Кіріспе

Гней Домиций Аенобарб (б.з.д. 2 – б.з. 41 қаңтар) – көне Римнің императорлық Юлий-Клавдий әулетінің мүшесі, саясаткер. Домиций – Антония Майорының ұлы (император Августтың қарындасы Октавияның және оның екінші күйеуі Марк Антонийдің қызы). Ол Кіші Агриппинаға үйленді және император Неронның әкесі болды.

Ерте өмір

Домицийдің туған күні нақты белгісіз; кейбір болжамдар бойынша ол б.з.д. 17 жылы шамасында дүниеге келген, ал басқа дереккөздер оның б.з.д. 2 жылы, бұрынғы буынмен салыстырғанда туғанын айтады. Домиций – император Августың қарындасы Антония Майорының және оның күйеуі Луций Домиций Аенобарбтың ұлы. Оның кем дегенде екі қарындасы болған: Домиция және Домиция Лепида, сондай-ақ, мүмкін, Люций Домиций Аенобарб есімді ағасы да болған, көне дереккөздер оның өмір басы мен туған күнін шатастырып жазады.

Мансап

Суетоний оны "әр жағынан да жек көрінішті адам" деп сипаттап, жас кезінде Домицийдің өзінің екінші туысы Гай Цезардың шығыстағы штабында, біздің заманымыздың 2 жылында қызмет еткенін айтады. Домиций өзінің босатылған құлына, оған айтылғандай, көбірек ішуден бас тартқаны үшін өлім жазасын берді. Хабарлауынша, себебі - босатылған құл Домицийдей мас болмаған. Аппий жолында Домицийдің қуыршақпен ойнап жүрген баланы қасақана басып кеткені туралы айтылды. Рим форумында Домиций атты адамның көзін шығарды, себебі ол атты адам оны ашық сынаған. Кейбір тарихшылар, мысалы Рональд Сайм, Гай Цезармен бірге қызмет еткен Домиций Неронның әкесі емес, ағасы болуы мүмкін деп санайды. Гай Стерн Шығыс жорығының шын мәнінде біздің заманымыздың 17-19 жылдарындағы Германик жорығы екенін мәлімдейді, егер оның туған жылы б.з.д. 2 жыл болса және оның зорлық әрекеттерін Неронның әкесіне жатқызуға болады десе. Домиций сатып алу кезінде банкирлерді алдады. Претор болып қызмет еткен кезде Домиций жеңімпаз көліктердің жүлде ақшасын жымқырып алды. Басқарушылар шағымданды, бірақ Домиций болашақ жүлделердің сол жерде төленетінін жарлық етті. Домиций сонымен қатар әйелдерге құмар адам деп есептелді. Император Тиберий оны опасыздық, неке бұзу және өз қарындасымен инцест жасауда, сондай-ақ тағы бір асыл әйелмен неке бұзуда айыптады, бірақ Калигуланың билікке келуі оны құтқарды. Домиций Калигуланың қарындасы, өзінің бірінші туысы Агриппинаны біздің заманымыздың 28 жылында, оның он үшінші туған күнінен кейін үйленді. Ол кезде ол одан әлдеқайда үлкен болды. Тиберий Римде тойды ұйымдастырып, бұйрық берді. Домиций бай болғанмен, ол Агриппинамен Антиум мен Рим арасында өмір сүрді. Домиций біздің заманымыздың 32 жылында консул болды және Тиберий оны 37 жылдың басында комиссар етіп тағайындады. Оның ұлы Луций Домиций Аенобарб, кейіннен император Нерон, біздің заманымыздың 37 жылы 15 желтоқсанында Антиумда дүниеге келді. Суетонийдің айтуынша, Домицийді ұлының туғанына құттықтаған достарына ол оған және Агриппинаға туған кез келген бала жек көрінішті болады және қоғамға қауіпті болады деп жауап берді, бұл Неронның билігінің екінші жартысында орындалды. Нерон Спор есімді жігітті кастрациялап, оған әйел ретінде үйленгенде, сол кезде өмір сүрген бір римдік адам әлем Неронның әкесі осы кастрацияланған жігітке ұқсас адамға үйленгенде жақсырақ болар еді деп айтты. Ол біздің заманымыздың 41 жылы қаңтарда Пиргиде (Етрусктердің ежелгі қаласы) ісінуден қайтыс болды. Домицийдің өсиеті бойынша Нерон оның мүлкінің үштен бірін мұраға алды, бірақ Калигула, өсиетте есімдері де айтылған, Неронның мұрасын өзіне алды. Клавдий император болғаннан кейін Неронның мұрасы қайта қалпына келтірілді.

Мұра

Домиций өмірінде жақсы беделге ие болған жоқ. Ол Альбуцилламен жасалған зына мен кісі өлтіруге қатысқан, сондай-ақ қарындасы Домиция Лепидамен туысқа бітушілік жасады деп айыпталды және Тиберийдің қайтысының арқасында ғана өлім жазасынан құтылды. Оның жесірі Агриппина кейіннен күйеуі қайтыс болған араласатын ағасы Клавдийге тұрмысқа шықты. Оның ұлы Луцийді егде жастағы Клавдий асырап алып, Нерон Клавдий Цезарь Друз Герман деп атады. 54 жылдың 13 қазанында Клавдий қайтыс болғаннан кейін Нерон оның орнына отырып, Нерон Клавдий Цезарь Август Германский атанды. Нерон Домицийдің естелігін жоғары қойды, ал Рим Сенаты 55 жылы оның ескерткішін орнатуды ұйымдастырды.