және терісі қара болып саналатын түрлі халықтарды белгілеу үшін қабылданып алынған. Қазіргі кезде қолданылатын баламалы испан атауы – Негриллос, осы халықтарды Орталық Африканың пигмейлерімен дене бітімі мен тері түсінің ұқсастығы негізінде топтастыруға бейім. Әр түрлі этникалық топтарды дене бітімі мен тері түсінің ұқсастығы бойынша біріктірудің дұрыстығы күдік тудырады.
The word Negrito, the Spanish diminutive of negro, is used to mean "little black person." This usage was coined by 16th century Spanish missionaries operating in the Philippines, and was borrowed by other European travellers and colonialists across Austronesia to label various peoples perceived as sharing relatively small physical stature and dark skin. Contemporary usage of an alternative Spanish epithet, Negrillos, also tended to bundle these peoples with the pygmy peoples of Central Africa on the basis of perceived similarities in stature and complexion. The appropriateness of bundling peoples of different ethnicities by similarities in stature and complexion has been challenged.
Шығу тегі
Физикалық ұқсастықтарға сүйеніп, негритолар бір кезде жақын туысқандардың бір ғана халқы болып саналды. Алайда, генетикалық зерттеулер олардың қазіргі Шығыс Азия және Океания халықтарының пайда болуына себеп болған ежелгі Шығыс Еуразия мета-халықтарының ұрпақтарынан тараған бірнеше жеке топтардан тұратындығын көрсетіп, сонымен қатар генетикалық әртүрлілікті де көрсетеді. Негритолар Оңтүстік-Шығыс Азияның түпкі тұрғындары болып табылады, бірақ неолиттік кеңеюмен бірге Оңтүстік-Шығыс Азиядан Материктік және Аралдық Оңтүстік-Шығыс Азияға көшіп келген Остроиазиялық және Остронезиялық тілді топтар тарапынан көптеп сіңірілді. Қалғандары географиялық тұрғыдан оқшауланған аймақтарда азшылық топтарын құрайды. Негритолардың дене бітімі мен морфологиялық белгілері, мысалы, бойдың аласа болуы, кең және жалпақ мұрын, иілген шаш және қара тері, "тропикалық жаңбырлы ормандарға бейімделудің жаңа механизмдері арқылы қалыптасқандығы" анықталды, бұл бұрынғы зерттеушілердің айтқандай, ортақ атадан қалған емес, конвергенттік эволюция мен жағымды таңдаудың нәтижесі. Негрито сияқты халық Тайваньда неолиттік кеңеюге дейін де болған және тарихи кезеңдерде де сақталған болуы мүмкін, бұл шамамен 6000 жыл бұрынғы адам сүйектерінің морфологиялық ерекшеліктерінен көрінеді, олар негритоларға (әсіресе солтүстік Лузонның аэталарына) ұқсайды, және Цинь кезеңіне қатысты қытай деректерімен, сондай-ақ Тайваньның жергілікті халықтарының "қара терілі, бойы аласа, шашы иілген және орманды тауларда немесе шалғайдағы үңгірлерде қоныстанған" адамдар туралы әңгімелерімен расталады.
Based on perceived physical similarities, Negritos were once considered a single population of closely related people. However, genetic studies suggest that they consist of several separate groups descended from the same ancient East Eurasian meta population that gave rise to modern East Asian peoples and Oceanian peoples, as well as displaying genetic heterogeneity. The Negritos form the indigenous population of Southeast Asia, but were largely absorbed by Austroasiatic and Austronesian speaking groups that migrated from southern East Asia into Mainland and Insular Southeast Asia with the Neolithic expansion. The remainders form minority groups in geographically isolated regions. It has been found that the physical and morphological phenotypes of Negritos, such as short stature, a wide and snub nose, curly hair and dark skin, "are shaped by novel mechanisms for adaptation to tropical rainforests" through convergent evolution and positive selection, rather than a remnant of a shared common ancestor, as suggested previously by some researchers. A Negrito like population was most likely also present in Taiwan before the Neolithic expansion and must have persisted into historical times, as suggested by evidence from morphological features of human skeletal remains dating from around 6,000 years ago resembling Negritos (especially Aetas in northern Luzon), and further corroborated by Chinese reports from the Qing period and from tales of Taiwanese indigenous peoples about people with "dark skin, short and small body stature, frizzy hair, and occupation in forested mountains or remote caves".