Кіріспе

III ғасырдағы грек-римдік софист

Филострат немесе Луций Флавий Филострат (170-ші жылдар – 240-шы жылдар), "афинялық" атымен белгілі, Рим империясы дәуіріндегі грек софисі. Оның әкесі де сол аттас, кішігірім софист болған. Филострат Септимий Севердің (193–211) билігі тұсында шығармашылығымен көзге түсіп, Араб Филипптің (244–249) тұсында, шамасы Тир қаласында қайтыс болды.

Аты және өмірі

Оның есіміне қатысты белгісіздіктер бар. «Софистер мен Цецтердің өмірінде» Флавий аты берілген. Еунапий мен Синезий оны лемнийлік деп атайды, ал Фотий – тирлік, ал оның хаттарында афиналық деп көрсетілген. Оның есімі Люций болған болуы мүмкін, бірақ бұл толығымен расталмаған. 217 және 238 жылдар аралығында жазылған «Тианалық Аполонийдің өмірі» Пифагор философы және ұстазы Тианалық Аполонийдің (шамамен б.з. 40 – 120 ж.) тарихын баяндайды. Филострат бұл кітапты Септимий Севердің әйелі және Каракалланың анасы Юлия Домнаға арнап жазған. Кітап оның қайтысынан кейін аяқталды. 231 және 237 жылдар аралығында жазылған «Софистердің өмірі» – грек софистерінің жартылай өмірбаяндық тарихы. Кітап 238 жылы қаза тапқан екі Гордианның бірі Антоний Гордианға арналған. Бұл еңбек екі бөлімге бөлінген: біріншісі ежелгі софистермен, мысалы, Горгиймен, екіншісі кейінгі мектеппен, мысалы, Ирод Аттикуспен айналысады. «Өмірбаян» – бұл толыққанды өмірбаян емес, бірақ қызығушылыққа толы, епті және жан-жақты, бірақ ғылыми әдіс-тәсілден мүлдем құралмай, күрделі жазудың нақты жетістіктерінен гөрі стиль мен манераның сыртқы көркемдігін бағалайтын ой-пікірдің жетекші өкілдерінің көркемдік бейнесі. Философ, оның айтуынша, шындықты зерттейді; ал софист оны сәнмен әшекейлейді және оны берілген нәрсе деп қабылдайды. 220 жылдан кейін жазылған «Гимнастика» Олимпиада ойындары мен жалпы атлетика жарыстары туралы мәліметтерді қамтиды. «Epistolae» немесе «Махаббат хаттары» Жаңа комедия мен Александрия ақындарының рухын сезіндіреді; 33-ші хаттың бөліктері Бен Джонсонның «Селияға әнінде» – «Маған тек көздеріңмен іш» деген сөздерімен дерлік сөзбе-сөз аударылған. Хаттардың көп бөлігі эротикалық сипатта. Олардың жарияланған күні белгісіз.

Аудармалар

Алкифрон, Элиан және Филострат, Хабарламалар. Аударған: А. Р. Беннер, Ф. Х. Фобс. 1949 жыл. Лоб классикалық кітапханасы. Филострат, Софистердің өмірі. Эунапий, Философтар мен софистердің өмірлері. Аударған: Вилмер С. Райт. 1921 жыл. Лоб классикалық кітапханасы. Филострат, Тианалық Аполлоний. 3 томдық. Кристофер П. Джонстың аудармасы. 2005–2006 жылдар. Лоб классикалық кітапханасы. , , және Филострат, Heroicus; Gymnasticus; 1-ші және 2-ші сөздер. Редактор және аудармашы: Джеффри Растен және Джейсон Кениг. Лоб классикалық кітапханасы. (Кембридж, Массачусетс және Лондон, Англия, 2014). Филостратос, Софистердің өмірі. Грек және неміс тілдерінде – Кай Бродэрсен. Висбаден: Марикс, 2014, Филостратос, Ежелгі Грециядағы спорт (Пери гимнастикасы). Грек және неміс тілдерінде – Кай Бродэрсен. Висбаден: Марикс, 2015 жыл.